Alle artikelen
De Indonesische spoorwegen (PT Kereta Api Indonesia) herontdekken hun Nederlandse koloniale wortels. Het staatsbedrijf is momenteel bezig met een charmeoffensief met als centrale boodschap: ‘Met de trein door Java is aangenaam, romantisch en nostalgisch.’ De oude Hollandse stations worden gerenoveerd. In Bandung en Semarang laten musea de geschiedenis van het spoor in de archipel zien, in de hoop jongeren te trekken.
Op 17 juni 1864 begon de NV Nederlandsch-Indische Spoorweg Maatschappij (NIS) met de aanleg van een treinspoor tussen Semarang met Surakarta. De NIS was vermaard vanwege het onderwijs dat Indonesische spoorwegmannen kregen. Werken bij de spoorwegen leverde een goede boterham op, want het ging het bedrijf voor de wind. Naar verluidt was een directeur van de NIS de tweede Nederlander in Indië die in een Mercedes-Benz rondreed.
Het oude trainingscentrum en administratiekantoor van de NIS uit 1907 is nog altijd de grootste publiekstrekker van Semarang. De Javanen noemen het ‘Lawang Sewu’, oftewel ‘duizend deuren’. Volgens een lokale gids bedraagt het precieze aantal deuren in het gebouwencomplex 950. Bovendien had het een ingenieus koelingssysteem. Regenwater werd opgevangen in twee torens en opgeslagen in de kelder, wat zorgde voor koele lucht door het hele complex.
Tijdens de Japanse bezetting gebruikten Japanse soldaten Gebouw B om Nederlanders gevangen te houden en te executeren. Kort na de Japanse capitulatie vochten Nederlandse troepen in Semarang vijf dagen lang tegen Indonesische vrijheidsstrijders, waaronder jongeren van de Angkatan Muda Kereta Api, die waren verbonden aan de Indonesische spoorwegmaatschappij. Vanuit een van de hoge torens bij Gebouw A waren tunnels gebouwd naar de haven en het huis van de gouverneur, en die gebruikten de Nederlanders om Semarang te heroveren.
Het huidige management van PT KAI is zich bewust van de historische en commerciële waarde van gebouwen zoals Lawang Sewu, dat met hulp van de Nederlandse overheid en Unesco wordt gerenoveerd. Ook vele oude stations krijgen een opknapbeurt, waaronder dat van Ambarawa, ten van zuiden Semarang. Het stationnetje wordt niet meer gebruikt als reguliere halte, maar toeristen kunnen straks een groepsreis maken in een treinstel uit de koloniale tijd.
Dit artikel is exclusief voor abonnees
Koloniale stations trekken reizigers
De Indonesische spoorwegen (PT Kereta Api Indonesia) herontdekken hun Nederlandse koloniale wortels. Het staatsbedrijf is momenteel bezig met een charmeoffensief met als centrale boodschap: ‘Met de trein door Java is aangenaam, romantisch en nostalgisch.’ De oude Hollandse stations worden gerenoveerd. In Bandung en Semarang laten musea de geschiedenis van het spoor in de archipel...
Terug naar ‘1066 en de rest’
Brits, normatief en chronologisch. Dat is kort samengevat het karakter van het vernieuwde geschiedenisonderwijs in Engeland en Wales. Minister van Onderwijs Michael Gove neemt afstand van het in zijn ogen te kosmopolitische, postmoderne en hobbyistische curriculum dat onder de linkse onderwijsministers van New Labour is ontstaan. Leerlingen moeten weer weten wat er in de...
Regels voor prostituees veranderden voortdurend
Belgische sekswerkers krijgen voortaan een arbeidscontract en sociale zekerheden. Historica Lotte van de Pol vertelt dat de geschiedenis van prostitutie steeds een slingerbeweging laat zien tussen regulering en criminalisering. ‘De prostitutiebranche reageerde op strengere regels door ondergronds te gaan.’
COLUMN: Martin Sommer
Eind jaren zeventig studeerde ik geschiedenis aan het Historisch Seminarium in Amsterdam. Al snel viel op dat de grootste Nederlandse historicus, Johan Huizinga, daar weinig bewondering ontmoette. Terwijl zijn Herfsttij in Amerika werd stukgelezen en de Franse mentaliteitsgeschiedenis van de beroemde Annales-school zich deels op Huizinga beriep, werden in Amsterdam de wetenschappelijke neuzen opgehaald. ...
COLUMN: Maarten van Rossem
In de jaren van de Koude Oorlog werd het denken over de grootschalige geschiedenis beheerst door het paradigma van the rise of the West. Volgens dit paradigma was de mondiale hegemonie van West-Europa en de Verenigde Staten het gevolg van een combinatie van morele en intellectuele superioriteit. Vanaf de filosofie van de oude Grieken, via...
COLUMN: Annejet van der Zijl
Eigenlijk had ik mijn column deze keer willen wijden aan de toekomst van ons vak, en met name aan de ongekende mogelijkheden die de digitale revolutie ons biedt. Maar eerst wil ik het toch nog even, meer als persoonlijk betoog, hebben over de nadelen van diezelfde revolutie. En vreemd als het mag klinken in...
SIGNALEMENTEN: Boeken
De moordenaars van Jan de Witt. De zwartste bladzijde van de Gouden Eeuw Ronald Prud’homme van Reine 230 p. De Arbeiderspers, € 21,95 Dit was het aardigste boek dat verscheen in de afgelopen Boekenweek, met het thema ‘Gouden tijden, zwarte bladzijden’. Ronald Prud’homme van Reine kennen we als biograaf van alle belangrijke...
BOEKEN: Allemaal (on)schuldig
Het is een vraag die al bijna honderd jaar talloze pennen in beroering heeft gebracht, en waarover reeds oceanen inkt zijn vergoten: hoe was het toch mogelijk dat de moord op een impopulaire troonopvolger van een gammel rijk, in een stoffige en vergeten uithoek van Europa, leidde tot een oorlog die het continent vierenhalf...
Afscheid van de koloniën
Afgelopen jaar vierde Algerije de vijftigste verjaardag van de onafhankelijkheid van Frankrijk. Ter gelegenheid van het jubileum zijn stapels boeken verschenen over het onderwerp. Opvallend genoeg schijnt de historische discussie zich vooral buiten Algerije af te spelen, in de eerste plaats in Frankrijk en daarnaast ook in academische kringen in Engeland en Noord-Amerika. Dat zegt...
BOEKEN: Echte entrepreneurs
Ondernemers – hier opgevat als eigenaren en directeuren van hun eigen bedrijf – zijn zo goed als uitgestorven na de managerial revolution van vlak na de Tweede Wereldoorlog. Ze zijn vervangen door ingehuurde functionarissen die niet op eigen risico opereren. Die verandering heeft vreemde effecten gehad op het bedrijfsleven. Vóór de...
BOEKEN VAN DE MAAND: De natie staat is dood. Leve de natiestaat
‘Vierentwintig jaar geleden ben ik geboren in een land dat af is.’ Zo opent de ene historicus zijn boek. Zijn collega en leeftijdgenoot doet nauwelijks voor hem onder met zijn bondige omschrijving van het Nederland van zijn jeugdjaren. Hij begint met: ‘Ik ben een kind van Pim Fortuyn.’ Dat zijn nog eens andere zinnen...
BOEKEN: Drukte om de sprekende slang
Op dinsdag 20 april 1926 lunchte Johan Huizinga aan Columbia University in New York met twee hoogleraren wijsbegeerte, John J. Coss en Frederick J.E. Woodbridge. In zijn dagboek schreef de Nederlandse historicus: ‘Coss veel pleizier in het geval van de sprekende slang.’ Dit kan maar op één ding slaan: de Synode van Assen die...
