Alle artikelen
Je kunt je het amper meer voorstellen. Vrij Nederland was vanaf het midden van de jaren zestig tot in het begin van de jaren tachtig een groot blad met heel veel invloed.
De gouden jaren van het linkse levensgevoel. Het verhaal van Vrij Nederland
John Jansen van Galen 496 p. Balans, € 27,50
Rond 1980 had het een oplage van 120.000 verkochte exemplaren. Mensen snelden naar de kiosken als het nieuwe nummer er was. Het had een uitgesproken linkse koers, maar was niet gelieerd aan een politieke partij. Dat betekende dat bijvoorbeeld de Partij van de Arbeid er flink van langs kon krijgen, evenals het roemruchte kabinet-Den Uyl (het meest linkse kabinet ooit). De uitgesproken vijand was niettemin rechts, en vooral de confessionelen kregen kritiek.
Vrij Nederland onthulde tal van schandalen, veelal op economisch gebied, en publiceerde heel wat interviews waarmee de ondervraagden zich behoorlijk in de nesten werkten. Het is allemaal geboekstaafd door John Jansen van Galen, die zelf bij concurrent de Haagse Post werkte. Jansen van Galen is een zeer begenadigd auteur, die analyse biedt, maar niet al te nadrukkelijk, en die tal van vermakelijke en pijnlijke details naar voren brengt.
Een aantal medewerkers van Vrij Nederland krijgt een apart hoofdstuk: Bibeb, die jarenlang tekende voor spraakmakende interviews, de columniste Tamar, die roemloos ten onder ging in de Weinreb-affaire, en Hugo Brandt Corstius, die premier Lubbers ‘erger dan Hitler’ noemde.
Frans Smits is hoofdredacteur van Historisch Nieuwsblad.
Dit artikel is exclusief voor abonnees
BOEKEN: De gouden jaren van het linkse levensgevoel
Je kunt je het amper meer voorstellen. Vrij Nederland was vanaf het midden van de jaren zestig tot in het begin van de jaren tachtig een groot blad met heel veel invloed. De gouden jaren van het linkse levensgevoel. Het verhaal van Vrij Nederland John Jansen van Galen 496 p. Balans, € 27,50 Rond 1980...
BOEKEN: Five presidents. My extraordinary journey
Clint Hill is wereldberoemd geworden door de moord op John F. Kennedy in november 1963. Hij was de secret service-agent die meteen achterop de limousine sprong en daardoor op alle iconische foto’s van dit drama staat. Five Presidents: My Extraordinary Journey with Eisenhower, Kennedy, Johnson, Nixon, and Ford. Clint Hill en Lisa McCubbin 448 p....
BOEKEN: Harm van Riel. Een rechtse provo
VVD’er Harm van Riel (1907-1980) leek zo uit de negentiende eeuw te zijn gestapt. Met zijn bolhoed, driedelig pak, kettinghorloge, dikke sigaar en Drents accent was hij de lieveling van de linkse pers. Zijn provocerende uitspraken leverden sensationele kopij op, zoals in 1975, toen minister Pronk in beschonken toestand met zijn auto in een greppel...
FILM: The man who knew infinity
Hoe word je een wiskundig genie? De Indiër Srinivasa Ramanujan meende dat een godin hem de wiskundige stellingen influisterde waarmee hij de universitaire elite in Cambridge vanaf 1913 versteld deed staan. De autodidact, die van arme afkomst was, werd in dat jaar om zijn fabelachtige wiskundige talent tot Cambridge toegelaten. Daar verbijsterde de...
FILM: Race
De Olympische Spelen van 1936 in Berlijn waren voor Hitler een groot succes, maar toch verliep niet alles zoals hij het graag had gezien. Dat de Amerikaanse zwarte atleet Jesse Owens vier gouden medailles won, was een graat in de keel. Dat deze man harder liep dan ariërs paste slecht in Hitlers rassenleer. ...
MIJN HELD: Barbara Tuchman
Henk van Os, oud-directeur van het Rijksmuseum en hoogleraar kunst en samenleving (UvA), is dit jaar juryvoorzitter van de Libris Geschiedenis Prijs. Hij roemt de Amerikaanse historicus en journalist Barbara Tuchman, een van de auteurs uit onze Top 250. Wanneer maakte u kennis met Barbara Tuchman? ‘Ik heb haar voor het eerst ontmoet tijdens...
Film: Er ist wieder da
Mag je lachen om Hitler? Drie jaar geleden leidde de vraag in Duitsland na publicatie van de zwartkomische roman Er ist wieder da tot verhitte discussies. Tegenstanders zagen smakeloze humor en voorstanders satire in het boek, waarin Hitler bijna zeventig jaar na zijn dood wakker wordt in Berlijn. Hij is geen dag ouder geworden en...
Film: Publieke Werken
‘Doe het niet!’, wil je de neven Chris Anijs en Walter Vedder toeschreeuwen in de verfilming van Thomas Rosenbooms historische roman Publieke werken. Met een mengeling van goeddoenerij, naïviteit, sociale rancune en zelfoverschatting storten de twee heren zich in een hopeloos avontuur. Publieke werken laat zien hoe de nieuwe tijd eind jaren 1880 op...
Film: 1992
Er is geen beter land voor televisieseries over de vermenging van criminaliteit en politiek dan Italië. De vervlechting van de onder- en bovenwereld was in de naoorlogse Italiaanse politiek meer regel dan uitzondering. In het begin van de jaren negentig leek dat met operatie ‘Schone Handen’ eindelijk te veranderen. De bevolking was de corruptie...
Film: Brave Little Belgium
Als het om prestigieuze historische tv-series over de oorlog gaat, wint België van Nederland. De Nederlandse serie De oorlog (2009) was een geslaagde update van Loe de Jongs legendarische tv-serie De bezetting, maar het Belgische Brave Little Belgium is pakkender, diepgravender en spectaculairder. Het is geen toeval dat de serie over België in de...
Film: Résistance
“De vrijheid van een land ligt in handen van slechts enkele jonge helden”, staat als aanbeveling op de dvd van Résistance, de Franse tv-serie over Parijse jongeren die in de Tweede Wereldoorlog in het verzet gingen. Gelukkig is de op de werkelijkheid gebaseerde serie beter dan de lachwekkende aanprijzing doet vermoeden. Centraal staat een 17-jarige...
Film: Turn
We zouden het bijna vergeten in de tijd van grootschalige digitale afluisterpraktijken, maar spionage was ooit inventief infiltratiewerk. In Turn, de Amerikaanse kabel-tv-serie over een spionagegroep in de Amerikaanse onafhankelijkheidsoorlog, verandert de twintiger Abraham Woodhull in een spion voor de patriottische zaak. De door George Washington aangevoerde opstandelingen zijn in 1776 aan de verliezende...
