Alle artikelen
D66-leider Alexander Pechtold is fan van Winston Churchill. Hij roemt Churchill – premier van Groot-Brittannië van 1940 tot 1945 – als belangrijkste pleitbezorger van het Europese eenwordingsideaal.
Waarom noemt u Winston Churchill als historische held?
‘Ik heb hem altijd een intrigerende man gevonden. Een schilderachtige figuur met zijn dikke sigaren, voorliefde voor borrels en gevoel voor understatement. Er staan een paar borstbeeldjes van hem op mijn werkkamer, die heb ik gevonden op rommelmarkten. Na lezing van het recent verschenen boek van Felix Klos, Winston Churchill. Vader van Europa, is mijn bewondering voor deze Britse staatman tot grotere hoogte gestegen.’
Waarom?
‘Klos toont overtuigend aan dat Churchill de eerste echte Europeaan was, en dat wist ik nog niet. Ik mocht het eerste exemplaar van het boek van Klos in ontvangst nemen. Voor wie van politiek houdt, is het een echte pageturner. Met zijn pleidooi voor een verenigd Europa heeft Churchill een beslissende rol gespeeld in de naoorlogse geschiedenis.’
Verrassend, want Churchill staat toch juist bekend om zijn krachtige rol tijdens de Tweede Wereldoorlog?
‘Zeker. Klos laat ook heel duidelijk zien dat Churchill het vreselijk vond toen hij na afloop van de oorlog in juli 1945 niet werd herkozen als premier. Toen hij premier-af was, verveelde hij zich dood. Hij wilde het Europese publieke toneel helemaal niet verlaten, en dat deed hij dan ook niet.’
Het was een man met geldingsdrang.
‘Mede vanuit zijn drive om van zich te laten horen, zocht Churchill contact met Franse en Duitse gelijkgestemden. Hij genoot ervan om zich door buitenlandse relaties te laten fêteren in voorname hotels en reisde heel wat af. In 1946 riep hij Frankrijk, Duitsland en Groot-Brittannië op tot “een soort van Verenigde Staten van Europa”. Onder zijn druk is in 1949 de allereerste politieke Europese institutie opgericht: de Raad van Europa. Het moest maar eens afgelopen zijn met de oorlogen in Europa. In Churchills optiek zou een verenigd Europa vrede en veiligheid brengen.
Het moest maar eens afgelopen zijn met die Europese oorlogen
Is het niet wrang dat uitgerekend Engeland de EU heeft verlaten?
‘Inderdaad, want in Churchills ogen had Groot-Brittannië Europa nodig om zijn machtspositie te behouden. Het was niet het belang van zijn land om zich terug te trekken in protectionisme. Het besluit tot een brexit is gebaseerd op de overtuiging dat Groot-Brittannië te veel zaken aan Brussel heeft overgeleverd, maar Churchill heeft ook altijd een zekere mate van nationale onafhankelijkheid willen bewaren.’
Ziet u parallellen met uw eigen leven?
‘Churchill hield van kunst, hij schilderde niet onverdienstelijk. Ik schilder niet, maar als kunsthistoricus voel ik enige verwantschap. En hij was een rasoptimist. Afgelopen december kwam mijn boek uit onder de titel Optimist in de politiek.’
Alies Pegtel is historicus en journalist.
Dit artikel is exclusief voor abonnees
Alexander Pechtold over zijn held Winston Churchill
D66-leider Alexander Pechtold is fan van Winston Churchill. Hij roemt Churchill – premier van Groot-Brittannië van 1940 tot 1945 – als belangrijkste pleitbezorger van het Europese eenwordingsideaal. Waarom noemt u Winston Churchill als historische held? ‘Ik heb hem altijd een intrigerende man gevonden. Een schilderachtige figuur met zijn dikke sigaren, voorliefde voor borrels en gevoel...
Zo bereidde Atatürk de weg voor Erdogan
Streamingdienst Disney+ gaat een documentaire over Mustafa Kemal Atatürk niet uitzenden na boze reacties van een Armeense belangengroep.
Deze markante vrouwelijke Kamerleden volgden hun eigen weg
In 1917 kregen Nederlandse vrouwen passief kiesrecht; vijf jaar later mochten ze ook actief stemmen. Maar daarmee waren ze er niet. De afgelopen eeuw was het bikkelen voor vrouwen met politieke ambities, zo laten zeven eigenzinnige Kamerleden zien. Het is een rumoerige dag, die 17de september 1918. De eerste zitting van de Tweede Kamer valt...
Van conservatief naar progressief: hoe de vrouwelijke kiezer van mening veranderde
Tot in de jaren zeventig stemden Nederlandse vrouwen behoudender dan mannen. Daarna zwenkten ze naar links en kozen ze vaker voor progressieve partijen. Waarom gebeurde dat? En is er nu weer een kentering zichtbaar? 5 juli 1922 was niet het feest van de democratie waarop velen hadden gehoopt. Op die dag mochten voor het eerst...
De moord op Jesse Washington in 1916
Eeuwenlang kenden de Verenigde Staten al lynchpartijen. Maar pas toen in mei 1916 de gruwelijke moord op de zwarte Jesse Washington tot in de details werd vastgelegd, gingen de ogen open. Sommige historische gebeurtenissen zijn bijna te gruwelijk om over te lezen of om te beschrijven. Dat geldt ook voor de lynching van...
Kruisvaarders uit Holland
In 1217 vertrekken duizenden inwoners van de Lage Landen op kruistocht naar Jeruzalem. Graaf Willem van Holland wil eerst niet mee, maar ontpopt zich al snel tot een succesvolle krijger en plunderaar. Rome, mei 1213 Paus Innocentius III legt de laatste hand aan een belangrijke brief. ‘Omdat er nu een dringender noodzaak...
De meedogenloze strijd van Nederland in Atjeh
Vanaf 1873 probeerden Nederlanders het opstandige Atjeh te ‘pacificeren’. Maar wat ze ook deden, nooit kregen ze het dwarse gebied er helemaal onder. De strijd ging bijna zeventig jaar lang door en kostte tienduizenden levens. In zijn Max Havelaar (1860) laat Multatuli de 15-jarige Saïdjah ronddolen door ‘een dorp dat pas was veroverd door Nederlandsche...
Nieuwe ooggetuigen van de Russische Revolutie
De Engelse historicus en Ruslandkenner Helen Rappaport vond nieuwe ooggetuigenverslagen over de Russische Revolutie. Op basis daarvan schreef ze Midden in de revolutie. Rappaport vertelt wat buitenlandse diplomaten en bankiers in 1917 meemaakten in Petrograd, het huidige Sint Petersburg. Waar komt uw fascinatie voor Rusland vandaan? ‘Van kinds af aan ben ik geïnteresseerd in...
‘In de Middeleeuwen diende literatuur als medicijn tegen melancholie’
Vrijdag 31 maart 2017 organiseert Historisch Nieuwsblad een collegedag over de rijke geschiedenis van de Nederlandse literatuur. Historisch letterkundige Herman Pleij is een van de sprekers. In dit interview blikt hij alvast vooruit op zijn college. Waar gaat u het tijdens deze collegedag over hebben? ‘Tijdens deze dag zal ik spreken over laatmiddeleeuwse literatuur, van...
Kookboeken in de 18e eeuw
In de 18e eeuw waren de ogen van de Nederlandse adel gericht op Frankrijk. Wat daar gebeurde, gedragen, gedacht en gegeten werd, werd hier geïmiteerd. Die Franse invloeden zien we ook terug in de cuisine bourgeoise, oftewel de burgerkeuken die in de loop van de 18e eeuw ontstond. De gegoede burgerij keek op zijn beurt...
De Hanze vormde een ijzersterke schakel tussen verschillende regio’s
Nederlandse steden sloten zich in de Middeleeuwen aan bij de Hanze, een machtig ondernemersverbond tussen steden.
De VOC mentaliteit
De slimme Hollandse kooplieden uit de Gouden Eeuw spraken tot de verbeelding van latere generaties. Die hebben vaak geprobeerd hen te evenaren, met wisselend resultaat. We hadden ooit een minister-president die wilde dat Nederland zich de ‘VOC-mentaliteit’ weer eigen zou maken. Nederlanders moesten meer over de landsgrenzen heen kijken, zo bedoelde hij te zeggen, en...
