Alle artikelen
Sophie in ’t Veld is Europarlementariër voor D66. Recent verscheen haar boek Een Europees ID. Ze bewondert de Franse politica Simone Veil, de eerste gekozen voorzitter van het Europees Parlement en voorvechter van vrouwenrechten.
Wanneer hoorde u voor het eerst van Simone Veil?
‘Dat weet ik niet meer, maar ik loop al 23 jaar rond in Brussel, en net als in Frankrijk is Simone Veil (1927-2017) in Brussel een icoon. In 1979 werd ze de eerste vrouwelijke voorzitter van het Europees Parlement. Ze was de eerste voorzitter die gekozen werd door het parlement ‘nieuwe’ stijl, want tot dan toe werd het EP niet rechtstreeks gekozen door de burgers. Sinds een paar jaar wordt ze in Brussel geëerd met een plaquette op een pleintje. Die is nog tijdens haar leven onthuld, ze heeft dat nog meegemaakt.’
Een inspirerende vrouw?
‘Zeer. Ze overleefde als Joodse tiener de Holocaust en heeft een heel strijdbaar leven geleid. Ze was in Frankrijk een groot voorvechter van vrouwenrechten en twee keer minister van Volksgezondheid. Onder haar ministerschap is in de jaren zeventig de abortuswet ingevoerd.’
Wat is haar grootste wapenfeit?
‘Ik kan niet kiezen tussen haar betekenis voor Europa en haar strijd voor het recht op zelfbeschikking van de vrouw. Maar het is veelzeggend dat bij de herdenking na haar overlijden deze zomer de voorzitter van het EP, Antonio Tajani, het onderwerp abortus zorgvuldig vermeed. Moet je nagaan: decennia nadat ze de abortuswet invoerde, is abortus nog altijd controversieel. Ze heeft met veel weerstand te maken gehad.’
‘Veil voerde in Frankrijk de abortuswet in’
Heeft Veil de paden voor andere vrouwen geëffend?
‘Ik weet niet of ze daar actief aan kon bijdragen. Het was al heel wat dat ze zich staande hield in een mannenwereld; Brussel was in haar tijd nog voornamelijk bevolkt door elderly statesmen. Nu is 37 procent van het Europese Parlement vrouw, en in topposities is de verdeling nog onevenwichtiger. Als landen één kandidaat voor de Commissie mogen aanwijzen, dan valt de keus doorgaans op een man. Ik vind het daarom heel leuk dat in de kamer van onze fractievoorzitter Guy Verhofstadt tussen alle mannen een foto hangt van Simone Veil, die ook leider is geweest van de fractie van Europese liberalen en democraten.’
In de tijd van Veil was het ideaal van een verenigd Europa nog onomstreden.
‘Maar toen was de Europese politiek nog een aangelegenheid van de elites, er waren slechts tien lidstaten. Hoewel er nu veel kritische discussies worden gevoerd, zijn de burgers niet langer toeschouwers, maar betrokken. Ik beschouw dat als een groot voordeel.’
Alies Pegtel is historicus en journalist.
Dit artikel is exclusief voor abonnees
Sophie in ’t Veld over haar historische held
Sophie in ’t Veld is Europarlementariër voor D66. Recent verscheen haar boek Een Europees ID. Ze bewondert de Franse politica Simone Veil, de eerste gekozen voorzitter van het Europees Parlement en voorvechter van vrouwenrechten. Wanneer hoorde u voor het eerst van Simone Veil? ‘Dat weet ik niet meer, maar ik loop al 23...
De ondergang van het Avondland – Oswald Spengler
Zelden is het pessimistische levensgevoel dat de titel De ondergang van het Avondland direct oproept grootser uitgedrukt. Die ‘ondergang’ heeft niet alleen betrekking op onze westerse beschaving, maar op álle hogere beschavingen van naam en faam. Voor deze cultuurgeschiedenis, die in twee delen werd uitgegeven in 1918-1922, putte de Duitse geschiedfilosoof Oswald...
Gorbatsjov. De man en zijn tijdperk – William Taubman
Misschien wel de belangrijkste levensles kreeg Michail Gorbatsjov als jongetje in de Tweede Wereldoorlog van zijn vader, toen die als soldaat van het Rode Leger terugkeerde van het front: ‘We hebben gevochten tot de voorraad strijd op was. Zo moet je leven.’ Gorbatsjovs biograaf William Taubman, die eerder een Pulitzer Prize ontving voor zijn Chroesjtsjov-biografie,...
The Expanding Blaze – Jonathan Israel
Jonathan Israel betoogt dat de Amerikaanse vrijheidsstrijd niet alleen een nationaal epos was, maar gezien moeten worden als een intellectuele revolutie die de westerse wereld in vuur en vlam zette. De Amerikanen hadden het aangedurfd de denkbeelden van de Radicale Verlichting in praktijk te brengen. Ze hadden hun democratische republiek gevestigd op fundamentele...
Nobel streven. Het onwaarschijnlijke maar waargebeurde verhaal van ridder Jan van Brederode – Frits van Oostrom
De harde biografische gegevens van personen die in de Middeleeuwen een belangrijke rol hebben gespeeld passen vaak moeiteloos op één A4’tje. Toen Frits van Oostrom in 1996 een boek publiceerde over Jacob van Maerlant, de belangrijkste Nederlandse auteur van de Middeleeuwen, beschikte hij naast diens teksten slechts over zeer summiere gegevens. Vandaar dat hij het...
NSB’ers in Nieuw-Guinea
In mei 1947 vertrekt een schip met 119 Nederlandse collaborateurs naar Nieuw-Guinea. Het is de bedoeling dat ze daar zullen werken aan hun rehabilitatie. Maar het ‘stelletje gajes’ stuit op grote weerstand. Op het eerste gezicht is het net een cruise. Op foto’s staan mannen in hun blote bast, die aan boord van het schip...
Misverstanden over de dekolonisatie van Nieuw-Guinea
Bij een strijd tussen rivaliserende stammen in Papoea-Nieuw-Guinea zijn veel doden gevallen. In de jaren vijftig wierp Nederland zich op als hoeder van de de Papoea's op westelijk Nieuw-Guinea.
‘Het bolsjewisme was een religieuze sekte’
Het bolsjewisme, dat tijdens de Russische Revolutie aan de macht kwam, wist nooit door te dringen tot de privésfeer. In dat opzicht was het niet totalitair genoeg om langer dan één generatie te blijven bestaan. Dat betoogt Berkeley-hoogleraar Russische geschiedenis Yuri Slezkine in zijn nieuwe boek Het Huis van de Regering. Centraal in dit boek...
Bastaard van Oranje – Adri P. van Vliet
Weinig mensen zullen Justinus van Nassau kennen, terwijl hij toch een van de boeiendste figuren uit de tijd van de Opstand is. Hij was betrokken bij alle gebeurtenissen van formaat tijdens de strijd tegen Spanje. Adri van Vliet had zich geen betere hoofdpersoon kunnen wensen. Ook al is er weinig bronnenmateriaal over de...
Herdenking slavernij: ‘Mensen moeten zich bewust worden van het slavernijverleden’
De slavernij speelt een belangrijke rol in de geschiedenis van Suriname én Nederland. Cynthia McLeod vindt het belangrijk dat Nederlanders zich bewust worden van het bestaan van deze duistere periode in de geschiedenis. Ze is voorstander van een herdenking van de slavernij. ‘Het slavernijverleden is een belangrijk onderdeel van de Nederlandse en de Surinaamse geschiedenis. Tot...
Geschiedenis van wijnbouw in Nederland
Het aantal Nederlandse wijnproducenten stijgt snel. In de Middeleeuwen hadden de Lage Landen al wijngaarden, maar van heel groot belang waren ze niet.
‘Zo gelukkig waren de jaren vijftig niet’
Het beeld dat jaren vijftig van de afgelopen eeuw een erg gelukkige periode was, is een onterecht construct van achteraf. Zo meent Annegreet van Bergen, economisch journalist en schrijfster van de bestseller ‘Gouden jaren’. Zij houdt op het Geschiedenis Festival op 7 oktober een lezing over dit thema. ‘We vergeten dat we gelukkiger geworden zijn...
