• Inloggen
  • Shop
  • Winkelmand
  • Log in

    Wachtwoord vergeten?

    Account aanmaken
    Historisch Nieuwsblad 10/2018

    Column: Annegreet van Bergen – ‘Odoltycoon’ Lingner

    Altijd een frisse adem

    Door: Annegreet van Bergen

    Karl August Lingner verdiende eind negentiende eeuw kapitalen met de verkoop van mondwater. Maar deze ‘Odol-tycoon’ hield al dat geld niet alleen voor zichzelf, zo ontdekte Annegreet van Bergen.

    Toen ik met vakantie in Dresden was, moest ik denken aan hoe ik me als tiener het hoofd had gebroken over een nummer van Frank Zappa. Wat bedoelde hij in hemelsnaam toen hij zong dat hij hoopte een ‘dental floss tycoon’ te worden? Begin jaren zeventig wist ik niet wat tycoon betekende, laat staan dat ik wist wat dental floss was. Toen ik eenmaal begreep dat het ging om een steenrijk iemand die een bepaalde bedrijfstak grotendeels in handen heeft, en in het geval van Zappa om iemand die gladde touwtjes verkoopt om ruimtes tussen tanden en kiezen te reinigen, vond ik zijn droom een goede grap.

    In Dresden zag ik dat iemand daadwerkelijk fortuinen heeft verdiend op de markt voor mondverzorging. Dankzij Odol-mondwater is Karl August Lingner (1861-1916) schathemeltjerijk geworden. Nog steeds zijn talrijke sporen van deze Odol-tycoon in en om Dresden te vinden.

    De erfenis van Karl August Ligner

    De eerste zag ik toen we in oostelijke richting langs de Elbe fietsten. Op de steile noordoever van de rivier ligt menig prachtige villa. Aan de enorme huizen in de voorsteden die, anders dan het centrum, de Tweede Wereldoorlog ongeschonden zijn doorgekomen zie je dat Dresden ooit heel rijk is geweest: in 1933 was het inkomen per hoofd van de bevolking daar het hoogste van de hele wereld.
     
    Eén fier boven terrassen met druivenranken gelegen slot trok extra mijn aandacht. Vooral omdat er voor het gebouw sierlijke witte parasols stonden; daar zou weleens een mooi restaurant kunnen zitten. Via internet kwam ik erachter dat dit Villa Stockhausen was en dat je er met tramlijn 11 kon komen. Toen we bij de halte uitstapten, volgden we de andere passagiers en liepen we in ganzenpas naar de villa. Daar, hoog op de Elbe-oever, met een magnifiek uitzicht over de rivier, de stad en verre graanvelden, maakte ik kennis met Karl Lingner.

    Deze Odol-koning kocht deze villa in 1897 van een rijke bankiersvrouw, die hem in 1880 had laten bouwen. Toen Lingner zonder erfgenamen stierf, vermaakte hij de villa aan de stad Dresden. Villa en park moesten openbaar toegankelijk zijn én mensen moesten er voor een schappelijke prijs kunnen eten. In de DDR-periode werd met deze voorwaarden de hand gelicht, maar sinds 2002 wordt de villa in Lingners geest gebruikt. Behalve een tamelijk chic restaurant is er ook een kiosk met Brat- und Currywurst. Tegenwoordig heet Villa Stockhausen Lingnerschloss, en dat ‘slot’ past beter bij het imposante gebouw dan het bescheiden ‘villa’.

    Knappe meisjes vragen in drogisterijen naar Odol

    Wilt u meer geschiedenisverhalen lezen?

    Ontdek de duizenden verhalen die we voor onze abonnees beschikbaar stellen, lees de nieuwste artikelen uit Historisch Nieuwsblad en ontvang iedere week leestips van de redactie in uw mailbox. Met Historisch Nieuwsblad Online krijgt u altijd de juiste historische context om het nieuws van nu te begrijpen.
    Registreer nu en lees de eerste maand voor slechts 1 euro!

    Al abonnee? Log dan in en lees direct alle geschiedenisverhalen online. Heeft u nog geen account of is uw emailadres niet bij ons geregistreerd? Lees dan hier hoe u verder kunt lezen.

    Word lidInloggen