Alle artikelen
Door een mix van factoren kwam de industrialisatie in Nederland pas ver in de negentiende eeuw op gang.
Door de aard van de Nederlandse economie, gebrek aan grondstoffen als steenkool, verkeerde keuzes van de overheid en een reeks andere factoren verliep de Nederlandse economische groei in negentiende-eeuws Nederland met horten en stoten. Na de napoleontische tijd groeide de economie, maar dat was in belangrijke mate te danken aan de landbouw. Terwijl in bijvoorbeeld Engeland volop fabrieken draaiden, was daarvan in Nederland geen sprake. Vanaf de jaren 1830 ging het minder met de economie, tot een versnelling vanaf 1860 en vooral vanaf 1890. Pas toen kwam hier de industrialisatie goed op gang.
Dat betoogt Arthur van Riel, onderzoeker bij de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid in zijn proefschrift Trials of Convergence, aan de hand van de ontwikkeling van prijzen.
Oorzaken waren onder meer de verdeelde politieke en economische structuur die het Koninkrijk Nederland erfde van de Republiek, hoge kosten van arbeid en het belastingbeleid.
Dit artikel is exclusief voor abonnees
Trage economische groei
Door een mix van factoren kwam de industrialisatie in Nederland pas ver in de negentiende eeuw op gang. Door de aard van de Nederlandse economie, gebrek aan grondstoffen als steenkool, verkeerde keuzes van de overheid en een reeks andere factoren verliep de Nederlandse economische groei in negentiende-eeuws Nederland met horten en stoten. Na de...
Meer ruimte voor de rechter
Tussen 1750 en 1870 veranderde in Nederland, Frankrijk en het Duitse Rijk de opvattingen over juridisch bewijs. Dat was een gevolg van nieuwe ideeën over wetenschappelijke kennis. Voordat zware straffen werden opgelegd moesten sinds de late Middeleeuwen minimaal twee betrouwbare ooggetuigen stellen dat de beklaagde schuldig was, of de verdachte moest zelf...
Hindoesuperioriteit
De regering in India zoekt naar een nationaal verleden zonder moslims. In het voorjaar van 2019 zijn er verkiezingen in India, de grootste democratie ter wereld. Tot die tijd probeert de regering van premier Narendra Modi hervormingen door te voeren. Een daarvan betreft de nationale geschiedenis. Begin dit jaar stelde de...
Hunebedden
Bij het hunebed in Borger staan sinds kort borden die aangeven dat je er niet op mag klimmen. Mogelijk komen bij alle Drentse hunebedden zulke borden. Niet iedereen vindt dat nodig. ‘Graven zijn geen klimrekken,’ zegt directeur Hein Klompmaker van het Hunebedcentrum, dat de waarschuwingsborden heeft geplaatst. ‘Bovendien is dit rijksmonument onze...
‘Jeltsin was dronken en wilde vluchten’
In Rusland zaaiden oud-politici Roetskoj en Chasboelatov twijfel over de opstelling van Boris Jeltsin tijdens de communistische staatsgreep. ‘Jeltsin is bij de Russen enorm impopulair.’ In augustus 1991 verijdelde de Russische president Boris Jeltsin (1931-2007) door moedig optreden een coup van orthodoxe communisten. Het beeld van Jeltsin, staande op een tank, ging de hele wereld...
Arend-Jan Boekestijn over zijn held Otto von Bismarck
Arend-Jan Boekestijn is historicus aan de Universiteit Utrecht, radiopresentator en voormalig VVD-Kamerlid. Hij roemt Otto von Bismarck als een van de grootste staatsmannen uit de wereldgeschiedenis. Wanneer maakte u kennis met Otto von Bismarck? ‘Ik ben van 1959, en in de periode dat ik geschiedenis en politieke wetenschappen studeerde aan de Vrije...
Column: Annegreet van Bergen – ‘Odoltycoon’ Lingner
Karl August Lingner verdiende eind negentiende eeuw kapitalen met de verkoop van mondwater. Maar deze ‘Odol-tycoon’ hield al dat geld niet alleen voor zichzelf, zo ontdekte Annegreet van Bergen. Toen ik met vakantie in Dresden was, moest ik denken aan hoe ik me als tiener het hoofd had gebroken over een nummer van Frank Zappa....
‘Activisme is uit de tijd’
In de ‘stelling’ reageert een vast panel van historici op een actuele gebeurtenis. Deze keer: ‘Activisme is uit de tijd’. Martin Sommer: ‘Ik zie juist overal activisme en opstand. “De opstand der burgers”, zoals H.J. Schoo de Fortuyn-opstand omschreef, heeft zich inmiddels over heel Europa verspreid. Of het nu gaat om Italië,...
Waanwijze lasterbende – Geertje Dekkers
Sommige mensen hebben zo’n lage dunk van wetenschappers dat ze hun kinderen niet laten inenten of stug blijven volhouden dat het klimaat helemaal niet verandert. En dat terwijl nog niet zo lang geleden velen enorm opkeken tegen wetenschappers, die zich louter zouden inzetten voor het algemeen belang. Beide visies zijn nogal kortzichtig, omdat ze geen...
‘The King and the Catholics’ – Antonia Fraser
Het mooiste vuurwerk in Engeland is niet tijdens oudejaarsnacht te zien, maar op de avond van 5 november. Dan herdenken de eilandbewoners op feestelijke wijze het verijdelen, in 1605, van een buskruitaanslag op het parlement door een groep katholieken onder leiding van Guy Fawkes. Hoewel het feest weinig religieuze betekenis meer heeft, roept het de afkeer...
‘De tijd in kleur’ – Dan Jones & Marina Amaral
Een van de eerste foto’s uit dit boek toont Koningin Victoria, zittend op een eenvoudige stoel. Met strak naar achteren gekamd haar kijkt ze zowel hautain als wat apathisch voor zich uit. De foto is fascinerend, ook omdat hij in kleur is. Samen met 199 andere beelden is het portret opgenomen in De...
De hartenjager – René van Stipriaan
Was Gerbrandt Adriaenszoon Bredero (1585-1618) ‘eenen tweede Shakespeare’, zoals dichter Willem de Clercq in 1824 beweerde? Dat is een sympathieke theorette, temeer omdat Bredero behoorlijk onconventioneel was vergeleken met zijn meer classicistische tijdgenoten. Zijn biograaf René van Stipriaan onderzoekt dit tot onze verbeelding sprekende marketingplaatje: de losbol Bredero als de William Shakespeare van de Lage...
