Alle artikelen
De Zuid-Hollandse gemeente Kaag en Braassem schrapt haar lijst met 97 gemeentelijke monumenten en vervangt deze door ‘karakteristieke panden’. Het besluit is genomen om de regeldruk voor eigenaren bij bouwwerkzaamheden te verlichten. Voor karakteristieke panden gelden dezelfde bouweisen als voor niet-monumentale gebouwen, behalve dat er een vergunning nodig is bij onomkeerbare ingrepen, zoals (gedeeltelijke) sloop. Zowel het aanzicht als het interieur van karakteristieke panden kan gemakkelijker worden aangepast dan bij beschermde monumenten het geval is.
Daarin schuilt een gevaar, stelt Onno Helleman van Erfgoedhuis Zuid-Holland, de provinciale ondersteuningsinstelling. ‘Soms is van de buitenkant niet goed zichtbaar waarom een gebouw het stempel van monument draagt. Het pand is getoetst op de aanwezigheid van cultuurhistorische waarden, zoals architectonische kwaliteiten en de aanwezigheid van historische bouwstructuren. Bij ingrepen is het daarom van belang te beoordelen in hoeverre veranderingen conflicteren met deze waarden. Bij verbouwingen gaat niet alleen cultuurhistorische waarde mogelijk verloren, ze zijn ook risicovoller vanwege eventueel aanwezige historische bouwstructuren.’
Helleman woont zelf in een rijksmonument en kent de roep van eigenaren om lagere regeldruk. ‘Maar het veranderen van de beschermde status is volgens mij niet de juiste oplossing. Ik pleit ervoor om de monumentale status te behouden en eigenaren zo goed mogelijk te informeren en te steunen bij hun plannen om gebouwen aan te passen.’
Opheffing van de monumentenstatus vergemakkelijkt volgens de gemeente de verduurzaming van oude panden. Verduurzaming bij monumenten is maatwerk, beaamt Helleman. ‘Historische panden zijn over het algemeen lastiger na te isoleren, maar er zijn wel oplossingen voor te vinden. Het verbouwen van monumenten is altijd een afweging tussen algemeen en individueel belang, maar we moeten zuinig zijn op het erfgoed dat we hebben. Gebouwen leven immers langer dan hun eigenaren. Gelukkig tonen de meesten zich goede rentmeesters in het beheren en doorgeven ervan.’
Teun Willemse is redacteur van Historisch Nieuwsblad.
Dit artikel is exclusief voor abonnees
Monumenten niet langer beschermd
De Zuid-Hollandse gemeente Kaag en Braassem schrapt haar lijst met 97 gemeentelijke monumenten en vervangt deze door ‘karakteristieke panden’. Het besluit is genomen om de regeldruk voor eigenaren bij bouwwerkzaamheden te verlichten. Voor karakteristieke panden gelden dezelfde bouweisen als voor niet-monumentale gebouwen, behalve dat er een vergunning nodig is bij onomkeerbare ingrepen, zoals (gedeeltelijke) sloop....
Stelling: de vaste baan
In de ‘stelling’ reageert een vast panel van historici op een actuele gebeurtenis. Martin Sommer: ‘Strikt genomen is de vaste baan, met alles erop en eraan, inderdaad een historische uitzondering. De achturige werkdag, een fatsoenlijk pensioen en een cao: het zijn allemaal vruchten van de vakbondsstrijd die nu bezig zijn te verkruimelen. Maar...
Heerschappij. Hoe het christendom het Westen vormde – Tom Holland
De Britse schrijver Tom Holland formuleert de onderzoeksvraag in Heerschappij. Hoe het christendom het Westen vormde zo: ‘Hoe kon een cultus die geïnspireerd is op de executie van een obscure misdadiger in een lang vervlogen keizerrijk zo’n transformerende en voortdurende invloed uitoefenen op de wereld?’ Ja, hij bedoelt Jezus. Daarvoor heeft hij de lezer vergast...
D.F. Malan. Profeet van de apartheid – Lindie Koorts
Veel Nederlanders hebben een beeld bij de apartheid, maar wie kent haar oorsprong? Uitgeverij Noordhoek voorziet in een behoefte door het werk van de Zuid-Afrikaanse biograaf Lindie Koorts over de eerste apartheidspremier Daniël François Malan (1874-1959) in het Nederlands uit te geven. Zij laat je kennismaken met de mentale wereld van de Afrikaners in de...
Eens ging de zee hier tekeer – Eva Vriend
De Amerikaanse historicus Barbara Tuchman heeft de afsluiting van de Zuiderzee ooit een van ‘mankind’s better moments’ genoemd: ‘Tegenwoordig is de Afsluitdijk een normale doorgaande weg. Rijd eroverheen, en je voelt je eventjes vervuld van optimisme over de mensheid.’ Maar toen het laatste gat in de dijk gesloten werd, op 28 mei 1932, hingen op...
Oefeningen in genot – Herman Pleij
Er schijnen nogal wat Nederlanders te zijn die met hun vingers in hun oren achter de bank springen zodra Maarten van Rossem op de buis verschijnt. En ik ken ook mensen die gillend wegzappen wanneer Herman Pleij aanschuift in een talkshow, of daar zelfs op tafel klautert. Waar sommigen allergisch zijn voor nurks realisme, moeten...
Film: Scandalous. The Untold Story of the National Enquirer (documentaire)
Dat Britse tabloids meedogenloos zijn, was de afgelopen maanden weer eens te zien aan hun behandeling van prins Harry en Meghan Markle. Niet alleen schrijven deze kranten mensen kapot, maar ze hebben ook een grote politieke invloed. Het Amerikaanse evenbeeld van de Britse tabloids is The National Enquirer. De documentaire Scandalous: The Untold Story of...
Wat zullen ze hebben gestonken
Zelfs in de hoogste kringen duurde het lang voordat iedereen ging douchen. Om over het gewone volk maar te zwijgen. Dat had het geld niet om zich eens grondig af te spoelen. Annegreet van Bergen is blij dat ze zich niet tot een ‘kattenwasje’ hoeft te beperken. Douchen en over mijn hele lijf warm water...
Daniela Hooghiemstra over haar historische held
Volkskrant-columnist en historicus Daniela Hooghiemstra schreef verschillende boeken over het koningshuis. Momenteel werkt ze aan een boek over prinses Irene en Carlos Hugo van Bourbon Parma. Hooghiemstra bewondert de vrijdenker Kees Boeke. Over hem schreef ze in 2014 De geest in dit huis is liefderijk. Het leven en De Werkplaats van Kees Boeke (1884-1966), een biografie waarop ze promoveerde. Wanneer maakte u kennis met Kees Boeke? ‘Mijn kennismaking met Kees Boeke was een onbewuste. Als...
Het succes van oorlogsvoorstelling Soldaat van Oranje
Soldaat van Oranje – De Musical, over de Nederlandse verzetsstrijder Erik Hazelhoff Roelfzema, trekt al meer dan tien jaar volle zalen in de TheaterHangaar in Katwijk. We spraken producent Fred Boot over het historisch belang van het verhaal, toekomstige theaterstukken over de Nederlandse geschiedenis en de educatieve waarde van historische musicals. ‘Een verhaal of geschiedenisboek...
De rol van de vrijemarkteconomie
Het is al jarenlang een dogma dat zo vaak herhaald is dat heel veel mensen het inmiddels zonder meer geloven: het ontstaan van een vrijemarkteconomie heeft geleid tot modernisering, grote welvaart, politieke vrijheid en een democratische samenleving. In het Westen hebben we hier al enorm van geprofiteerd, zodat het een uistekend model is voor de...
Superlobbyist Jean Monnet
Door aan de juiste touwtjes te trekken kreeg de Fransman Jean Monnet het Europese integratieproces van de grond.
