Alle artikelen
In Rusland is geen gebrek aan patriottische films over de Tweede Wereldoorlog. Zoals in alle landen gaan ze bijna altijd over mannen. Ze tonen heldhaftige soldaten, die onverschrokken de vijand te lijf gaan. Dat in de Tweede Wereldoorlog in de Sovjet-Unie 800.000 vrouwen in het leger zaten, komt in Russische films zelden aan bod.
Dat is vreemd, helemaal gezien het feit dat veel van deze vrouwen dezelfde gevechtsfuncties als mannen uitoefenden. Ze reden tanks, waren scherpschutters en bedienden afweergeschut. Over hun oorlogservaringen schreef Nobelprijswinnaar Svetlana Alexijevitsj het verpletterende interviewboek De oorlog heeft geen vrouwengezicht. Het bevat de herinneringen van deze vrouwen aan de onvoorstelbaar gruwelijke oorlog. Dat veel vrouwelijke veteranen na de oorlog anders dan teruggekeerde mannelijke soldaten niet als helden, maar als soldatenhoeren werden gezien, is van een ongelofelijk wrede onrechtvaardigheid.
Meer filmrecensies lezen? Schrijf u in voor onze gratis nieuwsbrief.
Het jonge Russische filmtalent Kantemir Balagov (28) liet zich voor Beanpole inspireren door De oorlog heeft geen vrouwengezicht. De speelfilm voert kort na het einde van de oorlog in Leningrad een jonge vrouw op, die in een ziekenhuis oorlogsveteranen verpleegt. Door alle ellende is ze getraumatiseerd, wat zich uit in plotseling optredende bevriezing van haar bewegingen. Als haar vriendin uit de oorlog terugkeert, die haar zoontje bij haar had achtergelaten, treft deze een drama aan. Beanpole is weliswaar geïnspireerd op De oorlog heeft geen vrouwengezicht, maar gaat niet over herinneringen aan de oorlogsgruwelen, maar over de traumatische gevolgen ervan. De film is minder schokkend dan de literair-journalistieke inspiratiebron, maar aangrijpend als verbeelding van oorlogstrauma’s.
Film – Beanpole
In Rusland is geen gebrek aan patriottische films over de Tweede Wereldoorlog. Zoals in alle landen gaan ze bijna altijd over mannen. Ze tonen heldhaftige soldaten, die onverschrokken de vijand te lijf gaan. Dat in de Tweede Wereldoorlog in de Sovjet-Unie 800.000 vrouwen in het leger zaten, komt in Russische films zelden aan bod. Dat...
Een tableaugeschiedenis van de kruistochten
Dan Jones schetst in zijn boek De Kruisvaarders een ‘tableaugeschiedenis’ van de kruistochten. De Engelse historicus beschrijft de heilige oorlogen door de ogen van uiteenlopende personages: van pausen tot Vikingen en van islamitische schrijvers tot vrouwen die het kruis opnamen. ‘Het rechtvaardigen van de gewelddadige kruistochten vergde een knap staaltje mentale acrobatiek.’ Waarom moest dit...
De familie Rothschild: profeten van het geld
In twee generaties werd de familie Rothschild de rijkste ter wereld. Dat riep heel wat vragen op en leidde tot wantrouwen, zeker omdat deze bankiers Joods waren. Al snel deden over hen antisemitische geruchten de ronde. Het verhaal begint in het getto van Frankfurt, de Judengasse, waar Mayer Amschel Rothschild met zijn vijf zonen Amschel,...
De terugkeer van een ‘zombiegeschiedbeeld’
Boeken en films hebben bijgedragen aan het mythische beeld van de Perzische invasie van Griekenland (480 v.Chr.) als een oorlog waarin een despoot met een Oosters leger de Griekse vrijheidswaarden bedreigt. In zijn nieuwe boek Xerxes in Griekenland gaat Jona Lendering deze mythe, een ‘zombiegeschiedbeeld’, te lijf. De Nederlandse historicus vertelt het verhaal van de...
De oorlog van horen zwijgen
Na de oorlog vertrekken de ouders van Mieke Eerkens naar Amerika. Nederland voelt niet meer als thuis, dus zoeken zij het geluk in Californië. Hier groeit Mieke op. Decennia later schrijft ze het boek All ships follow me, waarin zij het oorlogsverleden van haar ouders blootlegt. Het boek verschijnt nu in het Nederlands: De oorlog...
Hoe de Noor Fridtjof Nansen stateloze vluchtelingen hielp
Na de Eerste Wereldoorlog zwierven miljoenen vluchtelingen door Europa. Veel van hen hadden geen geldig paspoort. Daarom weigerden de meeste landen hen op te vangen. De Noor Fridtjof Nansen bedacht een oplossing voor deze statelozen. Iedereen kent de beelden van grote aantallen Syrische vluchtelingen die in de zomer van 2015 de oversteek waagden van Griekenland...
Neem de tijd en laat je passie zien
Marike Barendse is uitgeroepen tot beste geschiedenisleraar van 2019. Het Rijksmuseum, de NTR en het Nationaal Archief reikten die prijs dit jaar voor de zesde keer uit. De jury beoordeelde meer dan honderd aanmeldingen en Barendse, al twaalf jaar docent op het Vossius Gymnasium in Amsterdam, kwam als winnaar uit de bus. Haar geheim: ‘neem...
Leeghwater was een waterkunstenaar
Jan Adriaanszoon Leeghwater was een duizendpoot. Hij droeg bij aan de inpoldering van de Beemster, ontwikkelde uurwerken en carillons, en metselde mee aan het Paleis op de Dam. Bovendien had hij een geweldig gevoel voor publiciteit. Mede daardoor verwierf hij een ereplaats in de vaderlandse geschiedenis. De faam van Jan Adriaanszoon Leeghwater begon met een...
Geen zee te hoog voor oercomputer Deltar
Met hogere dijken kan Nederland een zeespiegelstijging van drie meter opvangen, staat in een nieuw rapport. Na de Watersnoodramp kwam er veel geld vrij voor de strijd tegen het water.
Mesopotamië: de kraamkamer van de beschaving
Ver voor onze jaartelling hadden de Mesopotamiërs alles al: huizen van baksteen, strenge wetboeken, meeslepende literatuur en een riolering. En misschien zelfs hangende tuinen in Babylon. Niet voor niets beschouwde koning Hammurabi zichzelf als de plaatsvervanger van de oppergod op aarde. 1. Gebakken modder: de eerste steden ontstaan Het begon allemaal heel simpel: met klei....
Brazilië heeft zwakke democratische traditie
In Sao Paolo gingen Brazilianen de straat op om hun steun te betuigen aan oud-president Bolsonaro. Waarom geeft slechts een derde van Brazilië aan de democratie de beste staatsvorm te vinden?
Het bombarderen van burgers is al anderhalve eeuw omstreden
Het kan niet anders, zeggen veel strategen. Soms vallen er nu eenmaal bommen op de gewone bevolking. Maar zo lang als er vliegtuigen bestaan, zo lang is het bombardement op burgers al omstreden. ‘You press a button and death flies down,’ zo karakteriseerde Charles Lindbergh kernachtig zijn werk als piloot van een jachtbommenwerper in 1944...
