Alle artikelen
Het Antwerpse college heeft met verontwaardiging gereageerd op een feestelijke herdenking in Madrid. Spaanse mannen hadden zich uitgedost als zestiende-eeuwse soldaten, die in 1576 met veel geweld huishielden in de Scheldestad.
Op 31 januari stond de Plaza de Villa in Madrid in het teken van de Tercios de Flandes, militaire formaties uit de tijd van de Nederlandse Opstand. Mannen bootsten op het plein de troepen na uit de ‘gloriedagen’ van Spanje, toen dat land nog een wereldrijk had. Onder meer de rechts-populistische partij Vox steunde het feest.
Dat schoot Antwerpenaren in het verkeerde keelgat, want tijdens de Opstand maakten de Tercios veel slachtoffers in de Nederlanden en in november 1576 hielden ze huis in Antwerpen. Tijdens deze ‘Spaanse Furie’ vielen honderden doden.
Voor het Antwerpse schepencollege was de re-enactment aanleiding om een boze brief naar Madrid te sturen. Het stadsbestuur klaagt over ‘een totaal gebrek aan het meest elementaire respect’ van de feestvierders: ‘In herinnering aan de talloze slachtoffers willen wij dit gebeuren dan ook krachtig veroordelen.’ Burgemeester Bart de Wever van de Vlaams-nationalistische partij N-VA las de brief tijdens een collegevergadering voor in het Spaans.
Historicus en Antwerpen-kenner Jan Lampo toonde zich eveneens verbaasd over het feest: ‘Ik begrijp het totaal niet,’ zei hij in de Gazet van Antwerpen. ‘De Spaanse Furie is absoluut geen glorieus moment in de geschiedenis van Spanje. Integendeel, destijds werd de Spaanse Furie gezien als een grove oorlogsmisdaad. Naar mijn weten maakt die ook absoluut geen deel uit van het collectieve bewustzijn van de Spanjaarden.’
Nu draaide het feest in Madrid ook helemaal niet om de Spaanse Furie – al doet de Antwerpse reactie anders denken. De organisatoren hadden 31 januari als datum gekozen omdat de Tercios op die dag in 1578 een overwinning boekten in de Slag bij Gembloers. Onder leiding van landvoogd Don Juan versloegen ze het Staatse leger van de opstandige gewesten. Daarbij vielen duizenden slachtoffers, veel meer dan tijdens de Spaanse Furie. Toch leidt vooral de herinnering aan het geweld in Antwerpen tot boosheid over het verkleedfeest in Madrid.
Dit artikel is exclusief voor abonnees
Woede over Spaanse verkleedpartij
Het Antwerpse college heeft met verontwaardiging gereageerd op een feestelijke herdenking in Madrid. Spaanse mannen hadden zich uitgedost als zestiende-eeuwse soldaten, die in 1576 met veel geweld huishielden in de Scheldestad. Op 31 januari stond de Plaza de Villa in Madrid in het teken van de Tercios de Flandes, militaire formaties uit...
Titanic Onderwerp van rechtszaak
Ruim een eeuw nadat hij zonk, is de Titanic onderwerp van een rechtszaak. Die draait om een kleine duikboot die afgelopen zomer tegen het wrak botste. Volgens het Britse bedrijf EYOS Expeditions, dat de tocht met de duikboot ondernam, ging het om een bescheiden botsing. Maar RMS Titanic, de onderneming die het alleenrecht heeft om...
Geen grappen over het lam
Op Twitter maken mensen zich vrolijk over het nieuwe uiterlijk van Het Lam Gods van Jan van Eyck. De restaurator vindt de grappen respectloos. Hij lijkt op Zoolander uit de gelijknamige komische film. Of op de bol-ogige acteur Steve Buscemi. Of hij is net zo mishandeld als het Spaanse Christus-fresco dat een...
Monumenten niet langer beschermd
De Zuid-Hollandse gemeente Kaag en Braassem schrapt haar lijst met 97 gemeentelijke monumenten en vervangt deze door ‘karakteristieke panden’. Het besluit is genomen om de regeldruk voor eigenaren bij bouwwerkzaamheden te verlichten. Voor karakteristieke panden gelden dezelfde bouweisen als voor niet-monumentale gebouwen, behalve dat er een vergunning nodig is bij onomkeerbare ingrepen, zoals (gedeeltelijke) sloop....
Stelling: de vaste baan
In de ‘stelling’ reageert een vast panel van historici op een actuele gebeurtenis. Martin Sommer: ‘Strikt genomen is de vaste baan, met alles erop en eraan, inderdaad een historische uitzondering. De achturige werkdag, een fatsoenlijk pensioen en een cao: het zijn allemaal vruchten van de vakbondsstrijd die nu bezig zijn te verkruimelen....
Heerschappij. Hoe het christendom het Westen vormde – Tom Holland
De Britse schrijver Tom Holland formuleert de onderzoeksvraag in Heerschappij. Hoe het christendom het Westen vormde zo: ‘Hoe kon een cultus die geïnspireerd is op de executie van een obscure misdadiger in een lang vervlogen keizerrijk zo’n transformerende en voortdurende invloed uitoefenen op de wereld?’ Ja, hij bedoelt Jezus. Daarvoor heeft hij de lezer vergast...
D.F. Malan. Profeet van de apartheid – Lindie Koorts
Veel Nederlanders hebben een beeld bij de apartheid, maar wie kent haar oorsprong? Uitgeverij Noordhoek voorziet in een behoefte door het werk van de Zuid-Afrikaanse biograaf Lindie Koorts over de eerste apartheidspremier Daniël François Malan (1874-1959) in het Nederlands uit te geven. Zij laat je kennismaken met de mentale wereld van de Afrikaners in de...
Eens ging de zee hier tekeer – Eva Vriend
De Amerikaanse historicus Barbara Tuchman heeft de afsluiting van de Zuiderzee ooit een van ‘mankind’s better moments’ genoemd: ‘Tegenwoordig is de Afsluitdijk een normale doorgaande weg. Rijd eroverheen, en je voelt je eventjes vervuld van optimisme over de mensheid.’ Maar toen het laatste gat in de dijk gesloten werd, op 28 mei 1932, hingen op...
Oefeningen in genot – Herman Pleij
Er schijnen nogal wat Nederlanders te zijn die met hun vingers in hun oren achter de bank springen zodra Maarten van Rossem op de buis verschijnt. En ik ken ook mensen die gillend wegzappen wanneer Herman Pleij aanschuift in een talkshow, of daar zelfs op tafel klautert. Waar sommigen allergisch zijn voor nurks realisme, moeten...
Film: Scandalous. The Untold Story of the National Enquirer (documentaire)
Dat Britse tabloids meedogenloos zijn, was de afgelopen maanden weer eens te zien aan hun behandeling van prins Harry en Meghan Markle. Niet alleen schrijven deze kranten mensen kapot, maar ze hebben ook een grote politieke invloed. Het Amerikaanse evenbeeld van de Britse tabloids is The National Enquirer. De documentaire Scandalous: The Untold Story of...
Wat zullen ze hebben gestonken
Zelfs in de hoogste kringen duurde het lang voordat iedereen ging douchen. Om over het gewone volk maar te zwijgen. Dat had het geld niet om zich eens grondig af te spoelen. Annegreet van Bergen is blij dat ze zich niet tot een ‘kattenwasje’ hoeft te beperken. Douchen en over mijn hele lijf warm water...
Daniela Hooghiemstra over haar historische held
Volkskrant-columnist en historicus Daniela Hooghiemstra schreef verschillende boeken over het koningshuis. Momenteel werkt ze aan een boek over prinses Irene en Carlos Hugo van Bourbon Parma. Hooghiemstra bewondert de vrijdenker Kees Boeke. Over hem schreef ze in 2014 De geest in dit huis is liefderijk. Het leven en De Werkplaats van Kees Boeke (1884-1966), een biografie waarop ze promoveerde. Wanneer maakte u kennis met Kees Boeke? ‘Mijn kennismaking met Kees Boeke was een onbewuste. Als...
