Alle artikelen
Tijdens de antiracismedemonstraties van afgelopen zomer zwol de roep om teruggave van Afrikaanse kunst aan.
Onder de hashtag #BlackArtsMatter en leuzen als ‘Houdt u niet van plunderen? Dan zult u het British Museum haten’ vroegen activisten aandacht voor een al lang lopend debat over restitutie van kunst aan Afrikaanse landen. Dat debat heeft volgens hen tot te weinig resultaten geleid.
In Nederland werd het Tropenmuseum met verf beklad door de groep Helden van Nooit. ‘Collecties zijn geroofd en tot op de dag van vandaag nog steeds niet teruggekeerd naar het land van herkomst,’ stelde de groep op Instagram. In Parijs probeerden demonstranten Afrikaanse funeraire kunst mee te nemen uit het Musée du Quai Branly-Jacques Chirac. Maar voordat ze het museum konden verlaten, werden ze tegengehouden. In Londen richtten de acties zich onder meer tegen het British Museum, dat in koloniale tijden kunst uit de hele wereld naar Engeland haalde, vaak op een bepaald niet nette manier. Ook het Museum of London kreeg veel kritiek vanwege uit Benin geroofde bronzen beelden in de collectie.
Te midden van de protesten bood veilinghuis Christie twee standbeelden uit Nigeria te koop aan, die tijdens de Biafra-oorlog van 1967-1970 naar Europa kwamen. Een duidelijk geval van roof, vonden critici, die luid protesteerden tegen de verkoop. Maar volgens Christie voldeden de papieren aan de regels. De verkoop ging door.
Dit artikel is exclusief voor abonnees
#Blackartsmatter
Tijdens de antiracismedemonstraties van afgelopen zomer zwol de roep om teruggave van Afrikaanse kunst aan. Onder de hashtag #BlackArtsMatter en leuzen als ‘Houdt u niet van plunderen? Dan zult u het British Museum haten’ vroegen activisten aandacht voor een al lang lopend debat over restitutie van kunst aan Afrikaanse landen. Dat debat heeft volgens hen...
Alfred Nobel – Ingrid Carlberg
Op 63-jarige leeftijd betrad de Zweedse uitvinder Alfred Nobel (1833-1896) de eeuwige jachtvelden. Een hersenbloeding werd de chemicus fataal. Vrijwel direct daarna gonsde het in de kranten: wie krijgt de enorme erfenis? Getrouwd was hij niet en van kinderen was geen sprake. De man leefde alleen en stierf alleen. Enkele neven en nichten rekenden zich...
‘De NAVO mist een supermacht die de kemphanen uit elkaar houdt’
Met spierballenvertoon en dreigende oorlogstaal ruziën Turkije en Griekenland over economische grenzen in de Middellandse Zee. Historicus Erik-Jan Zürcher en Clingendael-onderzoeker Ko Colijn duiden de historische wortels van het conflict. ‘Het wegvallen van de Verenigde Staten als beschermheer heeft de bezweringsrol van de NAVO ernstig aangetast.’ ‘Dit is met vuur spelen,’ waarschuwde de Duitse minister...
De ondergang van Soetan Sjahrir
Hij was gematigd, progressief en had niet gecollaboreerd met de Japanners. Soetan Sjahrir leek de ideale man om Indonesië na de onafhankelijkheid te leiden. Maar na een korte periode als premier en minister belandde hij op een zijspoor. Radicale tegenstanders namen het roer over. Toen op 17 augustus 1945, twee dagen na de capitulatie van...
Crystal meth moest soldaten scherp houden
Crystal meth kwam een eeuw geleden op de markt om militairen beter te laten vechten. Het verbetert de concentratie en onderdrukt vermoeidheid. Daarmee behoort het tot een lange rij drugs die de prestaties op het slagveld moeten aanjagen. Op 1 juli 2020 deed de Italiaanse politie in de havenstad Salerno een opvallende vondst. In drie...
De Grootste Wetgever
De basis van ons rechtssysteem ligt in het Romeinse recht. Nog steeds leren rechtenstudenten over deze erfenis van het oude Rome en elke keer dat een jurist naar een wetboek grijpt, is hij schatplichtig aan de Romeinse keizers. Dat geldt voor één keizer in het bijzonder: Justinianus I. In 528 stond keizer Justinianus voor de...
Britten en Fransen bouwden een tunnel onder de slotgracht
Dertig jaar geleden openden Frankrijk en Engeland de Kanaaltunnel. Anderhalve eeuw hielden de Engelsen de aanleg tegen. Ze vreesden een vijandige invasie via de onderaardse gang.
Verheffen en neersabelen
De inheemse bevolking van Nederlands-Indië opvoeden tot zelfstandigheid – dat werd aan het begin van de twintigste eeuw het doel van de koloniale politiek. Een jonge Indonesische voorhoede pakte de nieuw geboden kansen gretig aan. Maar toen vonden de Nederlanders het opeens te snel gaan. Een confrontatie kon niet uitblijven. De Javaanse ambtenaar geloofde zijn...
Maankijkers in de Koude Oorlog
Midden in de Koude Oorlog rapporteerden Nederlandse amateurastronomen aan de Sovjet-Unie. Ze hielden jarenlang bij waar en hoe laat een Russische satelliet over ons land vloog. Hun bevindingen gaven ze door aan Moskou. Maar waarom werkten ze eigenlijk samen met de Russen?
Ineke Sluiter over haar held: Toni Morrison
Hoogleraar Griekse taal- en letterkunde Ineke Sluiter is sinds juni president van de Koninklijke Nederlandse Akademie van Wetenschappen. Ze bewondert de Afro-Amerikaanse schrijfster Toni Morrison om haar moed. ‘Morrison schreef over het racisme en de discriminatie die ze aan den lijve had ondervonden.’ Wanneer maakte u kennis met Toni Morrison? ‘Ik vermoed in 1993. Dat...
Stelling: Conservatieven zijn de nieuwe rebellen
Eva Rovers: ‘Conservatieve rebellen zijn van alle tijden. Denk aan de Conservatieve Revolutie tijdens de Weimarrepubliek, die zich richtte tegen de idealen van de Verlichting. Of aan de vrouwen van de Britse Women’s National Anti-Suffrage League, die zich tegen het vrouwenkiesrecht verzetten. Of nog verder terug: het verzet tegen Willem I, dat tot de Belgische...
Voorpublicatie: Gods schaduw – Alan Mikhail
Het Ottomaanse rijk had een enorme invloed op de wereldgeschiedenis. Het was een bruisend middelpunt van intellectuele activiteit, macht en verlicht bestuur. Leider van de vooruitgang was de almachtige sultan Selim I (1470-1520). Geholpen door zijn moeder Gülbahar, breidde hij het rijk fors uit. Maar eerst moest hij de meedogenloze harem zien te overleven. Op...
