Abonneren
Themanummer over het kindHistorisch Nieuwsblad - zomernummer 2026BestellenAbonneren
Cover zomernummer 2026 Historisch Nieuwblad
Home Heerschappij. Hoe het christendom het Westen vormde – Tom Holland

Heerschappij. Hoe het christendom het Westen vormde – Tom Holland

Heerschappij. Hoe het christendom het Westen vormde – Tom Holland

Jeroen Vullings

Schrijver en criticus

Gepubliceerd op: 19 februari 2020

Update 4 april 2023

De Britse schrijver Tom Holland formuleert de onderzoeksvraag in Heerschappij. Hoe het christendom het Westen vormde zo: ‘Hoe kon een cultus die geïnspireerd is op de executie van een obscure misdadiger in een lang vervlogen keizerrijk zo’n transformerende en voortdurende invloed uitoefenen op de wereld?’ Ja, hij bedoelt Jezus. Daarvoor heeft hij de lezer vergast op een plastische handleiding annex gedetailleerde geschiedenis van de inmiddels bijna vervlogen praktijk van het kruisigen. Gekruisigd is synoniem voor ‘doodgemarteld’. Andere gebruiken uit het christendom zijn nog springlevend. Neem onze notie over wat goed en kwaad is. Om over het geloof zelf maar te zwijgen: meer dan 2 miljard gelovigen hangen de leer van Jezus aan – een veel charismatischer voormalig concurrent als Zeus heeft het nakijken. En vergeet ook de gelegenheidsformatie Band Aid niet, met hun verschrikkelijke goede-doelhit ‘Do They Know It’s Christmas?’. Allemaal te danken aan ‘de voorbeelden van Paulus en Basilius’. Hollands ‘bewijsvoering’ – een te dor woord voor zijn romanesk voor het voetlicht gebrachte, fors uitwaaierende vertoon van eruditie in Heerschappij - is ronduit overweldigend. Zodanig dat je je na lezing kunt afvragen wie niet is ‘geraakt’ door het christendom. Van Angela Merkel en Nelson Mandela had je dat kunnen weten. Maar van IS-beul ‘Jihadi John’? Ook hij – via The Beatles. Hollands inventiviteit om eenieder met het christendom te liëren is nogal grenzeloos. Heerschappij is geen braaf boek, en dat past bij het rebelse element dat het christendom ooit aankleefde. Dat geloof werd subversief bevonden vanwege de ‘nomadische’ verspreiding ervan, zonder thuishaven – en dus met een de bestaande orde bedreigend bereik. Kreeg de rebel Jezus daarom zijn verdiende loon? Interessanter is wat de christenen van zijn kruisiging – hét kenmerk van machtsuitoefening – hebben opgestoken. Holland toont hoe in de loop van 2000 jaar veel christenen die macht misbruikt hebben ten nadele van zwakkeren. Maar de normen op grond waarvan we dat gedrag veroordelen zijn óók christelijk. Christendom – je ontkomt er niet aan. Jeroen Vullings is biograaf en criticus. Heerschappij. Hoe het christendom het Westen vormde Tom Holland, vert. Ed van Eeden en Edwin Krijgsman, 640 p. Athenaeum-Polak & Van Gennep, € 29,99 Bestel in onze webshop

Actueel

Soldaten bestormen het strand van Normandië in Pressure.
Soldaten bestormen het strand van Normandië in Pressure.
Artikel

Metereologen ruziën over D-Day in film ‘Pressure’

Vijftiende-eeuwse bruiloft in Florence, door Giovanni di ser Giovanni Guidi.
Vijftiende-eeuwse bruiloft in Florence, door Giovanni di ser Giovanni Guidi.
Interview

In Florence waren niet de huizen, maar de huwelijken onbetaalbaar

Archeologen leggen de fundering van een Romeins badhuis bloot in Nijmegen, 2026.
Archeologen leggen de fundering van een Romeins badhuis bloot in Nijmegen, 2026.
Interview

Nieuwbouwwijken op Romeinse ruïnes: hoe kunnen we erfgoed bewaren?

Zhivkov in 1980.
Zhivkov in 1980.
Artikel

Is Bulgarije pro-Russisch? Deze premier wilde van zijn land de zestiende Sovjet-staat maken

Dit artikel is gepubliceerd in Historisch Nieuwsblad 3 - 2020

Nieuwste berichten

Soldaten bestormen het strand van Normandië in Pressure.
Soldaten bestormen het strand van Normandië in Pressure.
Artikel

Metereologen ruziën over D-Day in film ‘Pressure’

Weersvoorspelling een saai onderwerp? Niet als het verloop van een oorlog ervan afhangt. Het op feiten gebaseerde Pressure toont de hoogoplopende ruzie tussen geallieerde meteorologen over de verwachting voor D-Day. Bedolven onder tegenstrijdige adviezen moet opperbevelhebber Dwight Eisenhower beslissen over de invasiedatum. Als D-Day een maand eerder was gepland, waren meteorologen het volstrekt met elkaar...

Lees meer
Vijftiende-eeuwse bruiloft in Florence, door Giovanni di ser Giovanni Guidi.
Vijftiende-eeuwse bruiloft in Florence, door Giovanni di ser Giovanni Guidi.
Interview

In Florence waren niet de huizen, maar de huwelijken onbetaalbaar

Wie een woning wil, moet vaak overbieden: twee derde van de huizen in Nederland wordt boven de vraagprijs verkocht. In de Renaissance hadden Florentijnen ook last van overbiedingsgekte: doordat rijke families de prijs opdreven, ontstond er ‘bruidsschatsinflatie’, vertelt historicus Marlisa den Hartog. ‘Bruidsschatten werden een financiële markt op zich.’ Hoe zag de vijftiende-eeuwse Italiaanse huwelijksmarkt...

Lees meer
Archeologen leggen de fundering van een Romeins badhuis bloot in Nijmegen, 2026.
Archeologen leggen de fundering van een Romeins badhuis bloot in Nijmegen, 2026.
Interview

Nieuwbouwwijken op Romeinse ruïnes: hoe kunnen we erfgoed bewaren?

Bij archeologische opgravingen in Nijmegen is het grootste Romeinse badhuiscomplex in Nederland ontdekt. Maar op de plek van de opgraving wordt binnenkort een nieuwe woonwijk gebouwd. Hoogleraar Monique van den Dries legt uit hoe archeologen en projectontwikkelaars elkaar kunnen helpen om Nederlands erfgoed zichtbaar te bewaren. Over een paar jaar staat het Nijmeegse Waalfront vol...

Lees meer
Zhivkov in 1980.
Zhivkov in 1980.
Artikel

Is Bulgarije pro-Russisch? Deze premier wilde van zijn land de zestiende Sovjet-staat maken

De kersverse Bulgaarse premier Roemen Radev zou pro-Russisch zijn; net als zijn voorganger Todor Zhivkov wijst hij graag op het Russische bevrijdingsverhaal van 1878. Die vroegere premier was zo loyaal aan het Kremlin, dat hij de Bulgaarse soevereiniteit inzette in onderhandelingen met Moskou. Zhivkovs pro-Russische koers botste met de ideeën van zijn dochter, die juist...

Lees meer
Loginmenu afsluiten