Home Heerschappij. Hoe het christendom het Westen vormde – Tom Holland

Heerschappij. Hoe het christendom het Westen vormde – Tom Holland

Heerschappij. Hoe het christendom het Westen vormde – Tom Holland

Jeroen Vullings

Schrijver en criticus

Gepubliceerd op: 19 februari 2020

Update 4 april 2023

De Britse schrijver Tom Holland formuleert de onderzoeksvraag in Heerschappij. Hoe het christendom het Westen vormde zo: ‘Hoe kon een cultus die geïnspireerd is op de executie van een obscure misdadiger in een lang vervlogen keizerrijk zo’n transformerende en voortdurende invloed uitoefenen op de wereld?’ Ja, hij bedoelt Jezus. Daarvoor heeft hij de lezer vergast op een plastische handleiding annex gedetailleerde geschiedenis van de inmiddels bijna vervlogen praktijk van het kruisigen. Gekruisigd is synoniem voor ‘doodgemarteld’. Andere gebruiken uit het christendom zijn nog springlevend. Neem onze notie over wat goed en kwaad is. Om over het geloof zelf maar te zwijgen: meer dan 2 miljard gelovigen hangen de leer van Jezus aan – een veel charismatischer voormalig concurrent als Zeus heeft het nakijken. En vergeet ook de gelegenheidsformatie Band Aid niet, met hun verschrikkelijke goede-doelhit ‘Do They Know It’s Christmas?’. Allemaal te danken aan ‘de voorbeelden van Paulus en Basilius’. Hollands ‘bewijsvoering’ – een te dor woord voor zijn romanesk voor het voetlicht gebrachte, fors uitwaaierende vertoon van eruditie in Heerschappij - is ronduit overweldigend. Zodanig dat je je na lezing kunt afvragen wie niet is ‘geraakt’ door het christendom. Van Angela Merkel en Nelson Mandela had je dat kunnen weten. Maar van IS-beul ‘Jihadi John’? Ook hij – via The Beatles. Hollands inventiviteit om eenieder met het christendom te liëren is nogal grenzeloos. Heerschappij is geen braaf boek, en dat past bij het rebelse element dat het christendom ooit aankleefde. Dat geloof werd subversief bevonden vanwege de ‘nomadische’ verspreiding ervan, zonder thuishaven – en dus met een de bestaande orde bedreigend bereik. Kreeg de rebel Jezus daarom zijn verdiende loon? Interessanter is wat de christenen van zijn kruisiging – hét kenmerk van machtsuitoefening – hebben opgestoken. Holland toont hoe in de loop van 2000 jaar veel christenen die macht misbruikt hebben ten nadele van zwakkeren. Maar de normen op grond waarvan we dat gedrag veroordelen zijn óók christelijk. Christendom – je ontkomt er niet aan. Jeroen Vullings is biograaf en criticus. Heerschappij. Hoe het christendom het Westen vormde Tom Holland, vert. Ed van Eeden en Edwin Krijgsman, 640 p. Athenaeum-Polak & Van Gennep, € 29,99 Bestel in onze webshop

Dit artikel is gepubliceerd in Historisch Nieuwsblad 3 - 2020

Nieuwste berichten

Donskoj in de Slag op het Koelikovo-veld
Donskoj in de Slag op het Koelikovo-veld
Interview

Rusland stuurt botten van middeleeuwse prins naar het front

Rusland stuurt de relieken van een middeleeuwse prins naar Oekraïne om ‘schouder aan schouder’ te staan met de soldaten in de loopgraven. Dat de Russisch-orthodoxe kerk voor een morele boost juist de overblijfselen van Dmitri Donskoj stuurt, is volgens historicus Nicolaas Kraft van Ermel-Nijland geen toeval. ‘In het traditionele Russische verhaal was Donskoj geen agressor,...

Lees meer
Een kleermakerswerkplaats in Toscane. Miniatuur uit de late veertiende eeuw.
Een kleermakerswerkplaats in Toscane. Miniatuur uit de late veertiende eeuw.
Onderzoek

Werkloze wevers emigreerden naar Toscane

De Lage Landen waren in de vijftiende eeuw het beloofde land voor veel migranten. Maar er waren ook honderden inwoners die zich genoodzaakt zagen hun geluk in het buitenland te zoeken, schrijven historici in vaktijdschrift BMGN. Vrijheden en economische kansen in de laatmiddeleeuwse Lage Landen hadden een aanzuigende werking op migranten van buiten. Volgens de...

Lees meer
Een verhongerde man op straat tijdens de Holodomor. Charkiv, 1932.
Een verhongerde man op straat tijdens de Holodomor. Charkiv, 1932.
Interview

‘Oekraïne maakt het verleden politiek’

De Oekraïense regering gebruikt in het verzet tegen de Russische indringers de geschiedenis als wapen. De officiële versie van het verleden is nationalistisch en laat weinig ruimte voor afwijkende interpretaties en debat. Daarover maakt de Oekraïense historicus Georgiy Kasianov zich zorgen. ‘Het is moeilijk om iets kritisch te schrijven.’ In zijn thuisland Oekraïne is hij...

Lees meer
Akbar de Grote met een stralenkrans en een valk, symbolen van zijn heiligheid en macht. Negentiende-eeuwse schildering naar een miniatuur uit circa 1650.
Akbar de Grote met een stralenkrans en een valk, symbolen van zijn heiligheid en macht. Negentiende-eeuwse schildering naar een miniatuur uit circa 1650.
Artikel

Akbar de Grote: tolerante keizer in India

Alexander, Catharina en Frederik. Alle drie heetten ze De Grote. Maar de grootste der groten was Akbar. De zestiende-eeuwse Mogolkeizer was een briljant strateeg, bevorderde kunst en cultuur, en stond als moslim op de bres voor vrijheid van religie. De sterren waren legendarisch leider Jalaluddin Muhammad Akbar van het begin af aan goedgezind. Hij kwam...

Lees meer
Loginmenu afsluiten