Home Alle artikelen

Alle artikelen

Een overzicht van de artikelen die we recent hebben gepubliceerd.
Sommige mensen bezorgen je voor de rest van je leven een minderwaardigheidscomplex. Ze zijn zo briljant en veelzijdig, dat je altijd het gevoel hebt dat hoezeer je ook je best doet, je altijd een armzalige krabbelaar zult blijven. En wie de biografie van Christiaan Huygens (1629-1695) heeft gelezen, vraagt zich af of het überhaupt nog zin heeft om uit bed te komen. Ook zijn vader – de dichter, musicus, componist, diplomaat, geleerde, mecenas en architect Constantijn Huygens (1596-1687) – was allerminst een sufferd, maar Christiaan overtrof hem glansrijk. Niettemin is de zoon nog altijd minder bekend dan de vader, terwijl zijn reputatie als wetenschapper ook wordt overschaduwd door die van Isaac Newton (1643-1727). Niettemin was Christiaan Huygens tot aan de opkomst van de jongere Newton de grootste en beroemdste wetenschapper van zijn tijd, terwijl hij tegelijkertijd veelzijdiger was dan de Engelse natuurkundige. Huygens was niet alleen de eerste die bij het oplossen van natuurkundige vraagstukken wiskundige formules toepaste, maar ook als mathematicus was hij een vernieuwer, die onder meer de basis legde voor de kansberekening. Daarnaast deed hij als sterrenkundige belangrijke ontdekkingen – zoals de ring en de maan van Saturnus – terwijl hij met zijn slingeruurwerk de eerste echt nauwkeurige klok maakte. En alsof dit alles nog niet genoeg was, bleek hij ook nog een bijzonder getalenteerd tekenaar, letterkundige, musicus, componist en muziektheoreticus, die met verdeling van het octaaf in eenendertig tonen een voorproefje gaf van de muzikale vernieuwingen in de twintigste eeuw. Tot slot was hij ook nog een briljant netwerker die onder meer betrokken was bij de oprichting was van de Franse Academie royale des sciences. Een eeuw van licht is niet de eerste biografie van Huygens – het prachtige Titan kan niet slapen van C.D. Andriesse uit 1993 is nog altijd zeer lezenswaard – maar dit meeslepend geschreven, vaak zinderende boek laat wellicht nog beter zien hoe geniaal en bijzonder deze man was. De Engelse titel luidt Dutch Light, waarmee Aldersey-Williams wil benadrukken dat naast schilders als Rembrandt, Vermeer en Ruysdael ook een natuurwetenschapper als Huygens – die de grondlegger was van de golftheorie van het licht – betoverd en geïnspireerd werd door het licht, dat in dit land net iets anders lijkt dan elders. Bovendien straalde door hun werk dit licht ook uit naar de rest van de wereld en leverde de Republiek een enorme bijdrage aan de Westerse cultuur.   Een eeuw van licht. Het leven van Christiaan Huygens Hugh Aldersey-Williams Vert. Ineke van den Elskamp en Gertjan Wallinga 488 p. Thomas Rap, € 29,99    

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Begrijp het heden, begin bij het verleden: met HN Actueel lees je historische achtergronden bij het nieuws van nu. Je leest al voor €4,99 per maand.
Een eeuw van licht – Hugh Aldersey-Williams
Een eeuw van licht – Hugh Aldersey-Williams
Recensie

Een eeuw van licht – Hugh Aldersey-Williams

Sommige mensen bezorgen je voor de rest van je leven een minderwaardigheidscomplex. Ze zijn zo briljant en veelzijdig, dat je altijd het gevoel hebt dat hoezeer je ook je best doet, je altijd een armzalige krabbelaar zult blijven. En wie de biografie van Christiaan Huygens (1629-1695) heeft gelezen, vraagt zich af of het überhaupt nog...

Lees meer
‘Ik hoorde de eerste feministische golf!’
‘Ik hoorde de eerste feministische golf!’
Interview

‘Ik hoorde de eerste feministische golf!’

In elk nummer vraagt Alies Pegtel een historicus naar zijn of haar historische sensatie. Naar het moment waarop, zoals Johan Huizinga het zo treffend formuleerde, heden en verleden lijken samen te vallen. Een sensatie die vaak volstrekt onverwacht kan worden opgewekt door een document, voorwerp, geluid, geur, locatie of inzicht. Deze maand spreekt Jolande Withuis...

Lees meer
Kerken in hun recht
Kerken in hun recht
Artikel

Kerken in hun recht

De Nederlandse regering kan kerken niet verplichten een maximumaantal personen toe te laten tijdens religieuze bijeenkomsten. Terwijl de coronamaatregelen de afgelopen maanden steeds strenger werden voor horeca, evenementen en familiebijeenkomsten, bleven in sommige kerken de gelovigen in groten getale samenkomen. Zo werden in Staphorst in oktober diensten gehouden met 600 zingende kerkgangers. Uit verschillende hoeken...

Lees meer
Schone middeleeuwers
Schone middeleeuwers
Artikel

Schone middeleeuwers

Laatmiddeleeuwse beambten in Bologna bewaakten de reinheid van hun stad. Dat schrijven Taylor Zaneri en Guy Geltner (Universiteit van Amsterdam) in het tijdschrift Urban History. Het stadsbestuur hanteerde het principe van ‘de vervuiler betaalt’. Viezigheid in de straten, verstopte leidingen en andere hygiënerisico’s werden in Bologna bestraft. Dat gold ook voor morele vergrijpen zoals prostitutie...

Lees meer
Artikel

DDR werkte Joden tegen

Na de Tweede Wereldoorlog probeerden Joden in Duitsland een eenheid te vormen, ook toen het land uiteenviel in twee staten. In de DDR stuitten de Joden op tegenwerking van de overheid, schrijft de Duitse historicus Andrea Sinn in het tijdschrift Central European History. Joden die na de Holocaust in het ‘land van de daders’ bleven...

Lees meer
Wat is er nog over van de ‘Bijzondere Relatie’ tussen de VS en Groot-Brittannië?
Wat is er nog over van de ‘Bijzondere Relatie’ tussen de VS en Groot-Brittannië?
Interview

Wat is er nog over van de ‘Bijzondere Relatie’ tussen de VS en Groot-Brittannië?

Lees meer
Pierre Abélard
Pierre Abélard
Artikel

Pierre Abélard

Pierre Abélard was arrogant en geniaal, maar ook wellustig. Als filosoof en theoloog verrichtte hij baanbrekend werk. Toch werd hij vooral beroemd als de tragische minnaar van Héloïse. Omstreeks 1132 was filosoof en theoloog Pierre Abélard wereldberoemd. Hij was een toonaangevend denker die de methodologische twijfel introduceerde: hij stelde systematisch vragen en nam niets als...

Lees meer
Patiënt met neurasthenie
Patiënt met neurasthenie
Artikel

Hoe steeds meer ‘zenuwlijders’ last kregen van het drukke bestaan

In de negentiende eeuw beschreven artsen een nieuwe aandoening bij vermoeide patiënten: neurasthenie.

Lees meer
Pronkpakhuis
Pronkpakhuis
Artikel

Pronkpakhuis

Vanaf 1650 kreeg Amsterdam steeds meer invloed op de politiek en de handel van de Republiek. De admiraliteit van de stad droeg hier ook aan bij. Die bouwde ter meerdere eer en glorie van Amsterdam een imposant pakhuis: het Zeemagazijn. Joost van den Vondel maakte in 1658 een lang gedicht ter ere van de oplevering...

Lees meer
Kinderen tegen de kolonisator
Kinderen tegen de kolonisator
Artikel

Kinderen tegen de kolonisator

Kindsoldaten speelden een belangrijke rol tijdens diverse dekolonisatieoorlogen tussen 1945 tot 1960. Ze deden koeriers- en verkenningswerk, saboteerden en vochten mee. ‘Schoolkinderen worden in hun tienerjaren ingelijfd bij groepen die folders verspreiden, maken vervolgens promotie en gaan bombarderen, saboteren en doden,’ zei een Britse militair in 1957 over de situatie op Cyprus, dat bezig was...

Lees meer
De Oost onder vuur
De Oost onder vuur
Artikel

De Oost onder vuur

De release van de speelfilm De Oost staat gepland voor 28 januari, maar de controverse is al losgebarsten. Alleen al de trailer van het oorlogsdrama, dat gaat over de belevenissen van een Nederlandse soldaat in de Indonesische onafhankelijkheidsoorlog, leidt tot protest van veteranen. Volgens Leo Reawaruw, de voorman van de belangenorganisatie van KNIL-veteranen Maluku4Maluku, maakt...

Lees meer
JFK – Fredrik Logevall
JFK – Fredrik Logevall
Recensie

JFK – Fredrik Logevall

De bibliotheek puilt uit van de boeken over John F. Kennedy, maar dit vuistdikke eerste deel van een nieuwe biografie voegt echt iets toe. Historicus Frederik Logevall veegt de minder aangename eigenschappen van Kennedy geenszins onder het tapijt, maar laat tegelijkertijd haarfijn zien waarom de man kon uitgroeien tot een mythe. Over John Fitzgerald Kennedy...

Lees meer
Loginmenu afsluiten