Alle artikelen
Een gezonde levensstijl was de verantwoordelijkheid van het individu. Dat werd in de tweede helft van de jaren zeventig meer en meer de boodschap van het Nederlandse Voorlichtingsbureau voor de Voeding, de voorloper van het Voedingscentrum. De boodschap volgde op decennialange – grotendeels mislukte – pogingen om maatschappelijke veranderingen teweeg te brengen die een gezonde levensstijl haalbaarder zouden maken. Dat betoogt historicus Jon Verriet in het tijdschrift BMGN.
Sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog probeerde het Voorlichtingsbureau Nederlanders aan een gevarieerd en matig dieet te krijgen. Aanvankelijk zocht het bureau daarvoor samenwerking met de voedingsindustrie. Maar die koos voor steeds krachtiger marketing vol onterechte gezondheidsclaims. Het Voorlichtingsbureau kaartte dat probleem aan bij politici, maar kreeg nauwelijks gehoor. Pogingen om via onderwijs een gezonde levensstijl te verspreiden verliepen uiterst moeizaam en ook artsen waren slechts matig in dit onderwerp geïnteresseerd.
Tegen deze achtergrond verschoof het Voorlichtingsbureau de focus van het collectief naar het individu. De focus op individuele verantwoordelijkheid ligt momenteel onder vuur van tegenstanders, die af willen van fat shaming en healthism.
Dit artikel is exclusief voor abonnees
Gezondheid: ieder voor zich
Groningen scoort het best op de Gezonde Stad Index 2022, Rotterdam bungelt onderaan. In de tweede helft van de negentiende eeuw werd gezondheid de verantwoordelijkheid van het individu.
Hulpactie voor verbrande bibliotheek
Nederlandse organisaties verzamelen documenten voor de universiteitsbibliotheek van Kaapstad. In april brak er een verwoestende brand uit bij de University of Cape Town, waarbij een deel van de unieke African Studies-collectie in vlammen opging. Onder andere het Nationaal Archief, het Koninklijk Nederlands Historisch Genootschap en het Zuid-Afrikahuis roepen onderzoekers op om fotokopieën van bronnen uit...
Seksueel geweld als oorlogswapen
Er komt steeds meer bewijs voor seksueel geweld door Hamas tijdens en na de aanval op 7 oktober. Seksueel geweld is al eeuwenlang een doeltreffend wapen om gemeenschappen te ontwrichten.
Jan Tinbergen – Erwin Dekker
Jan Tinbergen was de belangrijkste economisch bureaucraat van de vorige eeuw. Dat klinkt niet sexy, maar hij was ongekend invloedrijk, zo blijkt uit de biografie van Erwin Dekker. De meeste Nederlanders weten weinig meer van Jan Tinbergen (1903-1994) dan dat hij de eerste en enige Nederlandse winnaar van de Nobelprijs voor economie was. Een enkele...
Moed deed er niet meer toe
In films en boeken heeft de legercommandant tijdens de Eerste Wereldoorlog een slechte reputatie: een eigenwijze en incompetente blaaskaak, die vanuit zijn veilige commandopost zijn manschappen meedogenloos de dood in jaagt. Nick Lloyd breekt in het eerste deel van zijn trilogie over de Grote Oorlog een lans voor de generaals van de Entente en de...
De oorlog van morgen – Wouter Linmans
De verschrikkingen van de Grote Oorlog ervoeren Nederlanders niet aan den lijve. Toch wisten ze heel goed hoe gruwelijk moderne oorlogvoering was, zo laat Wouter Linmans zien. Het was lange tijd in om te spotten met de Nederlandse krijgsmacht en de naïviteit van onze landgenoten in het Interbellum. Nederland was buiten de Eerste Wereldoorlog gebleven,...
Genuanceerd relaas over het Nederlandse slavernijverleden
Is de Amsterdamse grachtengordel gebouwd met opbrengsten uit de slavernij? Dreef de Nederlandse economie in de achttiende eeuw op mensenhandel? En is er een verband tussen de slavernij en hedendaags racisme? Historicus Henk den Heijer slaat geen vraag in het actuele debat over het Nederlandse slavernijverleden over. Tussen de werkelijkheid en het beeld van die...
Vijanden van Rome – Peter Matyszak
Keer op keer stelden tegenstanders als Cleopatra, Spartacus, Hannibal en Attila de Hun Rome op de proef. Peter Matyszak vertelt over de geschiedenis van het Romeinse Rijk aan de hand van beroemde opponenten. In Vijanden van Rome schetst Peter Matyszak leven en sterven van zeventien notoire tegenstanders van het Romeinse Rijk, van Hannibal tot Attila...
Commotie over De Oost is onterecht
Je hoeft geen profeet te zijn om te voorspellen dat films over het Nederlandse optreden in de Indonesische Onafhankelijkheidsoorlog tot commotie leiden. Die is er dan ook over De Oost, waarin een Nederlandse soldaat zich in 1946 tegen de oorlogsmisdaden van Raymond Westerling keert. De woede van sommige organisaties van Indië-veteranen en Indische Nederlanders is...
Zelfs de meeuwen krijsen er poëzie
Op een eiland is alles anders: het licht, het geluid, de sfeer. Jan Bank en Doeko Bosscher kunnen er geen genoeg van krijgen. Ze schreven een onweerstaanbare geschiedenis van de 25 Nederlandse eilanden. Noem het een ‘eilandgevoel’. De eminente historici Jan Bank en Doeko Bosscher, nuchtere Hollandse zielen, raken er ongekend lyrisch van. Deze ‘eilandziekte’...
‘Maak een beeldarchief met gevoelige karikaturen’
De Volkskrant ging door het stof na het plaatsen van een karikaturale illustratie van Maurice de Hond, die deed denken aan antisemitische propaganda uit het verleden. Volgens de krant ontbrak het de redactie aan ‘historisch besef om de overeenkomst te zien’. Volgens NIOD-onderzoeker Kees Ribbens zou een archief met historische propagandabeelden bij kunnen dragen aan...
Nederlandse terrascultuur kwam overwaaien uit Londen en Parijs
Veel Nederlanders kijken er in de zomermaanden reikhalzend naar uit: een koel drankje op een zonovergoten terras. Maar sinds wanneer vertoeven Nederlanders graag op het terras? Volgens historicus Auke van der Woud is het terrasbezoek onderdeel van de massacultuur die ontstond in de late negentiende eeuw. ‘Café- en restaurantbezoek waren een soort theater van de...
