Commentaar
Bedrijfsgeschiedenis is een interessante tak van het historisch bedrijf, maar een slechte bezigheid voor historici die niet willen inschikken. Na misschien wel jaren serieus onderzoek kan het zomaar gebeuren dat de opdrachtgever zo schrikt van de waarheidsvinding van de historicus, dat diens werk in de kluis verdwijnt. Het is een vak voor nederige historici, mensen...
Bommeljé
April is de wreedste maand voor dichters, maar december is dat voor historici. Dit is de tijd waarin een ieder het verleden wil afschudden, dat plots zwaar en ongewenst lijkt. Goede voornemens staan klaar de toekomst tegemoet te marcheren, bewapend slechts met valse hoop, zelfbedrog, en een suïcidaal verlangen naar het slagveld der geschiedenis. December...
Mulder: Arron
We hebben weken van herdenkingen achter de rug. Een kwart eeuw geleden kaapten Molukkers voor het eerst een trein (de herdenking van de tweede treinkaping hebben we er meteen maar aangeplakt). Eveneens een kwart eeuw geleden werd Suriname onafhankelijk. Toevallig – of misschien juist niet – stierf ten tijde van die herdenking de eerste premier...
Resultaten enquête Surinaamse Nederlanders over 25 jaar Onafhankelijk Suriname
Historisch Nieuwsblad hield een onder 409 Surinaamse Nederlanders. Wie in Suriname was geboren mocht meedoen. Hieronder staan de resultaten. The benefit of the doubt‘Geef ze the benefit of the doubt’, zegt de presentator van radio Mart, een lokaal Amsterdams station voor creoolse Surinamers. In de uitzending is een van onze redacteuren die een oproep doet...
De afdeling Volkskunde van het P.J. Meertens-Instituut
Tot diep in de jaren tachtig zag men op het P.J. Meertens-Instituut volkskunde vooral als verzamelkunde. Tegenwoordig staat de antropologische aanpak er centraal. Het gaat niet meer om de dingen maar om hun betekenis en functie. Sterker nog, soms moeten oude potten er zelfs aan geloven. Voor volkskundigen was tot voor kort een heroïsche rol...
Wie is wie in Meneer Beerta
Op het P.J. Meertens-Instituut is het boek het gesprek van de dag. In de pers werd Het bureau aangekondigd als de dikste roman ooit in Nederland verschenen. Tussen nu en het jaar 2000 zullen zeven afzonderlijke delen van de persen rollen, die te zamen ongeveer 5000 pagina’s omvatten. De eerste druk van deel I, getiteld...
Brieven
Bij historisch belangrijke onderwerpen is een verantwoorde historische reconstructie van belang. Maar als iemand zich dan zet aan zo’n reconstructie is het verstandig de direct betrokkenen te benaderen – al is het maar om onvermijdelijke onjuistheden op te sporen – en om een studie te doen naar over dit onderwerp gepubliceerde artikelen. Beide heeft de...
Tijdschrift
Sinds de Tweede Wereldoorlog hangt er een groot taboe rond het begrip ‘ras’. Dat ligt gezien de nazi-misdaden natuurlijk voor de hand. Des te interessanter is het dat enkele wetenschappers kort na de oorlog nog altijd over het ‘rassenvraagstuk’ nadachten. De sociale wetenschappers H.W. Methorst en M.J. Sirks waren zich welbewust van de schaduw die...
Recent verschenen november
De dingen Weet u wie de aspirine heeft uitgevonden? Felix Hoffmann. Hij deed dat op 10 augustus 1897. Wist u dat hij elf dagen later ook nog een harddrug uitvond? Heroïne. Deze weetjes zijn te vinden in Marcel Grauls’ De uitvinders van het dagelijks leven (Balans, ƒ 39,50). Hij vertelt kort de levensverhalen van de...
Commentaar: Moluks trauma
‘De Molukse gemeenschap’ gaat de Staat der Nederlanden voor het gerecht dagen wegens de executie van zes Molukse treinkapers bij De Punt in 1977. Het woord executie, in de documentaire The Dutch approach gebruikt door wijlen oud-premier Joop den Uyl, zou als schuldbekentenis de basis moeten vormen voor ten minste financiële genoegdoening voor de nabestaanden....
Bommeljé
De historici van de volgende generatie zijn te benijden. Zij mogen straks de geschiedkundige analyse van het huidige tijdsgewricht schrijven. Dat wij in een interessante periode van de vaderlandse geschiedenis leven, valt moeilijk te geloven voor onszelf, maar toch zullen de geschiedschrijvers van morgen hun handen vol hebben. En dan bedoel ik niet met de...
DE VERZUILING VOORBIJ. GODSDIENST, STAND EN NATIE IN DE LANGE NEGENTIENDE EEUW onder redactie van Hans Blom en Jaap Talsma
In 1980 beweerden historicus Hans Blom en sociaal-geograaf Herman van der Wusten – beiden verbonden aan de Universiteit van Amsterdam – dat ‘zorgvuldige, breed opgezette maar toch gedetailleerde, lokale studies nieuw licht kunnen werpen op het ontstaan van de verzuilde Nederlandse samenleving’. Er bestond toen veel verwarring over de omlijning en verklaring van wat werd...