Wonen werd de afgelopen eeuwen goedkoper
De prijzen van Nederlandse koopwoningen gaan door het dak en in de grote steden worden de huren steeds hoger. Toch concludeert econoom Matthijs Korevaar dat wonen gedurende de afgelopen eeuwen juist betaalbaarder is geworden. ‘We zijn vooral luxer gaan wonen.’ Voor zijn promotie aan de Universiteit Maastricht onderzocht Matthijs Korevaar de betaalbaarheid van woningen in...
Nederland was geen ‘meisjesinternaat’
Het Nederland van vóór de Tweede Wereldoorlog is vaak afgeschilderd als een dooie, gezapige boel, een met oude kranten dichtgeplakte uithoek van Europa. ‘Een conservatief land’, noemde Lou de Jong het in het eerste deel van zijn grote geschiedwerk. En als belangrijkste oorzaak werd vaak gewezen op het feit dat ons land niet had deelgenomen...
Een Nederlandse vrouw in de Japanse kunst
Het is tweehonderd jaar geleden dat Titia Bergsma overleed. Zij was de eerste westerse vrouw die voet aan wal zette in Japan, op het handelseiland Deshima. Voor Japanse kunstenaars was zij een bezienswaardigheid en via hun kunstwerken vond haar beeltenis haar weg naar allerlei producten die tegenwoordig in Japan te koop zijn. René Bersma, oud-diplomaat...
De val van een fraudeur
Jarenlang reeg de Rotterdamse zakenman Lodewijk Pincoffs het ene succes aan het andere. Tot bleek dat hij flink met de cijfers had geknoeid. Toen kwamen naast woede ook de sluimerende afgunst en irritatie tot een uitbarsting, net als het antisemitisme. Lodewijk Pincoffs vluchtte op 14 mei 1879 uit Rotterdam. Hij had grootschalige fraude gepleegd en...
‘Pas op als men spreekt over dekoloniseren’
De Britse letterkundige en schrijver Helen Pluckrose waarschuwt in haar boek Cynical Theories voor bepaalde geesteswetenschappelijke theorieën over ras, gender en identiteit. Volgens die theorieën – samengevat onder de noemer Critical Social Justice – beschikken gemarginaliseerde groepen over unieke, identiteitsgebonden kennis. De stemmen van vrouwen en zwarte mensen zouden zwaarder tellen dan de ‘witte’ en ‘westerse’ wetenschap, waar de nadruk ligt op empirisch onderzoek en objectiviteit. Waar deze theorieën...
Onderzoek naar adoptie
Er stond een uitje op mijn programma om weer eens aan de lockdown te ontsnappen: een bezoek aan de Tweede Kamer. Niet voor een rondleiding, maar voor een zogeheten technische briefing over het rapport van de Commissie Interlandelijke Adoptie. Het was alleen niet echt een uitje, maar een spannende, voor veel betrokken partijen emotionele zitting....
‘Net als Stedman werd ik aangevallen door killer bees’
In elk nummer vraagt Alies Pegtel een historicus naar zijn of haar historische sensatie. Naar het moment waarop, zoals Johan Huizinga het formuleerde, heden en verleden lijken samen te vallen. Een gevoel dat vaak onverwacht wordt opgewekt door een document, voorwerp, geluid, geur, locatie of inzicht. Deze maand auteur Roelof van Gelder over de ontberingen...
Sinatra leert de jeugd tolerantie
Wie discriminerende taal uitsloeg, riskeerde een vuistgevecht met Frank Sinatra. De Amerikaanse zanger en acteur zette zich gepassioneerd in voor een Amerika zonder racisme en antisemitisme. Ook tijdens zijn werk. Zo speelde hij de hoofdrol in de ideële film The House I Live in uit 1945. Maar liefst 450 politiemannen kwamen er eind 1943 aan...
‘Je trekt luikjes open in die hoofden’
In een nieuwe televisieserie spreekt Coen Verbraak met Molukkers over hun pijnlijke geschiedenis met Nederland. Ook zijn eerdere oral history-documentaires gaan vaak over controversiële onderwerpen, belicht door de ogen van direct betrokkenen. Ondanks de emoties leveren Verbraaks interviews vaak een opvallend genuanceerd beeld op. ‘Ik leerde tijdens mijn studie geschiedenis dat een medaille minimaal twee...
Het tellen van Joden
Toen de Eerste Wereldoorlog uitbrak, meldden de Duitse Joden zich bij de poorten van de kazernes. Ze wilden hun vaderlandsliefde bewijzen en hoopten dat ze eindelijk werden geaccepteerd als echte Duitsers. Ze kwamen bedrogen uit. In 1869 verbood de grondwet van de Duitse Bond inperking van burgerrechten op grond van religieuze overtuiging. Daarmee kregen de...
Mogen we een nieuwe Zwarte Dood?
In 1347 kwam de pest vanuit het oosten naar Europa. Een derde van de bevolking crepeerde, de Zwarte Dood was onverbiddelijk. Tot zover het verhaal dat veel mensen kennen. Maar waar je weinig over leest, is hoe de pest weer verdween. Zeker, de Venetianen bedachten het fenomeen quarantaine, maar belangrijker was dat het pestvirus muteerde....
De fatale flirt met de NSB van een boerenbeweging
In rustiger tijden ontwikkelde Landbouw en Maatschappij zich misschien tot een evenwichtige boerenpartij. In 1935 adviseerde de bond haar leden om op de NSB te stemmen. Het begin van het einde.