Beter wordt het niet. Een reis door de Europese Unie en het Habsburgse Rijk – Caroline de Gruyter
De Europese Unie kan leren van de geschiedenis van het Habsburgse Rijk, betoogt NRC-columnist Caroline de Gruyter. Maar wat precies wordt niet duidelijk. In 2013 verhuist Caroline de Gruyter van Brussel naar Wenen. Ze zal er vier jaar blijven. De Gruyter komt in een stad terecht waarin alle parkeerplekken in haar straat worden bezet door...
Vrijheid. Een woelige geschiedenis – Annelien de Dijn
Wanneer ben je vrij? Als de staat je met rust laat? Of ook al als je een onafhankelijke geest hebt? Het antwoord op dit soort vragen is door de eeuwen heen steeds veranderd, met als keerpunt de Franse Revolutie. Zo blijkt uit het erudiete boek van Annelien de Dijn. ‘Vrijheid – ach, wat een woord!...
Fighters across Frontiers. Transnational Resistance in Europe, 1936-48 – Robert Gildea en Ismee Tames
Zoals alle vakgebieden is ook geschiedenis gevoelig voor de mode van de dag. Een van de modewoorden van dit moment is ‘transnationaal’. Ismee Tames en Robert Gildea kijken door deze bril naar het verzet in de Tweede Wereldoorlog. Dat levert weinig nieuws op. De laatste jaren voorzien historici die aan universiteiten werken hun onderzoeksobjecten vaak...
‘Het stigma op armoede is nog steeds een actuele kwestie’
Door een nieuwe definitie van armoede vallen veel minder Nederlanders onder de armoedegrens. In 1818 wilde generaal Johannes van den Bosch een eind maken aan alle armoede in Nederland.
Nederland geeft geroofde Benin-bronzen terug aan Nigeria
Welke koloniale topstukken komen nog meer in aanmerking voor teruggave aan het land van herkomst?
Bij vroegere rampen was er een enorme solidariteit onder burgers
Voor de slachtoffers van de explosie in een Haags flatgebouw is al een half miljoen euro ingezameld. In de negentiende eeuw zorgden rampen ook voor grote collectes.
Frederick Taylor was de profeet van de managers
In negentiende-eeuwse fabrieken heerste chaos. Iedereen werkte langs elkaar heen en overal slingerden gereedschappen en onderdelen. Totdat de Amerikaanse ingenieur Frederick Taylor de ‘wetenschappelijke bedrijfsvoering’ uitvond. Maar dat had één groot nadeel: het ontnam arbeiders hun autonomie en hun status. Alle eer kwam voortaan de managers toe. De 26-jarige Frederick Taylor werkte pas een paar...
Samen met Anne tegen racisme
Een beeld van Anne Frank in Amsterdam is beklad met rode verf en de tekst 'Free Gaza'. De Anne Frank Stichting liep in de jaren tachtig voorop in de strijd tegen racisme.
‘We kunnen leren van de watervoorziening in de Middeleeuwen’
Hoe was een middeleeuwse metropool in het Midden-Oosten van voldoende water te voorzien? Dat onderzoekt een Nijmeegs team onder leiding van historicus en arabist Maaike van Berkel. Door de watervoorziening in kaart te brengen kunnen de onderzoekers toetsen of islamitische steden in de Middeleeuwen minder goed georganiseerd waren dan Europese, zoals vaak is beweerd. Waarom...
Nederlanders rellen nooit lang
Eigenlijk hadden dit rustige weken moeten zijn. De grote collegereeks is afgesloten, mijn nieuwste boek is naar de drukker. Dan breekt altijd de allermooiste periode aan in de cyclus van onderzoek doen en schrijven: nadenken over de boeken die je zou willen schrijven. In je hoofd kun je meesterwerken bedenken, verhalen alvast uittekenen en archiefreisjes...
De derde tepel van Shakespeare
Hoeveel feiten zijn bekend over William Shakespeare? Volgens rekkelijke Shakespeare-kenners iets meer dan twintig; als je streng bent minder dan tien. Hij werd geboren, trouwde, kreeg kinderen, schreef en stierf: dan heb je de belangrijkste wel gehad. Toch levert een zoektocht bij de British Library naar boeken over Shakespeare liefst 29.571 titels op. En daar...
‘Ik hoorde dievegges en prostituees praten’
In elk nummer vraagt Alies Pegtel een historicus naar zijn of haar historische sensatie. Naar het moment waarop, zoals Johan Huizinga het formuleerde, heden en verleden lijken samen te vallen. Een gevoel dat vaak geheel onverwacht wordt opgewekt door een document, voorwerp, geluid, geur, locatie of inzicht. Deze maand onderzoeker Els Kloek over haar ontmoetingen...