Willem Melching

Geciviliseerde barbaren

Wie de twintigste eeuw in één boek wil samenvatten lijdt natuurlijk aan zelfoverschatting. Bernard Wasserstein, auteur van Barbarij en beschaving. Een geschiedenis van Europa in onze tijd, constateert zelf dan ook dat hij waarschijnlijk een ‘klap van de molen’ heeft gehad. Maar juist daarom zijn dergelijke ondernemingen op voorhand sympathiek. Historici verschuilen zich graag achter...

De deling van Duitsland

De Koude Oorlog begon veel eerder dan vaak gedacht wordt. Vrijwel direct na de Duitse nederlaag startten in de Sovjetbezettingszone de eerste schermutselingen met het Westen. Stalin probeerde de democratische schijn nog op te houden, maar met de gedwongen fusie tussen de SPD en communisten in het voorjaar van 1946 was de Duitse deling al...

Hoe konden de mensen toch zo stom zijn?

Met veel publiciteit ging in november de eerste helft van Geert Maks documentaireserie In Europa van start. Historicus en Duitsland-deskundige Willem Melching keek naar de eerste vier delen en constateerde een totale minachting voor onze Europese voorouders en talloze historische onjuistheden. Geert Mak heeft met zijn bestseller In Europa het verleden onder de aandacht gebracht...

De gewelddadigste eeuw ooit

Niall Ferguson is een van die Britse historici die meer tijd lijken door te brengen in vliegtuigen en televisiestudio’s dan in archieven en bibliotheken. Schijnbaar moeiteloos produceert hij een eindeloze stroom boeken, televisieseries en krantenartikelen. Hij is verbonden aan drie topuniversiteiten (Harvard, Oxford en Stanford), is als karikatuur vereeuwigd in de film The History Boys...

Iedereen slachtoffer

Slachtofferschap behoort langzamerhand tot de fundamentele mensenrechten. Zo waren er de laatste jaren verschillende grote discussies waarbij Duitsers nadrukkelijk als slachtoffers van het nazisme en de Tweede Wereldoorlog werden geportretteerd. In 2002 publiceerde Jörg Friedrich Der Brand, waarin hij niet schroomde om de woordkeus en de beeldspraak van genocide en Holocaust over te nemen. Minstens...

Hoe propagandaminister Joseph Goebbels het Duitse volk bespeelde

Berlijn probeert van een villa van Joseph Goebbels af te komen. Als propagandaminister mocht hij vrijwel nooit meebeslissen over belangrijke zaken, maar hij werd wel het gezicht van het Derde Rijk.

De wederopbouw van Duitsland na de Tweede Wereldoorlog

Na de Tweede Wereldoorlog moest Duitsland uit de puinhopen worden opgebouwd. Maar de economische en politieke infrastructuur bleek twaalf jaar dictatuur en oorlog te hebben overleefd. Door de wederopbouw van Duitsland verrees het land voor de zoveelste keer als een phoenix uit de as. Toch zag het nieuwe Duitsland er geheel anders uit dan zijn voorgangers.

Geschiedenis van de 20e eeuw in twintig speelfilms

Van de Russische Revolutie van 1905, de loopgraven uit de Eerste Wereldoorlog tot de val van de Berlijnse Muur. Belangrijke  gebeurtenissen uit de vorige eeuw spelen in speelfilms vaak een grote rol. Daarom in Historisch Nieuwsblad: de geschiedenis van de twintigste eeuw verteld in twintig films. De eerste echte moderne film was Birth of a...

Het Hoge Woord

Sinds een aantal weken wordt er in Duitsland weer op maandag gedemonstreerd. De betogers hebben het voorbeeld van de legendarische maandagdemonstraties tijdens de revolutie van 1989 voor ogen, maar die parallel is volstrekt misplaatst, meent Willem Melching. In de jaren zeventig leek het alsof ook in de DDR eindelijk het Wirtschaftswunder was aangebroken. De vreugde...

Sonderweg

Norbert Elias (1897-1990) had een wonderlijk leven. Hij werd geboren in Breslau en vestigde zich na zijn vlucht uit nazi-Duitsland in Engeland. Pas vanaf zijn zeventigste kwam er echt vaart in zijn carrière. Inmiddels behoort zijn magnum opus Über den Prozeß der Zivilisation (1939) tot de klassiekers van de twintigste-eeuwse wetenschap. Zijn uiteindelijke faam is...

Berlijn als decor voor totalitaire grootheidswaan

Veertien jaar na de val van de Muur nadert de herbouw van het Berlijnse centrum zijn voltooiing. Maar een handvol wolkenkrabbers kan de sporen van twee totalitaire regimes niet zomaar uitwissen. Adolf Hitler mijmerde over brede assen en triomfbogen, de DDR-leiders wilden reusachtige pleinen en flats voor de volksmassa. In Berlijn ligt de megalomane architectuur...

Stadskind. Kroniek van een naoorlogse jeugd door Wim Willems. 298 p. Bert Bakker, euro 16,95

Natuurlijk is het riskant om als professioneel historicus een nostalgisch boek te schrijven, maar Wim Willems (Den Haag, 1951) heeft de valkuilen van de vertedering aardig weten te omzeilen. Stadskind. Kroniek van een naoorlogse jeugd bestaat uit zijn herinneringen aan opgroeien in de grote stad Den Haag. De auteur schetst een panorama van de fascinerende...