Artikelen geschreven door Teun Willemse
Koffieschaarste leidde tot boze brieven in de DDR: vervangende drankjes smaakten naar ‘onkruidverdelger’
Eind jaren zeventig kampte de DDR met een koffietekort. In boze brieven aan het Politbureau klaagden koffieminnende Oost-Duitsers over de Kaffee-Mix die ze plotseling voorgeschoteld kregen: die deed hen nog het meest denken aan ‘onkruidverdelger’. De koffiecrisis van 1977 riep pijnlijke herinneringen op aan de schaarste van de naoorlogse jaren en legde de gebreken van...
Slavernij in Rusland: boeren waren eeuwenlang onvrij
Russen zijn al eeuwenlang onvrij, leest u in de nieuwe editie van Historisch Nieuwsblad. Als horigen mogen ze het platteland niet verlaten en later hebben ze speciale paspoorten nodig om te migreren. Sociaal worden ze op hun plaats gehouden door een imperiaal systeem. Dat wordt nog aan het begin van de twintigste eeuw met hand...
Elite wilde niet met lagere standen in dezelfde trein zitten
NS waarschuwt dat treinreizigers dit najaar rekening moeten houden met veel vertraging. Zo lang als er treinen door Nederland rijden, zo lang klagen reizigers al over het spoornetwerk.
Beelden van Romeinse goden roken naar rozen
De Grieken en Romeinen parfumeerden hun sculpturen om de religieuze beleving te vergroten. Dat schrijft historica Cecilie Brøns in de Oxford Journal of Archeology. Wie in de Oudheid een altaar bezocht, kon zich vergapen aan rijk beschilderde standbeelden van goden, die soms echte kleren en sieraden droegen. Maar zo’n bezoek was niet alleen een visueel...
Middeleeuwse kunst moest mooi én stevig zijn
Middeleeuwse kunst moest lang meegaan. Kunsthistoricus Jan van Daal ontdekte dat kunstenaars en opdrachtgevers contracten sloten over de duurzaamheid van kunstwerken. ‘Kerken of gilden die in de Middeleeuwen een groot kunstwerk zoals een groot glas-in-loodwerk wilden laten maken, dachten na over hoelang dat mee moest gaan,’ vertelt Van Daal, schrijver van het proefschrift On Durable...
Historici in Amerika voelen angst: ‘Slavernij, gender en klimaat zijn nu verboden woorden’
Wetenschappers in Amerika moeten hun onderzoeksvoorstellen voortaan laten beoordelen door politieke functionarissen, die gaan bepalen of hun onderzoek strookt met ‘het nationaal belang’. Historisch Nieuwsblad sprak een jaar geleden met Nederlandse historici die aan Amerikaanse universiteiten werken. ‘Ik denk absoluut na over een terugkeer naar Nederland.’ Ze had in april 2025 een beurs aan moeten...
Defensie wil sneller paraat staan: vanwege Duitse dreiging wilde premier Colijn dat in 1936 ook
De commandant der strijdkrachten roept het leger op om sneller in gereedheid te komen. Hij wil daarmee de ‘urgentie’ van de Russische dreiging benadrukken. In april 1936 besloot Den Haag dat dienstplichtigen langer in het leger moesten blijven vanwege de Duitse remilitarisatie van het Rijnland, vertelt militair historicus Wim Klinkert. Generaal Onno Eichelsheim heeft een...
Documentatie van oud-onderzoeker Bijlmerramp wordt digitaal erfgoed
De KB, nationale bibliotheek bewaart een website met documenten uit het onderzoek naar de Bijlmerramp voortaan als digitaal erfgoed. De maker van de website, oud-onderzoeker Henk Pruis, wil de fysieke dossiers ook een plek geven in het Nationaal Archief. Pruis digitaliseert documenten uit het onderzoek naar de Bijlmerramp, waar hij als ambtenaar van de Rijksluchtvaartdienst...
Filistijnen en Israëlieten botsten in het oude Gaza
Voor hun huidige claims op het gebied grijpen zowel de Joden als de Palestijnen terug op de vroege geschiedenis van de Gazastrook, waar de Filistijnen met de Israëlieten vochten.
Middeleeuwse koning vroeg ‘vrijwillige’ oorlogsbijdrage
EU-landen schroeven hun defensie-uitgaven op. Hoe zorgden middeleeuwse Europese koningen voor voldoende middelen in de oorlogskas?
Boze scholieren kunnen putten uit een lange Franse demonstratietraditie
Er is geen Europees volk dat zo vaak de straat op gaat als de Fransen. Ze krijgen het staken en demonstreren met de paplepel ingegoten, vertelt historicus Niek Pas. Dat is een erfenis van de Franse Revolutie. Frankrijk spant bijna ieder jaar de kroon in Europa qua aantal stakingen. In 2023 bracht een voorstel om...
‘Schilderij van soevereiniteitsoverdracht hoort in een museum’
Van de soevereiniteitsoverdracht aan Indonesië werd in 1949 een imposant schilderij gemaakt, maar 75 jaar na dato is er nauwelijks iemand die het kent.