Artikelen geschreven door Teun Willemse
Vrouwen in de gemeenteraad zetten nieuwe onderwerpen op de kaart
De verhalen van de eerste vrouwelijke Kamerleden zijn bekend, maar wie waren de eerste vrouwen in de lokale politiek? In Ware wonderdieren geeft historicus dr. Margit van der Steen antwoord op die vraag. In een tijd dat getrouwde vrouwen officieel handelingsonbekwaam waren, waagden honderden van hen toch de sprong naar de gemeenteraad. Van der Steen...
Teruggave van ‘geroofde’ Belgische beeldjes is voorbarig, zegt onderzoeker
In het Rijksmuseum staan sculpturen die tijdens de Beeldenstorm uit Antwerpen zijn verdwenen. Het demissionair kabinet staat ‘welwillend’ tegenover teruggave van die beeldjes aan België. Volgens cultureel antropoloog Pieter ter Keurs is dat veel te voorbarig. In zijn recente HJ Schoo-lezing begon de Belgische premier Bart de Wever over de ‘prachtige pleuranten’ van het praalgraf...
Bij oorlog en geweld staan archeologen vaak machteloos
Oekraïne beschuldigt een Russische archeoloog van illegale opgravingen op de Krim. Sinds 1954 bestaat er UNESCO-wetgeving voor archeologische werkzaamheden in conflictgebieden en de bescherming van cultureel erfgoed. Maar in oorlogstijd helpen die regels nauwelijks, vertellen archeologen. Kiev vraagt om de uitlevering van de Rus Alexander Butyagin, die in december 2025 werd gearresteerd in Polen. De...
Nucleaire ballonnen boven Europa? Dit wonderlijke wapen werd bijna werkelijkheid
In de jaren vijftig onderzocht het Amerikaanse leger of het kernbommen kon afgooien met een luchtballon. Die waren goedkoop en konden onopgemerkt richting vijandelijk gebied zweven. Toch zagen wetenschappers vooral risico’s: bij slecht weer kon een nucleaire ballon de verkeerde kant op waaien. De Fransen waren in de achttiende eeuw de eersten die luchtballonnen inzetten...
Minderheidskabinet of met gedoogsteun: creatieve kabinetsvormen waren soms een oplossing
D66, CDA en VVD willen samen een minderheidskabinet vormen. Afwijkende kabinetsvormen hadden in het verleden wisselend succes. De allereerste Nederlandse kabinetten waren volledige zakenkabinetten, omdat pas in 1888 de eerste politieke partijen werden gevormd. In 1883 trad het laatste pure zakenkabinet aan onder leiding van de advocaat Jan Heemskerk, die een waterstaatkundig ingenieur als minister...
Geweld tussen Thailand en Cambodja laait steeds op door historische wraakgevoelens
Thailand en Cambodja beschieten elkaar al wekenlang aan de grens, met tientallen doden en een miljoen ontheemden tot gevolg. De landen ruziën over tempels, maar volgens historici zit er meer achter het conflict dan een paar territoriale claims. De huidige grens tussen Thailand en Cambodja werd bepaald aan het begin van de twintigste eeuw. Thailand,...
Nederlanders wilden steeds minder huisgenoten en steeds meer woonruimte
In de jaren zestig woonden er meer mensen in Rotterdam en Den Haag dan nu, blijkt uit een nieuwe tijdlijn van het CBS. Onze huizencrisis heeft ermee te maken dat we de afgelopen eeuwen ruimer zijn gaan wonen, en met minder personen op één adres. In bijna 200 jaar tijd ging Nederland van 418.000 naar...
Hitler deed lettertype in de ban omdat het ‘te Joods’ was
Het Witte Huis wil het lettertype Calibri niet meer gebruiken omdat het te woke zou zijn. In de jaren dertig gebruikte de NSDAP vaak Fraktur in zijn propaganda, het gotische lettertype dat nog steeds geassocieerd wordt met het nazisme. Maar in 1941 maakte Hitlers partij een draai: het schrift werd verboden omdat het te Joods...
Snipersafari in Sarajevo: wat bezielt een ‘mensenjager’?
Het openbaar ministerie in Milaan onderzoekt of Italianen in de jaren negentig geld hebben betaald om tijdens de Bosnische Burgeroorlog op inwoners van Sarajevo te schieten. Gewelddadige conflicten hebben altijd een grote aantrekkingskracht op sadistische types, zeggen historici. De belegering van Sarajevo tijdens de Bosnische Burgeroorlog duurde van 1992 tot 1996 en is daarmee het...
‘De internetbubbel van 2001 zorgde voor een overschot aan emigranten’
Sinds 1865 kreeg Nederland er door migratie bijna twee miljoen inwoners bij, blijkt uit een nieuwe tijdlijn van het CBS. Vooral toen het aantal EU-landen groeide, nam de immigratie sterk toe. Maar er vertrokken ook steeds meer mensen uit Nederland. De eerste officiële Nederlandse statistieken over migratiestromen stammen uit 1865. In een tijdlijn met zes...
‘Zonder de Westelijke Sahara is het gedaan met Marokko, zo gaat het verhaal’
In de straten van Marrakesh barstte een volksfeest los, toen begin deze maand de VN hun goedkeuring uitspraken voor de Marokkaanse plannen voor de Westelijke Sahara. Historicus Nadia Bouras legt uit waarom de bevolking zo sterk hecht aan het stuk woestijn. ‘Zelfs in Nederland gingen in de jaren zeventig Marokkanen met elkaar op de vuist...
Middeleeuwers dronken bier, want water was voor dieren
‘We kunnen beter bier drinken, net als in de Middeleeuwen,’ grapten Utrechters toen hun kraanwater ondrinkbaar werd door besmetting met een bacterie. In de Middeleeuwen dronken iedereen inderdaad bier, zegt historicus Leendert Alberts. Dat had niet met vervuild water, maar met status te maken. Vóór 1600 hadden inwoners van de Lage Landen weinig andere keuze...