Artikelen geschreven door Rob Hartmans
Russische ballingen in Parijs
Achter de balie bij Coco Chanel zat een Russische graaf, 27 modehuizen hadden Russische eigenaressen en taxi’s werden bestuurd door Russische chauffeurs. Na de revolutie streken duizenden Russen neer in Parijs en probeerden daar te overleven. Velen werden gekweld door het verlangen terug te keren. Maar wie dat deed, betaalde een hoge prijs. De Nederlandse...
Beeldend relaas over Berlijn
Talloze gebeurtenissen in Berlijn hebben de loop van de geschiedenis bepaald. Sinclair McKay duikt in het verleden van de Duitse hoofdstad. Hij legt daarbij de nadruk op de twintigste eeuw, na de ineenstorting van het Derde Rijk. ‘Elke stad heeft geschiedenis, maar Berlijn overdrijft het,’ zei de Engelse architect David Chipperfield, die in deze stad...
Rotterdam handelde stiekem met Engeland
Nederlanders mochten tijdens de Franse bezetting geen zaken doen met Engeland. Dit zogenoemde continentaal stelsel was een economische ramp. Daarom bleven Rotterdammers clandestien handelen. De napoleontische bezetting (1806-1813) is door de Nederlandse geschiedschrijving lange tijd nogal stiefmoederlijk behandeld. Vanuit nationalistisch oogpunt was het natuurlijk een tamelijk beschamende periode. En vergeleken met de eerste fase van...
Betere opsporing van anarchisten
Wouter Klem laat zien hoe politiediensten eind negentiende eeuw optraden tegen anarchistische groepen die aanslagen pleegden.
Wie wint de Libris Geschiedenis Prijs?
Juryvoorzitter Thom de Graaf maakt zondag 30 oktober de winnaar bekend van de Libris Geschiedenisprijs voor het beste geschiedenisboek van het afgelopen jaar. Rob Hartmans bespreekt de tien genomineerden in alfabetische volgorde. Met de beste intenties Bart van der BoomDe politiek van het kleinste kwaad. Een geschiedenis van de Joodse Raad voor Amsterdam, 1941-1943424 p....
Franciscus van den Enden was een radicale democraat
De Nederlandse Franciscus van den Enden was vurig voorstander van een regering door het volk. In de zeventiende eeuw was dat een uiterst omstreden standpunt. Toen Van den Enden ook nog eens betrokken raakte bij een complot tegen Lodewijk XIV, kwam hij in grote problemen. Parijs, 27 november 1674. Een grote menigte heeft zich verzameld...
Filosofen in de Lage Landen
De Lage Landen hebben vele filosofen voortgebracht. Erno Eskens laat ze zien in al hun verscheidenheid. Van vroege denkers als Geert Groote en Thomas a Kempis tot een internationale beroemdheid als Erasmus en een tijdgenoot als René Gude. Hij behandelt ook interessante dwalers. Zijn motto is niet voor niets: ‘Niemand dwaalt vrijwillig.’ De Lage Landen...
Misverstanden over de linkse kerk
Namen Nederlandse calvinisten de afgelopen decennia bewust een ‘linkse’ afslag? Of pasten ze zich vooral aan bij de tijdgeest? De bundel De linkse kerk, onder redactie van Syp Wynia, komt niet altijd met de juiste analyse. Kan een verkeerde vraagstelling toch een interessant boek opleveren? Jazeker, deze bundel artikelen over de naoorlogse ontwikkelingen binnen het...
Kwaadaardig uit opportunisme
Ze waren slechts een radertje in een grote machine. Ze deden wat hun was bevolen. Zo verdedigden veel oorlogsmisdadigers zich na de Tweede Wereldoorlog. Onder hen de Nederlander Sjaak Lentz, die minder onschuldig was dan hij zich voordeed. Uit zijn biografie blijkt dat hij actief bijdroeg aan het kwaadaardige bestuur van de Duitse bezetter. In...
Vier filosofen over vrijheid
Vier vrouwelijke filosofen dachten rond 1940 na over het begrip ‘vrijheid’. Hannah Arendt, Simone de Beauvoir, Ayn Rand en Simone Weil getuigden van hun opvattingen in fictie en non-fictie. Wolfram Eilenberger verklaart hun ideeën. Vier jaar geleden publiceerde de Duitse filosoof Wolfram Eilenberger Het tijdperk van de tovenaars, over een ‘gouden decennium’ (1919-1929) in de...
Europa bloeide in de Middeleeuwen
Dan Jones schreef een levendig relaas, waarin hij de vele ontwikkelingen in Europa in een wereldwijd perspectief plaatst.
Descartes kon hier rustig werken
Een groot deel van zijn leven woonde de Franse filosoof René Descartes in Nederland. Hier werd hij tenminste niet gestoord, zo beweerde hij. Maar het vernieuwende wetenschappelijke en technologische klimaat speelde ook een rol. Bekijk dit boek in de webshop. René Descartes (1596-1650) geldt nog altijd als een van de grondleggers van de moderne wijsbegeerte....