Rob Hartmans

Transsylvaanse adel, een Oostenrijks conservatief, een generaal in Nederlands-Indië

Sinds in 2007 de Libris Geschiedenis Prijs (die toen nog Grote Geschiedenis Prijs heette) is ingesteld, zijn er tot nog toe slechts twee boeken genomineerd die een niet-Nederlands onderwerp behandelden. In dat eerste jaar stond H.L. Wesselings Frankrijk in oorlog op de shortlist, en vorig jaar was dat David van Reybroucks Congo. Hoewel dat laatste...

Behoefte aan nieuw idealisme

Hoewel de PvdA is opgericht in 1946 zijn veel Nederlandse sociaal-democraten lange tijd, zeker tot 2002, van mening geweest dat hun partij eigenlijk twintig jaar jonger was. De ‘echte’, ‘progressieve’ PvdA dateerde immers van 1966. Nadat in dat jaar tijdens de Nacht van Schmelzer was gebleken dat confessionele politici niet te vertrouwen waren, zouden de...

Zelfingenomen Franse intellectueel

Bij wie hen ooit gezien heeft staan ze eeuwig op het netvlies gebrand: Henryk Gawkoski, de machinist die opnieuw een stoomlocomotief het zijspoor van station Treblinka op rijdt; Abraham Bomba, die in een kapperszaak in Tel Aviv met tranen in zijn ogen laat zien hoe hij het haar afknipte van de naakte vrouwen die op...

Cruijffiaanse antwoorden op historische ‘kernvragen’

H.W. von der DunkDe glimlachende sfinx. Kernvragen in de geschiedenis443 p. Bert Bakker, € 24,95In november 1995 sierde het portret van Von der Dunk het omslag van Historisch Nieuwsblad, met als onderschrift: ‘The Godfather.’ Uit een door het maandblad verricht onderzoek naar de vijftig ‘machtigste’ historici was Von der Dunk, die toen reeds vijf jaar...

Eigengereid en vol vuur

Gerrit Jan van Heuven Goedhart (1901-1956) was een imponerende man. Niet alleen stak hij met zijn 1,92 meter letterlijk uit boven zijn meeste tijdgenoten (die gemiddeld zeker vijftien centimeter korter waren), ook zijn scherpe intellect en ongeremde dadendrang maakten hem tot een opmerkelijke figuur, die voorbestemd leek om overal waar hij kwam een leidende rol...

Johannes Gutenberg: geniale uitvinder van de boekdrukkunst

Eeuwenlang zochten uitvinders naar manieren om snel teksten te drukken. De geniale Johannes Gutenberg vond in de Renaissance de oplossing. Hij combineerde als eerste al bestaande technieken tot een nieuw drukproces. Daarmee stond de uitvinder van de boekdrukkunst aan de basis van een enorme mediarevolutie. Rond het jaar 1500 werden tal van ideeën ontwikkeld en...

Smachten en idealiseren

‘Liefde? Een twaalfde-eeuwse uitvinding,’ stelde de Franse historicus Charles Seignobos (1854-1942), waarbij het voor hem natuurlijk evident was dat deze uitvinding in Frankrijk was gedaan. Uiteraard was Seignobos een te goed historicus om te denken dat de emotie die wij ‘liefde’ noemen voor die tijd niet had bestaan. Wel wees hij erop dat in de...

Een smakelijk verhaal, maar niet origineel

Auteurs die hun boeken voorzien van overvloedige notenapparaten en uitvoerige bibliografieën wordt nogal eens verweten dat ze trachten te imponeren. Blijkbaar moeten die ‘omgevallen boekenkasten’ het ego van de auteur schragen. Met evenveel reden valt het omgekeerde te beweren, namelijk dat uitgebreide literatuurverwijzingen een teken van bescheidenheid zijn. De auteur geeft zo aan dat hij...

De ‘kristallijnen’ sferen van Copernicus

Een nieuwe Europese ruimtesonde moet uitzoeken uit welk materiaal ons universum bestaat. Rond 1500 brachten Nicolaus Copernicus' observaties van de sterrenhemel het wereldbeeld aan het wankelen.

Nederland was juist klaarwakker

Regelmatig wordt gesuggereerd dat Nederland vóór de Tweede Wereldoorlog was dichtgeplakt met oude kranten. Omdat ons land niet had deelgenomen aan de oorlog van 1914-1918 zou het de aansluiting bij de internationale ontwikkelingen hebben gemist. Het leidde een bijkans snurkend bestaan, waaruit het pas ontwaakte toen op de vroege ochtend van 10 mei 1940 de...

Onwrikbaar geloof in de rede

De uitspraak ‘Geld maakt niet gelukkig’ wordt vooral gebezigd door mensen die in ieder geval over voldoende inkomen beschikken om het leven te leiden dat ze willen leiden. Wat vanzelfsprekend is, laat zich gemakkelijk relativeren. Iets dergelijks geldt voor de waarden die worden geassocieerd met de Verlichting, zoals vrijheid van gedachte én meningsuiting, democratie, tolerantie,...

De geschiedenis van de VVD

Mark Rutte vertrekt uit de politiek. De langstzittende premier van Nederland trekt zich terug, dus moet de VVD op zoek naar een nieuwe lijsttrekker. Toen de partij in 1948 werd opgericht, werd de gehaaide politicus P.J. Oud al snel tot voorzitter benoemd. Hij moest de in versukkeling geraakte partij nieuw elan geven.