Artikelen geschreven door Rob Hartmans
Christoffel Columbus ging met verkeerde berekeningen op pad
Dat ontdekkingsreiziger Columbus een groot visionair was, die in tegenstelling tot zijn tijdgenoten doorhad dat de wereld niet plat was maar rond, is een verzinsel uit de Romantiek. De zeevaarder ging zelfs met volledig verkeerde berekeningen op pad. Dat maakt zijn prestatie er niet minder op. Over Christofoor Columbus weten we weliswaar veel meer dan...
De spagaat van de VARA
‘Je beste vrienden zitten bij de VARA,’ aldus de reclameslogan waarmee deze omroep in de jaren zeventig leden trachtte te werven. Terwijl de TROS zich afficheerde als ‘de grootste familie van Nederland’, presenteerde de linkse omroep zich als een hechte club van en voor gelijkgestemden: mensen die progressieve idealen en een kritische kijk op de...
Was Domela Nieuwenhuis een populist?
Het socialisme uit de jaren 1880 van ‘Us Ferlosser’ Domela Nieuwenhuis richtte zich tegen de zakkenvullers op het pluche, maakte gebruik van scherpe tegenstellingen tussen ‘wij’ en ‘zij’, en werd geleid door een charismatische figuur. Is er een parallel te trekken met het moderne populisme, en valt Domela Nieuwenhuis te vergelijken met Fortuyn of Wilders?
De shortlist van de Grote Geschiedenis Prijs 2009
De shortlist van de Grote Geschiedenis Prijs is bekend. Rob Hartmans las op verzoek van de redactie de vijf genomineerde boeken. De biografie heeft dit jaar bijna alle andere genres verdreven. Zo’n twintig jaar geleden werd er regelmatig geklaagd dat Nederland, in tegenstelling tot bijvoorbeeld de Angelsaksische wereld en Frankrijk, geen biografische traditie heeft. Slechts...
Auke van der Woud: Een nieuwe wereld
Nog niet zo heel lang geleden was het bon ton om een zorgelijk gezicht te trekken zodra de moderne, westerse samenleving ter sprake kwam. Die had toch maar voor veel ellende gezorgd, zoals uitbuiting, oorlogen, milieuvervuiling, vervreemding en een inhoudsloze, louter op consumptie en fun gerichte massacultuur. Sinds die heldere septemberochtend zes jaar geleden, toen...
Ernest Douwes Dekker
4 augustus 2009: precies 60 jaar geleden werd in Indonesië de strijd tussen de Nederlandse en republikeinse legers gestaakt. Op 23 augustus 1949 begonnen in Den Haag de onderhandelingen over de soevereiniteitsoverdracht. De Indo Ernest Douwes Dekker was zijn tijd vooruit. Al vroeg in de twintigste eeuw verzette deze achterneef van Multatuli zich tegen de...
De Grote Depressie had ook positieve gevolgen
De crisis van de jaren dertig begon in Nederland later, maar duurde ook langer dan in andere landen, vooral als gevolg van de conservatieve economische en monetaire politiek. Toch waren er ook lichtpuntjes. De tegenslagen dwongen ondernemingen zich op allerlei fronten te vernieuwen, wat later zijn vruchten zou afwerpen. ‘Toen wij op een mooien septembermorgen...
Historici en de vaderlandse geschiedenis
Sinds eind vorig jaar woedt in de media een debat over de vraag of Nederlandse historici wel genoeg bijdragen aan de discussie over een Nederlandse identiteit. Wie op zoek wil naar wat kenmerkend is voor Nederland, is niet per definitie ‘fout’, betoogt Rob Hartmans. Maar dé nationale identiteit bestaat niet. Wat historici moeten doen is...
Rosa Luxemburg (1871-1919)
Door haar gewelddadige dood werd Rosa Luxemburg voor generaties linkse intellectuelen een icoon van de revolutie. Maar hoewel haar moed en onafhankelijkheid van geest zeer bewonderenswaardig waren, heeft ze toch bitter weinig bereikt. Luxemburgs theorieën waren zo abstract en doctrinair dat ze geen greep had op de werkelijkheid. Als Karel van het Reve een meisje...
Strijd in de loopgraven in de Eerste Wereldoorlog
De Eerste Wereldoorlog wordt herinnerd als een zinloze slachting. Hoofdschuddend kijken we naar de miljoenen die in loopgraven sneuvelden voor ‘leugens’ en ‘holle kreten’. Maar onze verbijstering is arrogant en beledigend voor de soldaten. In hun ogen had de oorlog wel degelijk zin. Enkele jaren geleden organiseerden de Nederlandse en Belgische uitgeverijen die hier de...
Was de leer van Johannes Calvijn zo negatief?
Het beeld dat buiten calvinistische kringen van Calvijn bestaat is buitengewoon negatief. Maar wat klopt er van dat beeld?
De grote geschiedenis prijs
Op 6 oktober aanstaande reikt juryvoorzitter Frits van Oostrom tijdens het televisieprogramma Gek van Geschiedenis de Grote Geschiedenis Prijs voor het beste historische boek van 2008 uit. De vijf boeken op de shortlist maken intrigerende aspecten van de Nederlandse geschiedenis toegankelijk voor een breed publiek. Begin dit jaar woedde er in de Volkskrant en het...