• Inloggen
  • Shop
  • Winkelmand
  • Log in

    Wachtwoord vergeten?

    maandag 20 april 2020

    Habsburgers sloten de grenzen voor de pest

    Een cordon sanitaire van 1600 kilometer

    Door: Mirjam Janssen

    Hoe houd je een besmettelijke ziekte buiten je land? Door de grenzen dicht te gooien. Vanaf 1770 volgde het Habsburgse Rijk deze politiek een eeuw lang tegen de pest. Het stelde een cordon sanitaire van 1600 kilometer in langs de grens met de Ottomanen.

    In de veertiende eeuw was de pest terug van weggeweest. Sinds de achtste eeuw had Europa geen uitbraken meer gekend, maar rond 1350 sloeg de infectieziekte met ongekende kracht toe. Een derde van de Europeanen, enkele tientallen miljoenen mensen, kwam om. De eeuwen daarop bleef de ziekte de kop op steken. De pest wordt veroorzaakt door een bacil, Yersinia pestis, die voorkomt op rattenvlooien. In periodes van grote rattensterfte gaan die vlooien op zoek naar nieuwe gastheren en springen over op mensen. Als die zijn gebeten, kunnen ze anderen besmetten door te niezen of te hoesten.

    Cordon sanitaire

    Bestuurders snapten heel lang niet hoe dat werkte, maar ze namen wel maatregelen om verspreiding van de pest te voorkomen. Zo plaatsten ze zieken in quarantaine en stelden ze een cordon sanitaire in rond besmette gebieden. Deze aanpak werkte redelijk, maar werd nooit systematisch afgedwongen. Dat gebeurde pas vanaf 1770 in het Habsburgse Rijk: dat ontwikkelde een cordon sanitaire van 1600 kilometer langs de grens met het Ottomaanse Rijk, want Constantinopel bleek steeds een haard van besmetting. Dit cordon sanitaire viel samen met de zogeheten Militaire Grens, die sinds de zestiende eeuw bestond als buffer tegen de Turken. De grens liep onder de zuidelijke grenzen van Kroatië en Hongarije langs, van de Adriatische Zee tot de bergen van Transsylvanië.

    Wilt u meer geschiedenisverhalen lezen?

    Ontdek de duizenden verhalen die we voor onze abonnees beschikbaar stellen, lees de nieuwste artikelen uit Historisch Nieuwsblad en ontvang iedere week leestips van de redactie in uw mailbox. Met Historisch Nieuwsblad Online krijgt u altijd de juiste historische context om het nieuws van nu te begrijpen.
    Registreer nu en lees de eerste maand voor slechts 1 euro!

    Al abonnee? Log dan in en lees direct alle geschiedenisverhalen online. Heeft u nog geen account of is uw emailadres niet bij ons geregistreerd? Lees dan hier hoe u verder kunt lezen.

    Word lidInloggen