Jos van der Burg

Film: Trumbo

De heksenjacht van senator Joseph McCarthy op (vermeende) communisten kwam begin jaren vijftig niet uit de lucht vallen. Al in 1938 richtte het Congres de House Un-American Activities Committee (HUAC) op. Eerst richtten de pijlen zich op op nazi-sympathisanten, na de oorlog richtte de HUAC zich op communisten. Angst voor een door Stalin geleide vijfde colonne leidde...

Denemarken in de Tweede Wereldoorlog: film over onbekend verhaal

Een onbekend verhaal over Denemarken in de Tweede Wereldoorlog speelt aan het einde van de strijd. De Deense speelfilm Land of Mine – Under Sandet rakelt een pijnlijke zaak op, waarover lang niet werd gesproken: na de Duitse capitulatie moesten Duitse krijgsgevangenen 2 miljoen (!) landmijnen langs de Deense kust opruimen. Dat was in strijd met de...

FILM: Heimat. Eine Deutsche Chronik

Tv-dramaseries over gewone stervelingen in het verleden zijn nu een vertrouwde manier om kijkers in aanraking met de geschiedenis te brengen. Toen Edgar Reitz begin jaren tachtig met Heimat begon, was dat anders. Geschiedenis op tv ging meestal over grote historische gebeurtenissen, niet over de mensen die ze ondergingen. Met Heimat –...

FILM: TV-Serie over Elizabeth I

House of Cards, Borgen en al die andere politieke series zijn amusant, maar voor echt doortrapte politieke achterbaksheid, dolkstoten in de rug en vilein verraad moeten we toch in Engeland zijn. Bijvoorbeeld bij de Tudors, die van 1485 tot 1603 het land regeerden. De controversiële Britse monarchiehistoricus David Starkey zit nooit verlegen...

FILM: Publieke Werken

Publieke werken wekt negentiende eeuw overtuigend tot leven. Doe het niet, wil je de neven Chris Anijs en Walter Vedder toeschreeuwen in de verfilming van Thomas Rosenbooms historische roman Publieke werken. Met een mengeling van goeddoenerij, naïviteit, sociale rancune en zelfoverschatting storten de twee heren zich in een hopeloos avontuur. Publieke werken laat zien hoe...

SIGNALEMENTEN FILM Testament of Youth

Misschien mosterd na de maaltijd na het herdenkingsjaar van de Eerste Wereldoorlog, maar voor een goede film is het altijd tijd. En uitstekend – ‘degelijk’ is misschien een beter woord – is Testament of Youth, de verfilming van de in 1933 gepubliceerde autobiografie van Vera Brittain. Brittain was een protofeministische jonge vrouw, die...

FILM The King’s Gardens

‘Geloof je in orde? Orde in het landschap?’ Landschapsarchitect André Le Nôtre (1613-1700) is geen liefhebber van wilde tuinen. De man zoekt in het begin van The King’s Gardens een medewerker om hem te helpen bij het ontwerpen van de tuinen van Versailles. De eigenzinnige Sabine De Barra, een weduwe met een traumatisch verleden, is...

SIGNALEMENTEN FILM Nederland in de Tweede Wereldoorlog 1940-1945 

Sinds de oprichting in 2002 van het Nederlands Instituut voor Beeld en Geluid is er geen gebrek aan dvd’s met historisch beeldmateriaal over Nederland. Vooral het Polygoon-archief (het bioscoopjournaal van 1919 tot en met 1987) is stevig geëxploiteerd. De 12-delige dvd-box Nederland in de Tweede Wereldoorlog 1940-1945 put er ook weer stevig uit. De...

FILM Ben Ali Libi

Aan de vergetelheid ontrukt door Willem Wilmink   Hoe maak je de gruwelijke absurditeit van de Jodenvernietiging achter de cijfers voelbaar? De documentaire Ben Ali Libi reconstrueert het leven van één van de 34.000 in vernietigingskamp Sobibor vermoorde Nederlandse Joden. Zonder Willem Wilmink zou de film er niet zijn geweest, want de...

SIGNALEMENTEN FILM The Look of Silence

Filmmaker Joshua Oppenheimer maakte drie jaar geleden met The act of killing een verbijsterende documentaire over de massaslachting in Indonesië na Soeharto’s coup in 1965. Aanhangers van Soeharto vermoordden toen naar schatting één miljoen communisten en vermeende communisten. Dat de daders in het huidige Indonesië nog steeds als redders van het vaderland worden gezien,...

FILM Suite Française

Dat liefde en seks zich weinig van oorlogen aantrekken, weten we in Nederland van de Tweede Wereldoorlog. Uit relaties van Nederlandse vrouwen met Duitse soldaten werden 12.000 à 15.000 kinderen geboren. De buitenwereld sprak er schande van en noemde deze vrouwen moffenhoeren. Suite Française gaat over zo’n taboerelatie in Frankrijk. De film heeft een lange...

SIGNALEMENTEN FILM Walesa – Man of Hope

Polen haten of houden van Lech Walesa. Een tussenweg lijkt niet mogelijk voor de voormalige elektricien op de scheepswerf in Gdansk, die wereldberoemd werd als leider van de vakbond Solidariteit. Hij en de Poolse paus Johannes Paulus II hadden een beslissend aandeel in de ondergang van het communistische regime in Polen. De 88-jarige Poolse filmveteraan...