Jos van der Burg

FILM: signalementen

Bestaan ze nog, avonturiers die op de bonnefooi de wijde wereld in trekken en van het een in het ander rollen? De Joodse Amsterdammer Sam Wagenaar (1908-1997) was zo’n man. Als twintiger ging hij naar Amerika, waar hij in de filmindustrie terechtkwam. Hij werkte als publiciteitsman bij de MGM-studio in Los Angeles en later...

FILM: Jimmy’s Hall

In Ierland had de Heilige Moederkerk de touwtjes heel lang strak in handen. Nadat het land na een bloedige strijd in 1922 onafhankelijk van de Britten was geworden, werd de greep van de katholieke clerus op de bevolking helemaal knellend. De conservatieve moraal vertaalde zich in ingrijpende wettelijke verboden, waaronder die op echtscheiding, abortus en...

FILM SIGNALEMENTEN

Westfront 1918 (George Wilhelm Pabst, Duitsland, 1930) Aangrijpend, rauw drama over een Duitse soldaat die zijn vrienden in de loopgraven ziet sneuvelen. Als hij naar huis wordt gestuurd, treft hij zijn vrouw met een andere man in bed aan. Gedesillusioneerd keert hij terug naar het front om de dood te zoeken. All Quiet...

FILM Films over WOI zoeken rechtvaardiging

Toen de Eerste Wereldoorlog op 11 november 1918 met een wapenstilstand ten einde kwam, hadden alle betrokken landen verbijsterende aantallen soldatenlevens te betreuren. De cijfers zijn nauwelijks voorstelbaar: 800.000 Britse, 13 miljoen Franse, 1,7 miljoen Russische en 1,8 miljoen Duitse soldaten waren omgekomen. Naar de Verenigde Staten keerden ruim 100.000 soldaten...

SIGNALEMENTEN Grace of Monaco

Er is altijd wel weer een nieuw sprookjeshuwelijk van de eeuw, maar in 1956 kreeg het huwelijk van Hollywood-ster Grace Kelly met prins Rainier van Monaco die mediatitel. Kelly had gespeeld in films van beroemde regisseurs als John Ford en Alfred Hitchcock, maar belandde door haar huwelijk in een gouden kooi. Dat Rainier...

FILM Aftermath

‘Pasikowski en een paar anderen maken carrière als hoeren voor een zekere groep New Yorkse Joden.’ Na de première van Aftermath liepen de gemoederen op Poolse internetfora weer eens hoog op. De makers waren ‘anti-Pools’ en hadden zich voor het karretje laten spannen van westerse Joden, die Polen een schuldcomplex over de oorlog willen aanpraten....

SIGNALEMENTEN: La bande à Picasso

Het is een lekker stel bij elkaar, het vrijgevochten groepje kunstenaars rond Picasso in het begin van de twintigste eeuw in Parijs. Met de schrijver Guillaume Apollinaire, de dichter Max Jacob en de kunstenaar Manolo Hugue is het goed drinken in de kroeg, waar het stel de gevestigde kunstgarde graag mag provoceren. De...

FILM: Diplomatie

Geen stad is vaker bezongen dan Parijs, maar het had weinig gescheeld of het Franse kroonjuweel had na de Tweede Wereldoorlog alleen nog betreurd kunnen worden. Het is te danken aan Dietrich von Choltitz, de Duitse opperbevelhebber in Parijs, dat de stad ongeschonden uit de oorlog kwam. De generaal negeerde Hitlers bevel in 1944 dat...

FILM SIGNALEMENTEN

Het oorlogsverleden dringt onstuitbaar door in het heden in het Poolse intieme drama Ida van de Pools-Engelse regisseur Pawel Pawlikowski. De in de jaren zestig spelende zwart-witfilm draait om een achttienjarige jonge vrouw, die als weeskind bij de nonnen is opgegroeid en ook non wil worden. Als ze kort voor haar inwijding...

FILM: Yves Saint Laurent

‘Buiten mijn werk om ben ik volledig verloren. Een echte stuntel,’ aldus Yves Saint Laurent in de Franse speelfilm Yves Saint Laurent. Daarin wordt de modeontwerper geportretteerd als een aan drugs en drank verslaafde manisch-depressieve workaholic. Dat de man toch nog 71 is geworden voor hij in 2008 overleed, is volgens de impliciete boodschap...

De film Kenau is niet geïnteresseerd in de historische werkelijkheid

Je moest begin 2014 onder een steen liggen als je Kenau Simonsdochter Hasselaer (1526-1587?) wilde ontlopen. De speelfilm Kenau, over de weduwe die volgens de legende met heldenmoed een legertje vrouwen aanvoerde bij het beleg van Haarlem, ging gepaard met een scala aan activiteiten en publicaties.

SIGNALEMENTEN: 12 Years a Slave

Hoe beleefden Amerikaanse slaven de slavernij? Het is nauwelijks bekend, omdat er vrijwel geen geschreven getuigenissen zijn van slaven. Het boek 12 Years a Slave van Solomon Northup uit 1852 is dan ook uitzonderlijk. Northup was een getrouwde vrije man, die in New York als violist de kost verdiende. Zijn leven veranderde in een hel...