Bas Kromhout

Mussolini liet niet alle treinen op tijd rijden

Iedereen weet dat de treinen in Italië onder het bewind van Mussolini op tijd reden. Of is dit een sprookje? Niet helemaal, zegt Italië-deskundige Romke Visser. `Italië heeft onder Mussolini reële vooruitgang geboekt.’   `Behalve het cliché dat Mussolini de treinen op tijd heeft laten rijden, is er weinig bekend over de manier waarop hij...

Mensen in de vroegmoderne tijd flirtten binnen de grenzen van familie en kerk

Tegenwoordig trouwen we laat en uit liefde, krijgen we weinig kinderen en vinden we ons daarmee maar wat modern. Maar tot 1800 deden de Nederlanders het niet anders. Over flirten in de herberg, verleiding met pannenkoeken, uitgestelde huwelijken en straffen op overspel. ‘Het woord gezin mag weer, het duffe is ervan af’, zegt de directeur...

Het faillissement van ’s werelds eerste multinational

In 2002 vierde Nederland dat 400 jaar geleden de Verenigde Oost-Indische Compagnie is opgericht. `De eerste multinational ter wereld’ gaat na twee eeuwen van bloeiende handel en machtsuitoefening in Azië in 1800 over de kop. De Britten geven de handelscompagnie de doodsteek, maar de VOC is dan allang verrot. Gebrek aan flexibiliteit en een falend...

Commentaar: Beschaving

‘Stop de uitverkoop van de beschaving!’ Met die kreet probeert een kring van politici, kunstenaars en wetenschappers onder aanvoering van SP-voorman Jan Marijnissen Nederland te mobiliseren tegen de paarse regering. Hun manifest moet uitgroeien tot een heuse volkspetitie. Zij verwijten het kabinet-Kok dat het zaken als openbaar vervoer, zorg en onderwijs uitlevert aan de vrije...

Australië, Amerika en Groot-Brittannië en de Indonesische dekolonisatie

Nieuwe inzichten in de Nederlands-Indonesische oorlog komen niet uit Indonesië of Nederland. In de Verenigde Staten, Groot-Brittannië en Australië verschijnen nieuwe studies met verrassend materiaal over het Indonesië-beleid van deze landen. Hun betrokkenheid was niet altijd even heroïsch als wordt gedacht. De dekolonisatie van Indonesië brengt in Nederland nog steeds met mathematische regelmaat boeken, documentaires...

Pionier van de aids-bestrijding

Dankzij de hiv-preventiepil blijft het aantal hiv-diagnoses jaarlijks dalen. In de jaren zeventig zette de ontdekking van aids in Nederland een flinke domper op het 'alles kan'-gevoel.

Het Plan-Mansholt

Dertig jaar geleden accepteerde de Europese Unie de plannen van commissaris Sicco Mansholt om de Europese landbouw radicaal te moderniseren. Nu dat beleid desastreuze gevolgen blijkt te hebben voor milieu, dierwelzijn en gezondheid, moet volgens PvdA-kamerlid Harm Evert Waalkens het roer opnieuw om. ‘Ik verwacht net zo’n enorme weerstand als in 1971’. Mestoverschot, varkenspest en...

Rotterdam in de Gouden Eeuw

Rotterdam was in 2001 samen met Porto de culturele hoofdstad van Europa. De stad staat bekend als modern en zakelijk, een plaats zonder geschiedenis of poëzie. Toch was datzelfde Rotterdam tijdens de Gouden Eeuw een stad van dichters en denkers, van nieuwlichterij en tolerantie, en stak het Amsterdam naar de kroon. De rijkdom van Rotterdam...

Met zijn Vondelkerk verwees Cuypers naar de godsdienstige Middeleeuwen

Bij een ingrijpende renovatie in 1880 liet architect Pierre Cuypers kleinere gebouwen rond de Ridderzaal slopen om het gotische silhouet beter te doen uitkomen. Wie was Cuypers en waarom had hij zijn hart verpand aan de (neo)gotiek? De negentiende-eeuwse architect Pierre Cuypers is bijna net zo bepalend geweest voor het beeld van Nederland als water...

Commentaar

Dat het marktdenken oprukt zal niemand verbazen. Dat doet het al sinds de Hanze en de Venetiaanse handelscompagnies en lijkt geen reden tot ophef. Maar soms worden in een ontwikkeling mijlpalen gezet waarbij best mag worden stilgestaan. Om vervolgens rechtsomkeert te maken.         Loek Hermans, minister van Onderwijs en Wetenschappen, plaatst momenteel zo’n nieuwe mijlpaal in...

Meningen

De angst om te generaliseren belet een moreel verantwoorde omgang met het Nederlands-Indische verleden. Sorry zeggen zonder schuld bekennen heeft geen waarde. Sinds Wahid aan de macht is, lijkt het weer koek en ei tussen Nederland en Indonesië. De warme woorden over hun ‘gedeelde geschiedenis’ en de lekker makende cijfers voor investeerders zouden bijna doen...