Alies Pegtel

LESSEN: geloofwaardigheid Europese parlement

Op 22 mei zijn er Europese Parlementsverkiezingen. Eigenlijk kan dit niemand iets schelen, schrijft de Utrechtse historicus Mathieu Segers in zijn recent verschenen boek Waagstuk Europa. Europees beleid wordt steeds belangijker, maar de interesse in de Europese verkiezingen neemt niet toe, en volgens hem is dat goed verklaarbaar. ‘In de ogen...

LESSEN: jeugdzorg

Gemeenten worden per 1 januari 2015 verantwoordelijk voor de uitvoering van de jeugdzorg – nu deels een taak van de provincies. Volgens het kabinet gaat de overheveling betere hulpverlening opleveren, maar dat moet wel met 15 procent minder budget. Jeroen Dekker, als hoogleraar grondslagen van de pedagogiek verbonden aan de Rijksuniversiteit Groningen, betwijfelt of dit...

TENTOONSTELLING: Expeditie Zijderoute. Schatten uit de Hermitage

Mythes spelen in de overlevering een essentiële rol. De oosterse wereld is voor ons West-Europeanen omgeven met een zweem van mystiek die tot op de dag van vandaag levend wordt gehouden. Dit gebeurt ook op de nieuwste tentoonstelling in de Hermitage Amsterdam over de Zijderoute. Langs dit handelsnetwerk, dat 1700 jaar in gebruik was...

LESSEN: Dwangarbeid DDR

Onlangs werd bekend dat de HEMA gaat onderzoeken of er in de jaren zeventig en tachtig zaken zijn gedaan met bedrijven uit de DDR die gebruik maakten van dwangarbeid door Oost-Duitse politiek gevangenen. In het recent verschenen boek Knastware für den Klassenfeind, dat is gebaseerd op onderzoek in de Stasi-archieven, blijkt dat ook Wehkamp, Philips,...

LESSEN: Alcohol en Amerika

De leeftijd waarop alcohol mag worden gekocht, is op 1 januari verhoogd van zestien tot achttien jaar. Als jongeren onder de achttien worden betrapt met alcohol, zijn ze strafbaar. De nieuwe wetgeving moet overmatig drankgebruik onder jongeren tegengaan en de bijbehorende gezondheidsschade. Jaap Verheul, universitair docent cultuurgeschiedenis en American studies aan de...

TENTOONSTELLING: Zwart en wit in het Tropenmuseum

Jaren geleden zat ik op een terras in Elmina, in Ghana, vlakbij het fort dat vanaf 1637 dienst deed als hoofdkwartier van de West-Indische Compagnie, tevens centrum van de slavenhandel. Hier hoorde ik dat de Afrikanen zelf ook een grote rol speelden in de slavenhandel. Gevangenen van onderlinge stammenstrijd werden tot lijfeigenen gemaakt en...

LESSEN: Inlichtingen- en veiligheidsdiensten

‘Dat de commissie-Dessens adviseert om de bevoegdheden van de AIVD uit te breiden is een novum,’ vertelt historicus Constant Hijzen, die aan het Instituut Geschiedenis van de Universiteit Leiden promotieonderzoek verricht naar de rol van inlichtingen- en veiligheidsdiensten in de constructie van vijand- en dreigingsbeelden. ‘Niet eerder in de geschiedenis...

‘Ik ben niet zo’n huisvrouw’

Martha Gellhorn (1908-1998) was een van de grootste oorlogscorrespondenten van de twintigste eeuw. Ongeschikt voor het leven in vredestijd, was ze haar leven lang op drift. Tot haar ‘niet-aflatende weerzin’ was ze geen man. ‘Het is een ernstige, zij het geen levensbedreigende vergissing dat ik een vrouw ben,’ schreef Martha Gellhorn in 1941 in een...

Studentenverenigingen kennen een lange traditie van drank en ontgroeningen

Voor de opkomst van de massa-universiteit was studeren een exclusieve aangelegenheid. Studenten beschouwden zich als een gemeenschap die buiten de samenleving stond. Vanaf het prille begin verenigden ze zich in clubs, die, alle drank en braspartijen ten spijt, de elite moesten voorbereiden op haar volwassen bestaan.  In de Nederlandse studentensteden zie je ze door de...

‘De hongerdood is in Nederland taboe’

Middeleeuwers hielpen arme plaatsgenoten uit religieus plichtsbesef, en in de Gouden Eeuw stond de Nederlandse armenzorg op eenzame hoogte. Maar het duurde tot eind negentiende eeuw voordat de Nederlandse staat met sociale wetgeving kwam. In 2003 wil kabinet-Balkende II 15 miljard euro bezuinigen – een ongekend bedrag in de naoorlogse geschiedenis. Loopt de Nederlandse verzorgingsstaat...