Artikelen geschreven door Alies Pegtel
‘We vonden de weg naar de tempels van Mater Matuta’
Archeoloog Marijke Gnade, die al bijna een halve eeuw de bodem vlakbij Rome doorzoekt, vertelt over een bijzondere vondst. ‘Vroeger stonden we met een meetlint in het land, nu werken we met drones.’ Wat was uw bijzonderste vondst? ‘Als archeoloog leid ik al jaren de opgraving van het antieke Satricum in Latium, een uurtje rijden...
‘Iedereen kon met een hamer op de kop van Jut slaan’
Historicus Paul van der Steen schreef een boek over een geruchtmakende negentiende-eeuwse roofmoord. ‘Veel mensen waren boos omdat Hendrik Jut niet de doodstraf kreeg.’ Kent u de historische sensatie, zoals door Johan Huizinga omschreven? ‘Zoiets overkwam mij toen ik tijdens mijn research naar de roofmoord op de Haagse weduwe Theodora van der Kouwen en haar dienstmeid Leentje Beeloo in 1872 op de oorspronkelijke plattegrond van de plaats delict stuitte. Twee weerloze vrouwen die op een decembernacht thuis bruut werden overvallen, de kranten...
Ayn Rand pleitte voor grenzeloos egoïsme. Ze werd de favoriete auteur van Trump
Donald Trump, Elon Musk en de tech-miljardairs in Silicon Valley, hebben bewondering voor het werk van schrijfster Ayn Rand. Ze pleitte voor het compromisloos najagen van het eigenbelang en schiep daarmee een filosofisch kader voor de MAGA-cultuur. Al zou ze waarschijnlijk gruwen van deze beweging. Op 19 februari 1926 stapte de 21-jarige Joods-Russische Alisa Rosenbaum...
‘Bij de E zat een brief van Einstein – het was alsof de tijd stilstond’
Anne Kox stuitte op het archief van Nobelprijswinnaar Pieter Zeeman. ‘Ik was zo opgewonden, ik kon amper uit mijn woorden komen.’ Kent u de historische sensatie, zoals door Johan Huizinga omschreven? ‘Jazeker. Zo’n sensatie ligt ten grondslag aan de biografie van de natuurkundige Pieter Zeeman, die ik schreef samen met mijn echtgenote Henriëtte Schatz. Het...
Wilhelmina Drucker voerde een eenzame strijd
Willemina Drucker zette zich met hart en ziel in voor het vrouwenkiesrecht. In 1919 was het zover. Marianne Braun beschrijft in een kloeke biografie het leven van deze belangrijke feministe. De naar Wilhelmina Drucker (1847-1925) genoemde actiegroep Dolle Mina herrees afgelopen voorjaar. De jonge dolle mina’s kwamen samen bij haar standbeeld in Amsterdam, waar in...
‘Zestiende-eeuwers zagen executies niet als entertainment’
Isabel Casteels werd ontroerd door het gedrag van toeschouwers bij een executie. ‘Ze baden voor het zielenheil van de terdoodveroordeelde.’ Kent u de historische sensatie, zoals door Johan Huizinga omschreven? ‘Jazeker, het is datgene wat je blijft verwonderen, waardoor je als historicus je best doet om je in het verleden te verplaatsen. Dat geldt althans voor mij. Ik heb me niet voor niets gespecialiseerd in de vroegmoderne tijd. Juist omdat deze periode voor ons vreemd aanvoelt,...
Herman Pleij: ‘Op de Dam voel ik me dicht bij het verleden’
Emeritus hoogleraar Herman Pleij vertelt over zijn historische sensatie. ‘Hoe konden wrede martelingen plaatsvinden in een stad vol humanisten?’ Kent u de historische sensatie, zoals door Johan Huizinga omschreven? ‘Ja, ik kan niet op een plek komen waar dingen herinneren aan het verleden, of ik verbeeld mij dat ik daar ook rondliep of zou kunnen...
Marie Tak van Poortvliet was spiritueel, modern en pro-Duits
Marie Tak van Poortvliet (1871-1936) was kunstverzamelaar, antroposoof en pionier in de biologisch-dynamische landbouw. Ze was de spil in het Zeeuwse culturele leven, tot ze partij koos voor Duitsland. In Domburg staat sinds 1994 het Marie Tak van Poortvliet Museum. Oprichter en kunsthistoricus Jacqueline van Paaschen schreef nu ook haar biografie. Levendig portretteert ze het...
‘Dorothy had haar brief verstuurd vanuit onze huiskamer’
Emiel Hakkenes verdiepte zich in het Amerikaanse echtpaar John en Dorothy Keur, twee antropologen die de inwoners van een Drents dorp bestudeerden. ‘De brief was geschreven in een hotel waar ik als kind vlakbij heb gewoond.’ Kent u de historische sensatie, zoals door Johan Huizinga omschreven? ‘Jazeker. Mijn recente boek, dat zich afspeelt in het...
Claartje Bunnik: ‘130 jaar later hield ik hetzelfde vogeltje vast’
Claartje Bunnik beschreeft het leven van een koloniaal echtpaar. ‘Wat hen verbond was de zucht naar avontuur.’ Kent u de historische sensatie, zoals door Johan Huizinga omschreven? ‘Het gevoel dat ik in direct contact sta met het verleden overvalt me regelmatig. Het moment dat me dat voor het eerst overkwam, staat me nog levendig voor...
Britse adel kocht kisten vol kunst tijdens grand tour door Europa
Britse edellieden maakten in de zeventiende en achttiende eeuw een grand tour door Europa. Om hun culturele smaak te verfijnen, maar ook om kunst voor thuis aan te kopen. De schatten uit drie Britse landhuizen zijn dit najaar te zien in het Mauritshuis. Na een rit over lieflijke Engelse landweggetjes doemt ineens het majestueuze Holkham...
Jane Austen bespotte de zeden van haar tijd
De boeken van Jane Austen lenen zich goed voor romantische verfilmingen. Toch zijn het beslist geen brave niemendalletjes. Ze bevatten ook kritiek op de benauwde conventies van de Engelse plattelandsadel. De historische zedenromans van Jane Austen zijn ideale sjablonen voor moderne romantische komedies. Slechts zes schreef ze er in haar korte leven; ze stierf in...