Home Minachting voor een inheemse profeet

Minachting voor een inheemse profeet

De Khoi-Khoi in zuidelijk Afrika moesten hun witte vee slachten, verkondigde profeet Jan Paerl in 1788. En ze moesten strooien hutten bouwen met twee deuren. Dat allemaal ter voorbereiding op een grote omwenteling.

Khoi-Khoi-begrafenis. Tekening door Robert Jacob Gordon, circa 1777-1786.
Khoi-Khoi-begrafenis. Tekening door Robert Jacob Gordon, circa 1777-1786.

Geertje Dekkers

Historicus en journalist

Gepubliceerd op: 27 februari 2024

Update 7 maart 2024

De koloniale landdrost ter plaatse, Constant van Nuld Onkruijdt, was ongerust. Volgens hem waren de Khoi-Khoi uit op het ‘ruïneren van het land’. Maar de gouverneur van de Kaapkolonie, Cornelis Jacob van der Graaff, nam de zaak niet heel serieus.

Dit artikel krijg je van ons cadeau

Wil je ook toegang tot HN Actueel? Hiermee lees je dagelijks geschiedenisverhalen met een actuele aanleiding op onze website en ontvang je exclusieve nieuwsbrieven. Sluit hier een abonnement af en je hebt direct toegang.

Meer historisch nieuws lezen? Schrijf u in voor onze gratis nieuwsbrief.

Ontvang historische artikelen, nieuws, boekrecensies en aanbiedingen wekelijks gratis in je inbox.

De nonchalance van de gouverneur had te maken met de racistische blik van de Nederlanders op de Khoi-Khoi, betoogt Anne Marieke van der Wal (Universiteit Leiden) in BMGN. Jan Paerls oproep om wit vee te slachten was bedoeld als een offer, in de hoop dat na de verwachte omwenteling betere tijden zouden aanbreken. Zijn boodschap bevatte christelijke aspecten. Maar Van der Graaff dacht dat het slechts om heidens bijgeloof ging. Khoi-Khoi waren in koloniale ogen namelijk niet in staat christelijke leerstellingen te bevatten en ook niet om christen te worden. Die opvatting kwam de kolonialen goed uit, omdat zij alle medechristenen als broeders moesten behandelen. En dat waren zij met de Khoi-Khoi niet van plan.

De minachtende houding van de Nederlanders leverde een voordeel op voor Jan Paerl: hij kreeg een relatief milde straf voor zijn opstandigheid. Paerl werd tewerkgesteld voor de VOC en moest wegblijven uit het district Swellendam, waar zijn profetie tot onrust had geleid.

Openingsafbeelding: Khoi-Khoi-begrafenis. Tekening door Robert Jacob Gordon, circa 1777-1786.

Dit artikel is gepubliceerd in Historisch Nieuwsblad 3 - 2024

Nieuwste berichten

Politieagenten en demonstranten clashen in de straten van Parijs, 6 mei 1968.
Politieagenten en demonstranten clashen in de straten van Parijs, 6 mei 1968.
Interview

Rechts kan profiteren van protesten in Frankrijk, net als in 1968

Zijn de scholierenprotesten en rellen in Frankrijk te vergelijken met de studentenrevolte in mei 1968? Historicus Niek Pas ziet maar weinig overeenkomsten. ‘1968 is voor veel Fransen een nostalgische en romantische herinnering, maar het geweld van nu is nihilistisch.’ Frankrijk is de afgelopen weken opgeschrikt door gewelddadige protestacties. Het begon met ontevreden scholieren. Jongeren gingen...

Lees meer
Philip Dröge portret
Philip Dröge portret
Column

Even proefde ik het verleden, en het was heerlijk zoet

Het heet Somlói galuska en het is paradijs op een bordje. Chocola en cake, room, rum en rozijnen: hoe je met zulke simpele ingrediënten iets zo obsceen lekkers kunt maken, is een raadsel dat alleen de Hongaren kunnen oplossen.  Mijn voorlopig laatste hap hemel nam ik in 1992, toen ik Boedapest vaarwel zei en dacht...

Lees meer
MAitte karssenberg
MAitte karssenberg
Artikel

Maite Karssenberg wint Libris Geschiedenis Prijs met Dubbelleven

Maite Karssenberg ontvangt de Libris Geschiedenis Prijs 2026 voor haar boek Dubbelleven. Geertruida Kapteyn-Muysken en haar rebelse levensfilosofie. Volgens de jury schreef zij ‘een relevant boek over vrouwelijke ambitie, waarin ze als een detective te werk is gegaan en de historische sensatie op hoog niveau opwekt.’ Juryvoorzitter Frits Spits maakte de prijswinnaar van het beste...

Lees meer
Filmopnames van A Bridge Too Far op de Ginkelse Heide.
Filmopnames van A Bridge Too Far op de Ginkelse Heide.
Artikel

Hoe de makers van ‘A Bridge Too Far’ kozen voor een brug verderop

Vijftig jaar geleden werd A Bridge Too Far opgenomen, het filmepos over operatie Market Garden in september 1944. Het filmcircus ging vrijwel geheel voorbij aan de stad waar de slag zich had afgespeeld: Arnhem. De film zal vrijwel geheel in de omgeving van Arnhem worden opgenomen, zo maakt producent Joseph Levine op 22 maart 1975...

Lees meer
Loginmenu afsluiten