Alle artikelen
De Joodse Amsterdammer Emile Pimentel beschreef zijn ervaringen na de Tweede Wereldoorlog in een kamp op Cyprus. Daar werden duizenden gevluchte Joden vastgehouden. Pimentels literaire nalatenschap vormt een unieke, tot nog toe onbekende bron.
In de eerste jaren na de Tweede Wereldoorlog emigreerden honderdduizenden Joden naar Palestina. Dat was op dat moment een Brits mandaatgebied dat niet op al die gelukszoekers zat te wachten, omdat het tot grote onrust onder de Palestijnse bevolking leidde. Joodse migranten die werden onderschept, werden in detentiekampen ondergebracht. Eerst in Palestina zelf, daarna ook op Cyprus, waar ze werden vastgehouden.
Meer recensies lezen? Schrijf u in voor onze gratis nieuwsbrief.
Over de vluchtelingenkampen op Cyprus zijn onlangs enkele Engelstalige studies verschenen. Maar nu is er ook een Nederlandstalig boek, met uniek bronnenmateriaal. Het land achter de zee van literatuurwetenschappers Frans Blom en Vivian Beekman gaat over de Joodse Amsterdammer Emile Pimentel, die twee jaar op Cyprus gevangen zat en zijn ervaringen heeft vastgelegd in brieven, proza en poëzie. Zijn papieren bleven achter in Tel Aviv, totdat zijn nabestaanden dertig jaar na zijn overlijden het archief openden. Toen pas kwamen ze erachter dat ze al die jaren een historische en literaire schat hadden bewaard.
Het materiaal had Pimentel nooit uitgegeven, want deze romantische dromer was een schrijver zonder publiek. Zijn egodocumenten bieden een geheel eigen kijk op het Joodse leven in Nederland en de zionistische beweging aan de vooravond van de Duitse inval; de bezetting en het leven als onderduiker; het Joodse leven na de oorlog; migratie naar Palestina; het leven in een vluchtelingenkamp op Cyprus en de manier waarop Nederlandse Joden hun eerste jaren in de jonge staat Israël beleefden.
Het land achter de zee is een vlot geschreven en indrukwekkend boek en bovendien uiterst actueel. In de eerste plaats vanwege de vluchtelingencrisis van 2015, die sterke parallellen vertoont met de Joodse vluchtelingencrisis van toen, inclusief pushbacks, detentiekampen en autoriteiten die journalisten het liefst buiten de deur houden. En daarnaast vanwege het Israëlisch-Palestijnse conflict dat nu al meer dan 75 jaar aan de gang is. Met de Nakba, de etnische zuivering van meer dan 700.000 Palestijnen in 1947-1949, had Pimentel niet direct te maken. Maar de mensen om hem heen wel. De militante zionistische beweging Hagana rekruteerde soldaten in Cyprus en smokkelde die naar Palestina om tegen de Palestijnen te vechten. Pimentel deed mee aan door de Hagana georganiseerde ‘sportevents’, die feitelijk militaire trainingen waren. Maar gevochten, laat staan gemoord, heeft hij niet.

Het land achter de zee. Migranten na de Holocaust in detentiekampen op Cyprus
Frans Blom en Vivian Beekman
358 p. Querido Facto, € 24,99
Joden op Cyprus
De Joodse Amsterdammer Emile Pimentel beschreef zijn ervaringen na de Tweede Wereldoorlog in een kamp op Cyprus. Daar werden duizenden gevluchte Joden vastgehouden.
De evolutie van borsten en baarmoeder
Hebben vrouwen andere hersens dan mannen? De Amerikaanse onderzoeker Cat Bohannon onderzocht de evolutie van sekseverschillen.
Nederlandse steden veranderden volkomen
Nederland was in de negentiende eeuw beslist geen poel met stilstaand water, zo laat Auke van der Woud zien in zijn nieuwste boek.
De macht van de raadpensionaris
De Hollandse raadpensionaris werkte in een complexe politieke omgeving, zo laat Jaap de Haan zien.
Frank Westerman: ‘Pooldieren zijn een spiegel’
Journalist Frank Westerman koppelt in zijn boek 'Zeven dieren bijten terug' de hedendaagse natuur aan zeven pooldieren die Willem Barentsz op zijn reis tegenkwam.
Geroofde gouden helm van de Daciërs is terecht. Wat weten we over dit welvarende volk?
Bij een roof in het Drents Museum in Assen zijn eeuwenoude gouden voorwerpen buitgemaakt. In het museum was een tentoonstelling over de Daciërs te zien. Veel Roemeense steden hebben straten die zijn genoemd naar de koningen Boerebista en Decebalus. Ook zie je overal beelden van een wolvenkop met een drakenlijf opduiken. En dan is er...
EK voetbal in hetzelfde stadion als de Hitlerspelen
Het Nederlands elftal speelde dinsdagavond in een stadion met een beladen geschiedenis. Het Olympiastadion was ook het decor voor de 'Hitlerspelen' van 1936.
Onafhankelijkheidsstrijd in het huis van de KNIL
Afstammelingen van hoofdrolspelers uit de strijd om Indonesische onafhankelijkheid geven in Museum Bronbeek hun perspectief op het conflict.
Gerdi Verbeet is juryvoorzitter van de Libris Geschiedenis Prijs
Op zondag 27 oktober wordt de longlist van de Libris Geschiedenis Prijs bekendgemaakt. Juryvoorzitter Gerdi Verbeet vertelt waar haar liefde voor geschiedenis vandaan komt.
Israël heeft Hamas lang gedoogd
Israël herdenkt de aanslagen van een jaar geleden. De voorloper van Hamas, de Palestijnse Moslimbroederschap, was in de jaren vijftig en zestig nog niet bezig met een strijd tegen Jeruzalem.
Oorlogsheld Churchill verloor de Britse verkiezingen
De Conservatieve premier Rishi Sunak heeft de verkiezingen in het Verenigd Koninkrijk dik verloren. In 1945 moest Winston Churchill het veld ruimen. Tijdens de oorlog was hij populair, maar voor de wederopbouw vertrouwden de meeste kiezers meer op Labour.
De onbegrijpelijke discriminatie van de cagots
Eeuwenlang werden de cagots uitgejouwd op elk Frans en Spaans dorpsplein waar ze kwamen. Waar ze vandaan kwamen, en waarom ze zo gediscrimineerd werden, weet niemand.
