Alle artikelen
`Waarom we mijn vader die dag van zijn werk gingen halen? Ik heb geen idee, we deden dat nooit. Hij kwam altijd gewoon thuis met het personeelsbusje van Garuda. Mijn vader was radiotelegrafist en navigator bij KLM. Hij was voor drie jaar gedetacheerd bij Garuda in Djakarta. Want de voormalige KLM-dochter was bij de soevereiniteitsoverdracht dan wel in Indonesische handen gekomen, maar eigen cockpitbemanning hadden ze niet. En zonder piloten vliegt er niks.
Samen met andere Nederlanders woonden we in een bungalowwijkje, dat door Indonesische soldaten werd bewaakt. Dagelijks was er oproer. Huizen en auto’s van Nederlanders werden ondergekalkt met leuzen als “Usir Belandas!” – Weg met de Nederlanders! – en er zullen ook wel mensen zijn gemolesteerd, al herinner ik me dat niet.
Misschien moesten we die dag op het vliegveld wel papieren ophalen in verband met ons naderend vertrek – we zijn in december 1957, samen met de overige nog aanwezige Nederlanders, het land uit gezet. Hoe dan ook, ’s middags reden we met de auto naar het vliegveld.
Terwijl we daar achter een hekje stonden te wachten, viel het ons op dat er wel erg veel mensen waren. De menigte groeide en groeide maar. Veel Indonesiërs keken ons steels aan met duistere blikken, bepaald niet vriendelijk. We voelden heel sterk dat we daar op dat moment beter niet konden zijn. Mijn moeder duwde mijn zusje en mij naar een hoekje en zei dat we vooral niet op mochten vallen. Maar dat deden we natuurlijk toch: een grote, witte mevrouw met twee blonde kindertjes.
Eindelijk landde het vliegtuig met mijn vader aan boord. De deur klapte omhoog en daar stond Soekarno! Donderend gejuich klonk op. Ook ik was onder de indruk, want ik kende zijn gezicht van billboards en postzegels. Ik wist: dit is hem nou. Soekarno, in een eenvoudig kaki uniform, stond lachend en zwaaiend het volk te begroeten. Opeens keek hij onze richting uit en draaide zich om naar twee mannen achter hem. Die renden de trap af, duwden de menigte opzij en kwamen recht op ons af; Soekarno, die links en rechts handjes gaf, achter hen aan.
Toen hij bij ons was, stak hij zijn hand uit naar mijn moeder. Die stak automatisch ook haar hand uit. Soekarno boog zich voorover, pakte haar hand en gaf er een kus op. “Dag mevrouw,” zei hij in accentloos Nederlands. “Hoe gaat het met u?” Vervolgens tilde hij mijn zusje van zes op en zoende haar op beide wangen. Toen draaide hij zich breed lachend naar mij. “Dag jongen, hoe is het met jou?” Ik kreeg een aai over mijn bol en een kneepje in mijn wang. Daarna liep hij door, maar de mensen om ons heen keken ons aan met ogen als schoteltjes. Blijkbaar waren wij vrienden van Soekarno! Met deze simpele handeling had Soekarno ons onder zijn persoonlijke bescherming geplaatst.
Eenmaal terug in Nederland was ik dit voorval snel vergeten. Soekarno was toen voor veel Nederlanders de boeman. Verhalen dat zo iemand ook aardig kon zijn, daar zat niemand op te wachten. Pas toen ik in 1995 voor het eerst terug was in Indonesië, schoot het me weer te binnen. In een guesthouse in Bandoeng heb ik het aan een paar mensen verteld. Een indruk dat het maakte! Even later kwam de halve kampong binnenschuifelen. Iedereen keek onderzoekend naar mijn kruin, alsof er nog steeds iets te zien was. Pas toen realiseerde ik me dat ik iets bijzonders had meegemaakt.’
In `Mijn verhaal’ vertellen lezers over een historische gebeurtenis waarbij zij betrokken waren. Stuur een samenvatting van uw verhaal in maximaal 200 woorden naar Historisch Nieuwsblad, Postbus 1528, 1000 BM Amsterdam of naar redactiehn@vug.nl.
Dit artikel is exclusief voor abonnees
Mijn verhaal: ‘Dag jongen, hoe is het met jou?’
Na de onafhankelijkheid van Indonesië, eind 1949, waren Nederlanders niet erg welkom in dat land. Midden jaren vijftig liep de spanning hoog op, omdat Nederland weigerde de heerschappij over Nieuw-Guinea, het laatste stukje `Nederlands’ gebied, over te dragen. De Indonesische president Soekarno redde Jan Oosterhoff, met diens moeder en zusje, in 1957 persoonlijk uit een...
Lifestyle en trends: Een windhond voor het broodnodige vertrouwelijke gesprek
De hotspots van achttiende-eeuws Parijs. Lekker weg in de jaren dertig. Haute cuisine in de Middeleeuwen. Trends zijn van alle tijden. Culinaire avonturen, mode, wonen en uitgaan door de eeuwen heen. Vader Cats hief zijn wijsvinger nog maar eens. `Sorghelijc’ voor zwangere vrouwen, dat was het, al dat getroetel en gezoen met schoothonden. Een tijdgenoot,...
Stille getuigen: De secretaire van Domela Nieuwenhuis
De geschiedenis laat haar sporen na. Monumenten, voorwerpen en graven herinneren aan bijna vergeten personen. Hun verhaal wordt hier verteld. Deze keer de secretaire van Ferdinand Domela Nieuwenhuis (1846-1919) in het aan hem gewijde museum te Heerenveen. Op de secretaire waaraan Domela Nieuwenhuis menig artikel over het socialisme schreef, zijn geloof en rede vertegenwoordigd. Een...
Beeldgeheim juni 2002
Een onbekende historische foto. Is het verhaal erachter te vertellen? Nieuwslezeressen Henny Stoel van het NOS journaal en Margreet Spijker van RTL4 nieuws doen een poging. ‘De foto is gemaakt in Amsterdam eind jaren zestig,’ ziet Margreet Spijker. ‘Een Dolle Mina-achtig protest’, vermoedt Henny Stoel, ‘maar aan de kleding is te zien zijn het de...
De vooruitgang: Een keizer met slechte pers
Proefschriften, lezingen of artikelen kunnen ons beeld van het verleden ingrijpend veranderen. Olivier Hekster onderzocht de beeldvorming rond de Romeinse keizer Commodus, en concludeerde dat die minder leidde aan grootheidswaanzin dan altijd werd gedacht. Commodus staat bekend als een wrede, gekke keizer, die zo arrogant was zich te identificeren met de god-held Hercules. Bovendien hing...
De Russische interventie in de Spaanse Burgeroorlog
De Spaanse Burgeroorlog is altijd met de nodige achterdocht bekeken. Terecht, blijkt nu. De recente opening van de Russische archieven werpt licht op de ware motieven van Stalin. `Spanje was niet meer dan een pion in zijn buitenlandse politiek.’ In 1936 breekt in Spanje een burgeroorlog uit, na een opstand van het leger onder leiding...
Het hoge woord: `Auschwitz gebruiken als mondstopper, is de dood van het vrije woord’
De herinnering aan de Tweede Wereldoorlog speelt nog steeds een onvermijdelijke rol bij ons oordeel over de Israëlische politiek. Toch worden opiniemakers minder snel voor antisemitiet uitgemaakt dan twintig jaar geleden, toen twee redacteuren van De Bazuin voor de rechter moesten verschijnen. Onlangs zei Eurocommissaris Frits Bolkestein dat hij woedend was over het antisemitisme tijdens...
Ontwikkelingssamenwerking was spagaat tussen moraliteit en handel
Oud-Kamerlid Reinette Klever, die in 2016 pleitte voor het schrappen van ontwikkelingshulp, is kandidaat voor de ministerspost voor Buitenlandse Handel en Ontwikkelingshulp.
De wortels van Fortuyns gedachtegoed
Hij vergeleek zichzelf met de achttiende-eeuwse patriotten. Zijn tegenstanders noemden hem de Mussert van deze eeuw. Hij vond dat ‘aanzetten tot haat’. Maar in welke politieke traditie hoort Pim Fortuyn thuis? ‘Alles wat er tans ondernomen wordt ter redding van ons waarlyk byna onherstelbaar verloren vaderland is vergeefsch, zo Gylieden, O Volk van Nederland, langer...
Waterbouwkundige Leen Becu over de Deltawerken
In 1962 werd het eerste deel van de Deltawerken voltooid: Zeeland was weer veilig voor het water. Leen Becu was meer dan twintig jaar betrokken bij Nederlands knapste staaltje waterbouwkunde: ‘Er is wel eens ’s nachts op de dijken met grote witte letters “Deltamoordenaars” geschreven.’ Op 12 mei 1962 wordt de laatste van de vier...
De wreedheid van de trans-Atlantische slavenhandel
Premier Rutte heeft namens de Nederlandse staat excuses aangeboden voor het slavernijverleden. Waarom roept juist de trans-Atlantische slavenhandel over zoveel emoties op?
Mijn verhaal: `Toen riep hij: “Spugen!”’
Tijdens de hongerwinter gaven wanhopige mensen in Den Haag zich over aan plunderingen. Op 22 november 1944 maakten de Duitsers hieraan een einde door een jongen van een jaar of vijftien op straat dood te schieten. Theo Kroon maakte het als twaalfjarige mee. `De oorlogsjaren waren voor mij een ontzettend avontuurlijke tijd. Ik zeg wel...
