Alle artikelen
Hoe denkt u over de Amerikaanse politiek ten opzichte van Irak?
‘De hele situatie in Irak, met alle doden die zijn gevallen, is erg verontrustend. Dat had niemand voorzien. Het loopt niet goed. Het verzet breidt zich uit. Het land komt in chaos te verkeren en veel zal afhangen van de komende Amerikaanse presidentsverkiezingen. Ik voorzie op den duur een terugtrekking van Amerikaanse troepen, maar het hangt er natuurlijk van af of Bush president blijft of dat het Kerry wordt. Ik neem op dit moment aan dat het Bush blijft. Ik vind dat niet prettig, want zoals de meeste Nederlanders heb ik grote bezwaren tegen zijn politiek.’
De relatie tussen Nederland en de Verenigde Staten is een onderwerp dat u uw leven lang heeft beziggehouden.
‘De Tweede Wereldoorlog is van enorme betekenis geweest voor mijn houding tegenover Amerika. We hadden de oorlog nooit kunnen winnen zonder de steun van de Amerikanen, die hier zoveel goeds hebben gedaan. Daardoor zag ik in dat we ons tegen een enorme macht zoals de Sovjet-Unie nooit zouden kunnen verdedigen zonder Amerikaanse steun. Ik ben dan ook altijd een overtuigd aanhanger van de NATO geweest. Ook in de jaren zeventig en tachtig, toen mijn eigen partij, de PvdA, daar anders over dacht. Wel heb ik mijn twijfels gehad over het Amerikaanse optreden in Zuid-Amerika.’
Had Nederland Amerika nodig?
‘Ik heb altijd het idee gehad dat als Amerika zich uit Europa terugtrok en we niet zorgden voor een gelijkwaardige bewapening, de hele samenleving in Nederland gevaar zou kunnen lopen.’
Ziet u de huidige conflicten in het Midden-Oosten als een bedreiging voor de wereldvrede?
‘Je kunt natuurlijk niet in de toekomst kijken, maar ik voorzie nu niet dat de situatie in Irak uit de hand zal lopen. Ook de positie van Israël in het Midden-Oosten beschouw ik niet als bedreiging voor de wereldvrede. Daarvoor is Israël te sterk; het is de enige staat die in dit gebied atoomwapens heeft.’
En het terrorisme?
‘Er bestaat een reële dreiging van terrorisme. Ik denk dat daaruit geen echte oorlog zal ontstaan, maar de huidige maatregelen van de Nederlandse regering vind ik verstandig.’
Dit artikel is exclusief voor abonnees
Historicus Loe de Jong over de Amerikaanse politiek
Loe de Jong schreef niet alleen het standaardwerk Het Koninkrijk der Nederlanden in de Tweede Wereldoorlog, hij was na de oorlog ook buitenlandcommentator voor Vrij Nederland en de VARA. In Historisch Nieuwsblad geeft hij commentaar op de buitenlandse politiek van de Verenigde Staten en de situatie in het Midden-Oosten. Hoe denkt u over de Amerikaanse...
De erfenis van Nederland in Suriname en Indonesië
Plaatsnamen, de Nederlandse taal en het wetboek van strafrecht. Wat resteert er in de voormalige koloniën nog van de Nederlandse aanwezigheid? Een interview met de ambassadeur van Indonesië en de staatsraad van Suriname in Nederland. Suriname en Indonesië dragen nog steeds de fysieke sporen van de Nederlandse aanwezigheid: spoorlijnen en irrigatiekanalen, de botanische tuin in...
De Oranjes in Canada
De belangrijke rol van het Canadese leger bij de bevrijding van Nederland heeft voor een blijvende vriendschap gezorgd. Prinses Margriet, geboren in Ottawa in 1943, brengt in mei 2005 – zestig jaar na de bevrijding – dan ook een bezoek aan Canada. Veel Canadese veteranen reizen dit jaar naar Nederland voor de herdenkingsactiviteiten rond de...
De eerste Marokkanen in Nederland
De eerste Marokkanen kwamen in de jaren zestig en zeventig naar Nederland. ‘Ik heb drie dagen in de auto zitten huilen.’ In de laatste uitzending van de Grote Geschiedenis Quiz toonde een filmfragment hoe Marokkaanse aspirant-migranten in de jaren zestig als schapen werden gekeurd door botte Nederlandse ambtenaren. Het filmpje bevestigt de breed gedragen opvatting...
Het Internationaal Strafhof in Den Haag gaat van start
Begin 2005 begint het eerste proces van het Internationaal Strafhof in Den Haag. Dat maakte de Argentijnse hoofdaanklager Luis Moreno Ocampo onlangs bekend. Dat het Internationaal Strafhof ruim twee jaar geleden juist in Den Haag van start ging, is niet toevallig. Het is juni 2002, en in de Verenigde Staten wordt de zogenoemde ‘Haagse Invasiewet’...
Jan Campert opgepakt vanwege hulp aan Frans van Raalte
Op 21 juli 1942 werden Jan Campert en Martien Nijkamp gearresteerd tijdens een poging een joodse man de Belgische grens over te smokkelen. Nog diezelfde avond pleegde deze zelfmoord in het huis van bewaring. Zijn identiteit is eindelijk achterhaald. Campert, dichter van ‘De Achttien Dooden’, het bekendste verzetsgedicht uit de Tweede Wereldoorlog, en de in...
Anne Frank is de grootste Nederlander
Nederland kiest de Grootste Nederlander aller tijden. Volgens Historisch Nieuwsblad staat Anne Frank op de eerste plaats. ‘Moeder heeft de voorlopig onuitvoerbare wens geuit dat ze mijnheer Van Daans gezicht veertien dagen niet hoefde te zien,’ verzucht Anne Frank (1929-1945) op zaterdag 15 januari 1944 in haar dagboek. En in dezelfde alinea: ‘Ik vind...
De geschiedenis van Europa. Deel 1: 1300-1600. Ontwaken. Deel 2: 1600-1800. Bezetenheid
Tweehonderdvijftig jaar lang was Europa alleen. Twee centra waren er binnen het christendom. In 1453 ging Constantinopel, de oude hoofdstad van de oosterse christenheid, ten onder. In 1703 werd een begin gemaakt met de bouw van een nieuw Constantinopel. Peter de Grote zocht zelf de plek uit voor zijn nieuwe stad uit: bij de monding...
Het menselijk genie. Streven naar het ultieme in kunst en wetenschap door de eeuwen heen
Er zijn woorden die een historicus beter kan mijden als hij niet verzeild wil raken in de schemerzone tussen geschiedschrijving en quasi-intellectuele bluf. Dat geldt bijvoorbeeld voor de termen ‘genie’ en ‘ultiem’. Het is dus geen gelukkige start voor de vertaling van het boek Human Accomplishment van Charles Murray dat precies deze woorden voorkomen in...
Wacht u voor masturbatie!
Tijdens een van de grootste slachtpartijen van de Eerste Wereldoorlog, aan de Somme in 1916, liep een Engelse compagnie al voetballend op de Duitse linies af. Kapitein W.P. Nevill had een prijs uitgeloofd voor het peloton dat als eerste de bal naar de vijandelijke loopgraven wist te schieten. Hijzelf overleefde de aftrap niet, maar zijn...
Gebroken belofte
Op 22 maart 1845 ondertekende Karl Marx in Brussel een document dat was opgesteld door de toenmalige Belgische staatsveiligheidsdienst, waarin hij plechtig verklaarde geen geschriften over de actuele politieke situatie uit te geven. Die verklaring was de voorwaarde waarop de jonge filosoof uit Trier zich in het neutrale België mocht vestigen. Eerder was hij uit...
Keurslijf
Engelbertha Teljeur Wiggelaar was de overgrootmoeder van schrijfster Nelleke Noordervliet. Ze werd geboren in 1856 en kreeg een onecht kind van een heer van stand. Na haar huwelijk baarde zij nog eens tien kinderen. Strijdbaar en koppig bestuurde ze gezin en huishouden met strenge hand. ‘Ze had geen talent voor ondergeschiktheid’ en probeerde de standaard...