Home BOEKEN: Leven voor de tsaar – Wim Coudenys

BOEKEN: Leven voor de tsaar – Wim Coudenys

Bart de Prins

Schrijver

Gepubliceerd op: 26 mei 2004

Update 7 april 2020

Op 31 januari 1915 schudden de Belgische koning Albert I en Andrej Konstantinovitsj, kapitein van het Russische leger en gezant van de tsaar in België, elkaar de hand in een villa in Duinkerke. De koning bevond zich in Noord-Frankrijk, om achter de frontlinie het Belgische leger aan te voeren in de strijd tegen de Duitsers. Konstantinovitsj voelde zich klaarblijkelijk goed thuis bij de Belgische legerleiding: hij deelde gretig eretekens uit - ook aan de Belgische koning en koningin.

De vleierij van de Russische gezant aan het adres van de Belgen lijkt een fait divers in de woelige geschiedenis van de Eerste Wereldoorlog. De koning en zijn leger hadden wel wat anders aan hun hoofd: de gasaanvallen van de Duitse troepen zaaiden dood en vernieling in de loopgraven.

Maar de Belgisch-Russische relaties tijdens en na '14-'18 hebben in belangrijke mate bijgedragen aan de mythevorming van België als gastvrij toevluchtsoord voor Russen die na de revolutie van 1917 hun land ontvluchtten. Voor Russische migranten en hun nakomelingen stond (en staat) de Belgische koning voor een sterke, anticommunistische monarch die de Russen verwelkomde en te hulp schoot in hun strijd tegen het Rode Leger.

In dit boek wordt deze mythe ontmaskerd en worden de minder fraaie kanten van het Russische migrantenbestaan in België in beeld gebracht. Zo was na de Eerste Wereldoorlog de terugkeer van de vele in België gestationeerde Russische krijgsgevangen problematisch en hadden de Russische migranten in België onder de Duitse bezetting tijdens de Tweede Wereldoorlog een hondenleven. De opvallende onwil van vele Russische migranten om te integreren in de Belgische maatschappij blijkt een steeds terugkerend probleem geweest te zijn.

Coudenys heeft in een vlot geschreven boek een interessante episode van de Belgische migratiegeschiedenis tijdens het interbellum beschreven. Dit boek is waardevol omdat het, net als het andere werk van Coudenys, het Oost-Europese aandeel in die migratie grondig onder de loep neemt. 

Nieuwste berichten

Eustatius van Boulogne op het tapijt van Bayeux
Eustatius van Boulogne op het tapijt van Bayeux
Artikel

Gaf een koningsmoordenaar opdracht voor het Tapijt van Bayeux?

Op het Tapijt van Bayeux speelt graaf Eustatius van Boulogne een heldenrol. Maar volgens de kronieken was hij een lafaard – of erger. Liet hij het borduurwerk maken om zijn naam te zuiveren? In het British Museum wordt momenteel het Tapijt van Bayeux tentoongesteld. Het is een van de belangrijkste bronnen over de Slag bij...

Lees meer
Allegorie op de Pacificatie van Gent. De Nederlandse Leeuw bewaakt het toegangshek naar de Hollandse Tuin met de zeventien provincies. Spaanse soldaten hebben de tuin omsingeld. Naar ontwerp van Adriaen Pietersz van de Venne, circa 1624.
Allegorie op de Pacificatie van Gent. De Nederlandse Leeuw bewaakt het toegangshek naar de Hollandse Tuin met de zeventien provincies. Spaanse soldaten hebben de tuin omsingeld. Naar ontwerp van Adriaen Pietersz van de Venne, circa 1624.
Artikel

De Pacificatie van Gent was een verdeelde vrede

De Pacificatie van Gent wordt wel gezien als een eerste onafhankelijkheidsverklaring van de Nederlanden. Katholieken en protestanten, steden en adel verenigden zich om de muitende soldaten van het Habsburgse leger het land uit te krijgen. Maar waren de ondertekenaars wel zo eensgezind? Op 8 november 1576 schalden de trompetten over de Botermarkt in Gent. Een...

Lees meer
Japanse soldaten marcheren langs een Britse militaire post bij Shanghai, 1937.
Japanse soldaten marcheren langs een Britse militaire post bij Shanghai, 1937.
Recensie

De Tweede Wereldoorlog transformeerde Azië

Voor Aziaten was de Tweede Wereldoorlog misschien wel ingrijpender dan voor Europeanen, bewijst sinoloog Hans van de Ven. Al langer klinkt er kritiek op onze nogal eurocentrische blik op de Tweede Wereldoorlog. De oorlog in China die in 1937 al begon, de hongersnoden in Bengalen en op Java en militaire operaties zoals het Japanse offensief...

Lees meer
VWO-leerlingen tijdens hun eindexamen, 8 mei 2026.
VWO-leerlingen tijdens hun eindexamen, 8 mei 2026.
Opinie

Geschiedenisonderwijs dreigt staatsopvoeding te worden 

Geschiedenislessen in de bovenbouw van het middelbaar onderwijs zullen vanaf 2030 zijn gericht op het opvoeden van leerlingen tot goede burgers met bepaalde gewenste opvattingen. Dat wil tenminste de commissie die de concept-examenprogramma’s heeft opgesteld in opdracht van het ministerie van OCW. Het vak geschiedenis dreigt hiermee te verworden tot staatspedagogiek.  De concept-examenprogramma’s voor het...

Lees meer
Loginmenu afsluiten