Alle artikelen
Hoe staat het met uw historische kennis? Ieder jaar organiseert dit blad samen met de Volkskrant en televisieprogramma Andere Tijden de Grote Geschiedenis Quiz. Bereid u voor op deze quiz en oefen mee.
Een tienjarig jongetje waarmee ze als pedagoge in gesprek was, zei na lang nadenken op haar vraag: ‘Begrijp je de grote mensen niet?’ voorzichtig: ‘Nee, want ik ben toch nooit een groot mens geweest?’ Onomstotelijk staat vast dat het standpunt van een kind totaal anders is dan het onze, concludeerde de interviewster hieruit.
Tot die gevolgtrekking was zijzelf allang gekomen toen ze als beginnend onderwijzeres in Wisconsin verantwoordelijk was voor een schooltje met veertig kinderen tussen de vier en veertien jaar. Haar ideeën ontwikkelde ze met een scherp oog voor wat zich elders afspeelde op het terrein van de onderwijshervorming.
De basis van haar systeem was de driehoek: 1) vrijheid (in gebondenheid), 2) zelfstandigheid, en 3) samenwerken. De school diende een ‘sociaal laboratorium’ te zijn, met voor ieder kind een persoonlijk pakket van taken. Onnodig te zeggen dat zij hiermee sterk inging tegen het heersende negentiende-eeuwse schoolsysteem, waarin alle leerlingen tot eenzelfde niveau en tempo werden gedwongen, en de leerstof veelal gezamenlijk werd ‘opgedreund’.
Een publicatie in de Engelse Times, in 1926, bracht haar vorm van onderwijs naar Europa. Een Nederlandse onderzoekscommissie, met daarin de pedagogen Kohnstamm en Bigot, raakte enthousiast en twee jaar later werd in Nederland de eerste (meisjes)school naar haar opvattingen gemodelleerd. De stichting van haar eerste school, in New York, had de pedagoge overigens te danken aan de financiële ruimhartigheid van een gefortuneerde familie in Massachusetts, wier tienjarig dochtertje zij een jaar lang als gouvernante had lesgegeven.
De pedagoge was al op leeftijd toen ze, heel modern met microfoon en taperecorder, voor een Amerikaanse radiozender openhartige gesprekken met kinderen en teenagers opnam, die zelfs als grammofoonplaten werden uitgebracht. Met die uitzendingen probeerde ze vooral de ouders te bereiken, want het gesprek tussen ouders en kinderen was een van de basispunten in haar onderwijssysteem.
De vraag is: welk onderwijssysteem introduceerde deze pedagoge?: a) Dalton, b) Jenaplan, c) Montessori, d) de Vrije School
De oplossing uit het vorige nummer is: Sik-wa-yi (Tuskegee, Tennessee ca. 1770 – Tamaulipas, Mexico 1843). Sik-wa-yi, in Engelse spelling Sequoyah, was een Cherokee. Zijn vader was Nathaniel Gist, een vriend van George Washington, die vele jaren als jager en ontdekkingsreiziger en als soldaat in het Amerikaanse leger te midden van de Cherokees leefde. Als eerbetoon ontving Sequoyah als eerste indiaan vanaf 1829 een pensioen – van driehonderd dollar per jaar – uit de Amerikaanse schatkist. De boom die naar hem werd vernoemd is de Sequoyah, behorend tot de Taxodiaceae.
Winnaar van de vorige prijsvraag is P.F. Reddingius uit Noordwijk. Weet u de oplossing van deze maand? Inzendingen graag voor 3 april naar de redactie van Historisch Nieuwsblad, Postbus 256, 1110 AG Diemen, of redactiehn@vug.nl. Onder de juiste inzenders verloten wij Van de wieg tot volwassenheid. 500 jaar culturele geschiedenis van het westen door Jacques Barzun.
Dit artikel is exclusief voor abonnees
De kleine geschiedenis quiz
Hoe staat het met uw historische kennis? Ieder jaar organiseert dit blad samen met de Volkskrant en televisieprogramma Andere Tijden de Grote Geschiedenis Quiz. Bereid u voor op deze quiz en oefen mee. Een tienjarig jongetje waarmee ze als pedagoge in gesprek was, zei na lang nadenken op haar vraag: ‘Begrijp je de grote mensen niet?’...
Gezien
‘Weest U vooral dankbaar jegens uw vroegere meesters,’ sprak de gouverneur van Suriname bij de afschaffing van de slavernij. De tentoonstelling Erfenis van slavernij confronteert de bezoeker met de gruwelen van het verleden en met de woede van nu. Gastconservator Felix de Rooy heeft Surinaamse, Antilliaanse en Nederlandse wortels en is multimediakunstenaar. Hij gebruikt veel...
Boeken top-10
1. Een vrouw in Berlijn. Dagboekaantekeningen van april tot juni 1945 Anoniem Cossee, euro 22,90 2. Het Vaderlandse Geschiedenisboek samengesteld door P. Brood & K.Delen Waanders, euro 14,50 3. De Peloponnesische Oorlog. Epos van de moordende strijd tussen Athene en Sparta 431-404 v.Chr. door D.Kagan Balans, euro 27,50 4. Vercingetorix. De ‘mythe van Frankrijks oudste...
Tijdschrift: Aanzet
De Utrechtse universiteit pronkt de laatste jaren met Gerard ’t Hooft, die enkele jaren geleden de Nobelprijs voor natuurkunde in de wacht sleepte met zijn theoretische beschouwingen over het heelal. ’t Hooft had in Leonard Salomon Ornstein (1880-1941) een illustere voorganger. Ornstein was tussen 1914 en 1941 hoogleraar theoretische natuurkunde. De Utrechtse studente geschiedenis Liesbeth...
Recent verschenen
Frankrijk‘Frankrijk’ was het thema van de Boekenweek. Dus bundelde de Leidse historicus Henk Wesseling opnieuw zijn artikelen over Frankrijk in Franser dan Frans (Bert Bakker, euro 17,50). Enkele stukken zijn nieuw, zoals het erg grappige voorwoord ‘Herinneringen van een francofiel’. ‘Francofiel’ vindt Wesseling een vies woord. ‘Bovendien gaan mijn interesse en bewondering niet alleen uit...
Aan de Franse leiband
Bataven! Nederlandse vluchtelingen in Frankrijk 1787-1795 door Joost Rosendaal. 735 p. Vantilt, euro 39,90 Stokebrand Janus 1787. Opkomst en ondergang van een achttiende-eeuws satirisch politiek-literair weekblad door Pieter van Wissing. 601 p. Vantilt, euro 34,90 ‘In den ganschen omvang der algemeene en bijzondere geschiedenissen van alle eeuwen en volken zoude het moeijelijk zijn een tijdvak...
De olifant en de walvis
Elke zondag na het eten vertelden mijn ouders over `de oorlog’. Net zo moet het in het antieke Griekenland zijn gegaan, met de verhalen over de Peloponnesische Oorlog. Dit conflict, dat de Griekse wereld van 431 tot 404 verscheurde, heeft zijn Loe de Jong gevonden in de Athener Thucydides. Met zijn recente vertaling (Eburon, 2002)...
Kijkgaatjes
In twaalf hoofdstukken en een epiloog beschrijft Theo Toebosch evenzoveel spraakmakende opgravingen in Nederland; als eerste die van Caspar Reuvens op het landgoed Arentsburg in 1827-1834, en als laatste die in het tracé van de Betuweroute bij Hardinxveld in 1997-1998. ‘De hoofdstukken zijn te vergelijken,’ zegt Toebosch, ‘met de proefsleuven die archeologen trekken. Het zijn...
Werkende vrouwen
Tot ver in de negentiende eeuw werden er nauwelijks afbeeldingen van werkende vrouwen gemaakt. Daar kwam verandering in met de opkomst van het realisme. De aanhangers van deze stroming in de beeldende kunst lieten zich inspireren door het gewone dagelijkse leven. Dat leven van alledag bleek ook door werkende vrouwen te worden bevolkt. In dezelfde...
Sensatie en sentiment in het levenslied
Van nieuwsvoorziening tot tranentrekker, van roddellied tot liefdesverklaring. De smartlap heeft nooit geleden onder gebrek aan belangstelling. Tijdens de opening van de tentoonstelling Ode aan de Zangeres Zonder Naam, in het Leidse museum De Lakenhal, vloeiden er tranen. Echte tranen. In een van de laatste kabinetjes draaide een film over het leven van de Zangeres....
Met de Roze Zaterdag had Roermond in 1979 de primeur in Nederland
Vandaag opent Nederland de Pride-maand met de kleurrijke botenparade door de Utrechtse grachten. De eerste Roze Zaterdag in 1979 markeerde het begin van de georganiseerde homobeweging in Nederland. Wat begon met een handjevol activisten in Roermond, groeide uit tot een landelijke traditie en bredere emancipatiestrijd.
De teruggevonden oprichtingsnotulen van de ARP
Onlangs kreeg de Vrije Universiteit de notulen aangeboden van de oprichtingsvergadering van de Anti Revolutionaire Partij, de eerste politieke partij van Nederland. Het verloren gewaande verslag is, waarschijnlijk in 1942, door een schoonzoon van ds. A. Kuyper jr. (inderdaad: de zoon ván) uit angst voor confiscatie door de Duitsers meegegeven aan dr. A. La Fleur....
