Home Alle artikelen

Alle artikelen

Een overzicht van de artikelen die we recent hebben gepubliceerd.

Leren laarzen waden door een beek; dan glibberen ze langs een stijl pad omhoog door het oerwoud. Het is 1840 en John Lloyd Stephens, een avontuurlijke jurist, speurt naar hiërogliefen. Geplaagd door malaria geeft hij toch niet op, want hij zoekt bewijs. De heersende opvatting in zijn tijd is dat de door hem hervonden steden en tempels in de jungle door oude Egyptenaren werden gebouwd. Stephens meent dat het indianen waren. De onderzoeker is te zien op een film in de tentoonstelling Maya 2012, in het Volkenkundig Museum in Leiden. De expositie gaat over de oude Maya’s en die van nu.

Er is ook een korte film over een 12-jarige die erin slaagde Maya-hiërogliefen te ontcijferen. En er wordt verhaald over Tania Prouskouriev. Zij begon als tekenares van borduurpatronen, maar eenmaal in Midden-Amerika stak ze door haar precisie en observatievermogen alle mannelijke archeologen de loef af.

Maya 2012 is opvallend vol. Naast de films zijn er voorwerpen: potten, beelden, stenen met hiërogliefen en kleurrijke stoffen. De aankleding voorziet in veel kleur en geluid. Zo zijn er oerwoudachtergronden, sluiergordijnen en een geluidsband met het scheppingsverhaal. Bovendien is het stampvol met bezoekers. Al met al overweldigend.

Dat je het spoor toch niet bijster raakt komt door de introductie. In een soort voorportaal draait een inleidende film en er staan twee computerzuilen waarmee bezoekers zich basiskennis over de Maya’s eigen kunnen maken. Net als de andere films is de introductiefilm heroïsch en plechtig. ‘Toen Parijs nog een dorp was, bouwden zij steden in de jungle… Zij zijn de Maya’s.’ En de muziek zwelt aan.

Als klap op de vuurpijl is er ook nog een hoop te doen. Sommige activiteiten zijn moeilijk, zoals het Maya-schrift ontcijferen of berekeningen maken over de Maya-jaartellingen. Dat laatste heeft betrekking op het jaar 2012, het jaar waarin de wereld volgens een Maya-voorspelling zal vergaan.

De spectaculairste activiteit is een balspel tegen de god van de onderwereld. Een gordel registreert de bewegingen van de speler. Een jongen springt. De onderwereldgod, een eng dikbuikig mannetje, staat te wachten. Gelukkig, de bal gaat door de hoepel. Wie verliest, gaat dood volgens de Maya-traditie. Maar bezoekers verliezen gelukkig zelden.

Deze tentoonstelling heeft maar twee problemen. Jongere kinderen (tot een jaar of negen) kunnen de ondertitels niet snel genoeg lezen en daardoor de films niet volgen. Sowieso is er voor hen het minst te doen. Verder rekende het museum niet op zóveel bezoekers. De folders met uitleg over de voorwerpen zijn op, en de krijtjes van het schoolbord – voor de jaartellingssommen – zijn allang verdwenen.

En het jaar 2012? Dat is vooral een lokkertje, maar laat dat niemand ervan weerhouden de grote Maya’s en hun kenners te gaan bewonderen.

Maya 2012, de mysteries van een eeuwenoud volk. Tot en met 22 augustus. Museum Volkenkunde, Steenstraat 1, Leiden. Open di-zo 10-17 uur. Info: 078-51 68 800 of www.volkenkunde.nl

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Begrijp het heden, begin bij het verleden: met HN Actueel lees je historische achtergronden bij het nieuws van nu. Je leest al voor €4,99 per maand.
Recensie

Wii’en tegen de god van de onderwereld

Leren laarzen waden door een beek; dan glibberen ze langs een stijl pad omhoog door het oerwoud. Het is 1840 en John Lloyd Stephens, een avontuurlijke jurist, speurt naar hiërogliefen. Geplaagd door malaria geeft hij toch niet op, want hij zoekt bewijs. De heersende opvatting in zijn tijd is dat de door hem hervonden steden...

Lees meer
Recensie

Website: Übernostalgie

‘Stem Provo, ken je lachen!’ Het is 1 juni 1966 en de anti-autoritaire beweging van Robert Jasper Grootveld en Roel van Duijn doet mee aan de gemeenteraadsverkiezingen in Amsterdam. Meer dan 13.000 stemmen op ‘het radikale alternatief’ bezorgen provo’s een zetel in de raad van hun ‘magies centrum’. Het is het begin van het einde...

Lees meer
Recensie

Signalementen: film

René Kok (samenstelling)Strijd om Indië. Het Nederlands-Indonesische conflict 1945-1949240 min. Waanders, € 29,95 ‘Een opgehitste massa, misleid door Japanse propaganda, meende dat vrijheid hetzelfde kon betekenen als wanorde en terreur.’ Zo werd de Indonesische onafhankelijkheidsstrijd (1945-1949) gepresenteerd aan het Nederlandse bioscooppubliek. Het Nederlands-Indonesische conflict was behalve een militaire ook een propagandaoorlog. In deze dvd-box laat...

Lees meer
Recensie

Lijfblad van de bokkige burger

‘De historicus die een Herfsttij der Middeleeuwen over de twintigste eeuw wil schrijven, kan niet zonder De Telegraaf.’ Met deze zin van journalist Henk Hofland, gesproken bij het eeuwfeest van De Telegraaf in 1993, opent historica Mariëtte Wolf haar journalistieke epos over de krant van wakker Nederland. Het is een opmerkelijke zin, want hij zuigt...

Lees meer
Artikel

Signalementen: boeken

Linggadjati, brug naar de toekomst. Soetan Sjahrir als een van de grondleggers van het vrije Indonesië Frederik Erens en Adrienne Zuiderweg 104 p. KIT Publishers, € 17,50Erens en Zuiderweg beschrijven samenvattend de weg van Indonesië naar de onafhankelijkheid. Speciale aandacht krijgt Soetan Sjahrir, die gezien wordt als de founding father van de Indonesische parlementaire democratie....

Lees meer
Held en collaborateur tegelijk
Held en collaborateur tegelijk
Recensie

Held en collaborateur tegelijk

Nadat Steven Spielberg het wereldwijde kassucces Schindler’s List had gemaakt over de dubieuze zakenman Oskar Schindler in bezet Polen, gingen anderen op zoek naar een eigen Schindler. Italianen, bijvoorbeeld, ontdekten Giorgio Perlasca, een overtuigd fascist die zich in 1944 uitgaf voor Spaans ambassadeur in bezet Boedapest en zo duizenden Joden redde. En in Osnabrück publiceerde...

Lees meer
Recensie

De spagaat van de VARA

‘Je beste vrienden zitten bij de VARA,’ aldus de reclameslogan waarmee deze omroep in de jaren zeventig leden trachtte te werven. Terwijl de TROS zich afficheerde als ‘de grootste familie van Nederland’, presenteerde de linkse omroep zich als een hechte club van en voor gelijkgestemden: mensen die progressieve idealen en een kritische kijk op de...

Lees meer
Recensie

Bezeten onderzoeker maar ook betrokken humanist

Een van de meest aangehaalde publicaties in het Darwin-jaar was de biografie Darwin (1991), van de hand van Adrian Desmond en James Moore. Dit gezaghebbende duo publiceerde ook een opmerkelijke nieuwe studie over de man: Darwin’s Sacred Cause. Darwin wordt herinnerd als een bezeten, eindeloos puzzelende onderzoeker, die wetenschappers en vervolgens het lekenpubliek dwong de...

Lees meer
Recensie

Leesvoer voor Obama

‘History does not repeat itself, but it often rhymes,’ stelde Mark Twain al vast. En inderdaad blijkt de laatste tijd weer hoezeer de dreiging van oorlog en crisis verrassende parallellen oproept met dramatische episoden uit het verleden. De hier besproken werken van prijswinnende auteurs laten ons voor de open haard griezelen en wegdromen, terwijl buiten...

Lees meer
Recensie

Plastic peterselie

Vier de Middeleeuwen is een kindertentoonstelling voor de hogere groepen van de basisschool. Ze bestaat uit een boerenstulpje, een toren van de adel, een cel van een monnik, en een ommuurd stadspleintje. Deze vier onderdelen vertegenwoordigen de vier standen. Het geheel wordt van de buitenwereld afgesloten door een soort kasteelmuur. Authentieke middeleeuwse voorwerpen zijn er...

Lees meer
Artikel

Tentoonstelling: Binnenhof, gecompliceerd en intiem, al 400 jaar

Alles speelde zich af rond het Binnenhof. De Deense gezant, bijvoorbeeld, logeerde in herberg De Eenhoorn, van waardin Trijntje Cornelis. Op een steenworp afstand, in de Trêveszaal, werd maandenlang vergaderd door onderhandelaars uit onder andere Spanje en de Nederlanden. Ook zij logeerden vlakbij; een kaartje laat het zien. Het hangt op de expositie Het Vredesjaar...

Lees meer
Onderzoek

Lessen uit het verleden: ‘De SER is geen schaduwkabinet’

De invloed van de SER wordt overschat. Als de economische toestand dwingt tot ingrijpende maatregelen, volgen kabinetten hun eigen koers. Zo ging het in de jaren vijftig en tachtig, en zo gaat het nu weer bij het AOW-dossier. De Sociaal-Economische Raad (SER) wordt vaak gezien als het paradepaardje van het Nederlandse poldermodel. Hierin zouden werkgevers...

Lees meer
Loginmenu afsluiten