Alle artikelen
In de Chinese media wordt momenteel verdacht weinig gescholden op Europa. En dat terwijl er juist zo’n mooie aanleiding is: 150 jaar geleden eindigde de Tweede Opiumoorlog.
Tot vorig jaar was het heel anders. Er ontstond een rel toen er achttiende-eeuwse beeldjes uit de collectie van Yves Saint Laurent werden geveild, die China als gestolen erfgoed beschouwde. Ook was er politieke kritiek uit Europa. Voor China voldoende om de bevolking te overstelpen met koloniale clichés. Nu er een economische crisis is en China en Europa elkaar hard nodig hebben, blijven alleen de schoolboeken trouw aan de antiwesterse propaganda.
‘In oktober 1860 legden de bandieten uit het Westen een oneerlijk verdrag op aan het corrupte Qing-bestuur. Om Europa te verrijken, moest het Chinese volk aan de opium,’ zo leren de geschiedenisboekjes. Londen dwong Peking namelijk de import van opium te legaliseren.
Opiaten werden al in de zeventiende eeuw China binnengebracht door ‘sluwe barbaren’, oftewel: Nederlanders. De VOC voorzag het keizerrijk van madak, een mengsel van tabak en opium. De Britten maakten er daarna serieuzer werk van. Na de Eerste Opiumoorlog (1839-1842) volgde een Tweede (1856-1860), bedoeld om China open te breken voor ‘Britse’ opium. Zo wilde Londen de nadelige handelbalans met China rechttrekken.
De gedwongen legalisering had grote binnenlandse gevolgen. Het duurde niet lang voor China meer opium verbouwde dan het importeerde. In 1906 werd de opiumindustrie officieel een staatsmonopolie. Dat resulteerde in krimpende volumes, hoge prijzen en geconcentreerde varianten zoals heroïne en morfine. De onderwereld begon er ook in te handelen en werd zo rijk en machtig.
De opiumhandelaren financierden in de jaren twintig en dertig de elkaar bestrijdende warlords. De Kwomintang van Tsjang Kai-sjek, tegenstander van de communisten, trok de handel naar zich toe. De Britse opiumimport was inmiddels ter ziele, maar Japan was een enthousiaste opvolger. Met drugswinsten kocht Japan de Chinese grondstoffen die voor zijn oorlogsmachine belangrijk waren.
In communistisch China is decennialang naar de Tweede Opiumoorlog en zijn gevolgen gewezen om Europa zwart te maken. Nu China economisch samenwerkt met het Westen heeft het geen behoefte meer oude koeien uit de sloot te halen. Met dank aan de crisis.
Dit artikel is exclusief voor abonnees
China vergeet Tweede Opiumoorlog
In de Chinese media wordt momenteel verdacht weinig gescholden op Europa. En dat terwijl er juist zo’n mooie aanleiding is: 150 jaar geleden eindigde de Tweede Opiumoorlog. Tot vorig jaar was het heel anders. Er ontstond een rel toen er achttiende-eeuwse beeldjes uit de collectie van Yves Saint Laurent werden geveild, die China als gestolen...
Russen vieren overwinning op Japan in de Tweede Wereldoorlog
Met ingang van 2011 mogen de Russen het einde van de Tweede Wereldoorlog tweemaal vieren. Dan wordt voor het eerst de overwinning op Japan herdacht. Tot nu toe vierden de Russen alleen 9 mei, de ‘Dag van de Overwinning’ op nazi-Duitsland. Dat er ook na mei 1945 nog flink is gevochten, is in Rusland lange...
Liet Stalin de Polen stikken?
Poolse en Russische historici zijn het oneens over de rol van het Rode Leger tijdens de opstand van Warschau in september 1944. Dat bleek tijdens een videoconferentie van Russische en Poolse historici op 29 juli jongstleden, georganiseerd door het Russische persbureau RIA Novosti. Elk jaar op 1 september wordt in Warschau stilgestaan bij de opstand....
Ook Frankrijk worstelt met geschiedenismuseum
De ene locatie is te sterk verbonden met het Franse koningshuis, de andere roept te veel associaties op met Napoleon. Net als Nederland wil Frankrijk een museum bouwen voor de vaderlandse geschiedenis, en net als hier is het geen sinecure een geschikte plek te vinden. In één opzicht is de zoektocht in Frankrijk aanzienlijk eenvoudiger:...
Onzichtbare Nederlanders
Emigratie is de Nederlanders verre van vreemd: al vanaf de Gouden Eeuw kozen velen van hen het ruime sop in de hoop op een beter leven overzee. Het Tijdschrift voor Sociale en Economische Geschiedenis besteedt er een themanummer aan. Vijf essays over Nederlandse emigratie overzee werpen licht op dit verschijnsel gedurende de negentiende en twintigste...
Nederlanden dankten rijkdom aan hun ligging
‘Ik ben een ontzettende materialist,’ spot Wim Blockmans met zichzelf. In zijn nieuwste boek Metropolen aan de Noordzee legt Blockmans sterk de nadruk op de geografie van de Lage Landen. Juist daardoor maakte het gebied volgens hem in de late Middeleeuwen een indrukwekkende economische groei door. ‘De positie ten opzichte van de grote rivieren en...
‘Celibaat is tegennatuurlijk’
‘Het celibaat is volkomen strijdig met het mens-zijn en kan tot seksueel wangedrag leiden,’ schrijft D. Borsboom. Hij reageert op de stelling dat de rooms-katholieke kerk nooit het celibaat had moeten invoeren. Van de 239 respondenten is 66 procent het met daarmee eens; 22 procent onderschrijft de stelling niet. Slechts weinig tegenstanders van het celibaat...
In beeld: Indië
In de laatkoloniale tijd was het verschil in levensstijl tussen de Nederlanders in Indië en de inheemse bevolking groter dan ooit. Terwijl de Europeanen zich nauwelijks buiten hun eigen elitaire wereld waagden, zagen de meeste inlanders hun leven lang geen blank gezicht. Tegen het eind van de negentiende eeuw vertrekt er elke week een stoomschip...
Marokko eist enclaves terug
Marokko wil met Spanje praten over de teruggave van Ceuta en Melilla, de twee Spaanse enclaves in het noorden van Marokko. De Marokkaanse premier Abbas el Fassi heeft de Spaanse regering gebeld om die boodschap over te brengen. Tegenover het Marokkaanse parlement heeft hij het zo geformuleerd: El Fassi wil een einde maken aan de...
Litouwen herdenkt pyrrusoverwinning
Op 15 juli herdenken de Litouwers dat zij zeshonderd jaar geleden de ridders van de Duitse Orde versloegen in de slag bij Tannenberg. De herdenking is doordrenkt met anti-Poolse sentimenten.De slag bij Tannenberg – Žalgiris in het Litouws, Grunwald in het Pools – vond plaats in 1410. Samen met de Polen versloegen de Litouwers de...
Signalementen film
Peter HoogendijkVerzet in Indië. Een film over een verloren strijdDammas Films, € 14,95 (bestellen via info@dammasfilms.nl) We weten alles over het Nederlandse verzet in de Tweede Wereldoorlog tegen de Duitse bezetter, maar was er in Indië ook verzet tegen de Japanse overheerser? Documentairemaker Peter Hoogendijk, kind van een Hollandse vader en een Indische moeder, ging...
Signalementen boeken
De duim van AlvaKisling & Verhuyck 239 p. De Arbeiderspers, € 19,95 In het zomernummer bespreek ik in deze rubriek traditioneel alleen historische romans. De duim van Alva speelt in Antwerpen, waar in de zestiende eeuw de dwangburcht stond van de gehate Spaanse hertog Alva. De Nederlandse journalist Cornelius Reyziger onderzoekt waarom elk jaar tijdens...
