• Afrekenen
  • Mijn account
  • Shop
  • Winkelmand
  • Log in

    Wachtwoord vergeten?

    Historisch Nieuwsblad 2/2011

    30 kilometer patrouilleren per dag

    Hoe zag Nederland eruit in de Romeinse tijd?

    Door: Maarten Muns

    Midden in een nieuwbouwwijk in Arnhem ligt een merkwaardige metalen plaat op de grond. De plaat markeert de locatie waar ooit een Romeinse wachttoren stond. Nederland vormde een grensgebied van het Romeinse Rijk. Onder de grote rivieren was Romeins gebied, erboven leefden de Germanen. Hoe zag ons land eruit in de Romeinse tijd? En wat deden de Romeinen hier eigenlijk? Er zijn verschillende mooie websites die op deze vragen een antwoord kunnen geven.

    Een goed beginpunt is de website van het Nationaal Historisch Museum (www.innl.nl/). Tik bij de zoekfunctie ‘Romeinen’ in en al snel zijn er uitgebreide en rijk geïllustreerde artikelen te vinden over de geschiedenis van de Romeinse aanwezigheid in Nederland.

    Het Romeinse Rijk hield aan de noordkant op in de moerassen van de Lage Landen, staat er in een artikel over de Romeinse grens te lezen. De wachttoren in Arnhem was onderdeel van de limes, de grens van het Rijk. Die bestond uit een weg met daarlangs forten en legerplaatsen. De grens liep sinds het jaar 47 dwars door ons land.

    De Romeinse legioenen die aan de grens gelegerd waren liepen dagelijks hun patrouilles tussen de verschillende forten, valt in een ander artikel te lezen. Soms wel dertig kilometer per dag – en dat op schoenen die bestonden uit een stuk leer met wat ijzeren spijkers ter versteviging.

    Ook verrassend: in zee bij Katwijk schijnen nog de restanten van een enorm Romeins fort te liggen. Dat staat althans in documenten uit de zestiende eeuw. Op dit moment is de ruïne verdronken en de precieze locatie onbekend. Op de website van het NHM is meer te vinden over de Romeinen in Nederland, hoewel de informatie behoorlijk gefragmenteerd is. De site kan erg mooi worden, maar is duidelijk nog in de opstartfase.

    Een website over de Romeinse grens in Nederland die zeer de moeite waard is, maar helaas sinds een jaar niet meer wordt bijgehouden, is www.limes.nl. Met prachtige afbeeldingen en mooie grafische effecten geeft deze site uitleg over de grensweg met zijn forten en wachttorens.

    Op een interactief kaartje zijn alle plekken te zien waar nog restanten van de limes te zien zijn. Per locatie is veel toeristische informatie beschikbaar, voor wie het leuk vindt eens een wandel- of fietstochtje langs de Romeinse grenswerken te maken. Veelbelovend is ook LimesQuestro, een spel dat zowel op de website als op locatie langs de limes gespeeld kan worden.

    Ten slotte een kijkje over de grens. De Engelstalige website www.roman-empire.net is een van de meest complete websites over het Romeinse Rijk als geheel. Over alle facetten van het Rijk is gedetailleerde informatie te vinden, ook over de limes in Nederland. Er zijn mooie illustraties en zelfs een aantal interactieve kaartjes.

    Het is aan te bevelen om deze website goed te verkennen. De artikelen zijn soms lang en de mooiste afbeeldingen en kaartjes zijn niet altijd op voor de hand liggende plaatsen te vinden. Leuk is het speciale gedeelte voor kinderen, waar alles net wat eenvoudiger en spannender wordt gemaakt.