Alle artikelen
De ene locatie is te sterk verbonden met het Franse koningshuis, de andere roept te veel associaties op met Napoleon. Net als Nederland wil Frankrijk een museum bouwen voor de vaderlandse geschiedenis, en net als hier is het geen sinecure een geschikte plek te vinden.
In één opzicht is de zoektocht in Frankrijk aanzienlijk eenvoudiger: la province (alles buiten Parijs) valt af. ‘Het museum van de Franse geschiedenis moet in de regio Parijs staan, want daarvandaan is de nationale eenheid opgebouwd,’ aldus historicus Max Gallo. Bovendien vindt president Nicolas Sarkozy dat alle schoolklassen in Frankrijk een bezoek aan het toekomstige museum moeten brengen, waardoor eveneens transportknooppunt Parijs de meest logische keuze is.
Binnen Parijs vielen de locaties een voor een af, vooral omdat ze te zeer gelieerd waren aan een bepaald aspect van de geschiedenis. In het Hôtel des Invalides bevindt zich de tombe van Napoleon en het herbergt bovendien al vier musea. Het paleis van Versailles herinnert aan de Zonnekoning, en dat van Fontainebleau is ook al een symbool van de monarchie.
De beste kanshebber lijkt op dit moment het kasteel van Vincennes, van oorsprong een middeleeuws fort, bij de eindhalte van metrolijn 1 net buiten Parijs. Een museum op deze plek zou een goede impuls betekenen voor de oostzijde van de stad, die minder rijk is bedeeld met monumenten en publiekstrekkers dan het westen. Outsider is het Ile Séguin, een eiland in de Seine waar vroeger Renault-fabrieken stonden.
Maar de locatie is niet het enige probleem. De komst van het nationale geschiedenismuseum is niet los te zien van het debat over de Franse identiteit dat Sarkozy vorig jaar heeft gelanceerd. Veel historici zijn sceptisch en vrezen dat bepaalde historische perioden onderbelicht zullen blijven, zoals het collaboratieregime in Vichy of de koloniale tijd.
En, zo vragen ze zich af, waar begint de Franse geschiedenis? Bij Vercingetorix, die een aantal Gallische stammen verenigde en door de Romeinen werd verslagen bij Alesia? Bij Clovis, die zich bekeerde tot het katholicisme? Of pas later, toen het rijk van Karel de Grote uiteen was gevallen?
Historicus Alain Decaux begrijpt in het geheel niet waarom Parijs een geschiedenismuseum nodig zou hebben: ‘Ik zie er het nut niet van in, simpelweg omdat Parijs een immens museum voor de Franse geschiedenis is.’
Dit artikel is exclusief voor abonnees
Ook Frankrijk worstelt met geschiedenismuseum
De ene locatie is te sterk verbonden met het Franse koningshuis, de andere roept te veel associaties op met Napoleon. Net als Nederland wil Frankrijk een museum bouwen voor de vaderlandse geschiedenis, en net als hier is het geen sinecure een geschikte plek te vinden. In één opzicht is de zoektocht in Frankrijk aanzienlijk eenvoudiger:...
Onzichtbare Nederlanders
Emigratie is de Nederlanders verre van vreemd: al vanaf de Gouden Eeuw kozen velen van hen het ruime sop in de hoop op een beter leven overzee. Het Tijdschrift voor Sociale en Economische Geschiedenis besteedt er een themanummer aan. Vijf essays over Nederlandse emigratie overzee werpen licht op dit verschijnsel gedurende de negentiende en twintigste...
Nederlanden dankten rijkdom aan hun ligging
‘Ik ben een ontzettende materialist,’ spot Wim Blockmans met zichzelf. In zijn nieuwste boek Metropolen aan de Noordzee legt Blockmans sterk de nadruk op de geografie van de Lage Landen. Juist daardoor maakte het gebied volgens hem in de late Middeleeuwen een indrukwekkende economische groei door. ‘De positie ten opzichte van de grote rivieren en...
‘Celibaat is tegennatuurlijk’
‘Het celibaat is volkomen strijdig met het mens-zijn en kan tot seksueel wangedrag leiden,’ schrijft D. Borsboom. Hij reageert op de stelling dat de rooms-katholieke kerk nooit het celibaat had moeten invoeren. Van de 239 respondenten is 66 procent het met daarmee eens; 22 procent onderschrijft de stelling niet. Slechts weinig tegenstanders van het celibaat...
In beeld: Indië
In de laatkoloniale tijd was het verschil in levensstijl tussen de Nederlanders in Indië en de inheemse bevolking groter dan ooit. Terwijl de Europeanen zich nauwelijks buiten hun eigen elitaire wereld waagden, zagen de meeste inlanders hun leven lang geen blank gezicht. Tegen het eind van de negentiende eeuw vertrekt er elke week een stoomschip...
Marokko eist enclaves terug
Marokko wil met Spanje praten over de teruggave van Ceuta en Melilla, de twee Spaanse enclaves in het noorden van Marokko. De Marokkaanse premier Abbas el Fassi heeft de Spaanse regering gebeld om die boodschap over te brengen. Tegenover het Marokkaanse parlement heeft hij het zo geformuleerd: El Fassi wil een einde maken aan de...
Litouwen herdenkt pyrrusoverwinning
Op 15 juli herdenken de Litouwers dat zij zeshonderd jaar geleden de ridders van de Duitse Orde versloegen in de slag bij Tannenberg. De herdenking is doordrenkt met anti-Poolse sentimenten.De slag bij Tannenberg – Žalgiris in het Litouws, Grunwald in het Pools – vond plaats in 1410. Samen met de Polen versloegen de Litouwers de...
Signalementen film
Peter HoogendijkVerzet in Indië. Een film over een verloren strijdDammas Films, € 14,95 (bestellen via info@dammasfilms.nl) We weten alles over het Nederlandse verzet in de Tweede Wereldoorlog tegen de Duitse bezetter, maar was er in Indië ook verzet tegen de Japanse overheerser? Documentairemaker Peter Hoogendijk, kind van een Hollandse vader en een Indische moeder, ging...
Signalementen boeken
De duim van AlvaKisling & Verhuyck 239 p. De Arbeiderspers, € 19,95 In het zomernummer bespreek ik in deze rubriek traditioneel alleen historische romans. De duim van Alva speelt in Antwerpen, waar in de zestiende eeuw de dwangburcht stond van de gehate Spaanse hertog Alva. De Nederlandse journalist Cornelius Reyziger onderzoekt waarom elk jaar tijdens...
Tentoonstelling: ‘Een moffenkind, dat zie je zo’
Hoe geef je een tentoonstelling over liefde en de Tweede Wereldoorlog vorm? De makers van Liefde in oorlogstijd kozen voor roze. De wanden zijn oudroze. De ruimte is met canvas opgedeeld in halfronde kamertjes. Daarin staan diepe leunstoelen en bedden. Op een tafel ligt een tapijtje. Bij sommige onderwerpen, zoals het onderwerp liefde in concentratiekampen,...
Websites: Oud nieuws online
Wie voorheen wilde weten hoe de Nederlandse kranten destijds schreven over het Verdrag van Versailles of de Slag bij Waterloo, kon zich opmaken voor een tijdrovende speurtocht door de archieven. Het met fluwelen handschoenen omslaan van vergeelde krantenpagina’s op zoek naar de juiste artikelen is immers een langdurig proces, waarvoor het vele (amateur)historici helaas aan...
Film: ‘Eerbied zit de Javaan in het bloed’
Westerse landen stelden het bezit van koloniën altijd voor als een volstrekt logisch verschijnsel. De blanke overheersing paste in Gods grote plan voor de mensheid. Daarin hadden Europese landen de plicht om de in duisternis levende primitieve volkeren beschaving bij te brengen. Met de uitvinding van de film kwam er een spectaculaire mogelijkheid bij om...
