De duim van Alva
Kisling & Verhuyck
239 p. De Arbeiderspers, € 19,95
In het zomernummer bespreek ik in deze rubriek traditioneel alleen historische romans. De duim van Alva speelt in Antwerpen, waar in de zestiende eeuw de dwangburcht stond van de gehate Spaanse hertog Alva. De Nederlandse journalist Cornelius Reyziger onderzoekt waarom elk jaar tijdens Sinksenfoor, de Pinksterkermis, de criminaliteit enorm toeneemt. Het zou weleens kunnen zijn dat er een relatie is met de allang afgebroken dwangburcht. De duim van Alva is een spannende én intelligente thriller, waarin getoond wordt hoe historische overlevering werkt.
In Het elfde gebod (251 p. Boekerij, € 18,95) door Jaqueline Hoefnagels en Santje Kramer wordt een groep studenten gekweld door een schokkende gebeurtenis tijdens hun ontgroening eind jaren zeventig. Het incident belandde in de doofpot, maar de studenten zijn voor de rest van hun leven tot elkaar veroordeeld.
De heldeninspecteur
Atte Jongstra
424 p. De Arbeiderspers, € 24,95
Atte Jongstra verraste een paar jaar geleden met de fantastische historische roman De avonturen van Henry II Fix, gepresenteerd als de autobiografie van een achttiende-eeuwse Zwollenaar. In De heldeninspecteur staat een zekere Junius centraal, een Nederlander die in 1830 in Brussel belandt, net op het moment dat daar de revolutie uitbreekt. Bij toeval vindt er een ontmoeting plaats met prins Frederik, die hem benoemt tot heldeninspecteur, een taak die Junius uiterst serieus neemt. Hij volgt de gebeurtenissen tijdens de Tiendaagse Veldtocht op de voet – uiteraard ook de dramatische zelfmoordactie van Van Speijk. En er volgen nog heel wat meer bloederige taferelen. Junius geeft ook een kijkje achter de schermen van het bijzondere leven van de prins van Oranje (de latere koning Willem II), en dan is er nog zijn tragische liefde voor het Brusselse hoertje Veerle.
Het boek van de kinderen
A.S. Byatt
753 p. De Bezige Bij, € 29,90
De succesvolle kinderboekenschrijfster Olive Wellwood neemt de in een Londens museum ontdekte weesjongen Philip mee naar haar uitgestrekte landgoed in Kent. Voor Philip gaat er een nieuwe wereld open wanneer hij de kinderen, familie en vrienden van Olive ontmoet. Deze rijke roman begint in victoriaans Engeland en eindigt in de periode net na de Eerste Wereldoorlog.
Rolf Bauerdick, een Duits journalist en fotograaf, geeft een even fantastisch tijdsbeeld, maar nu van Oost-Europa vanaf de jaren vijftig tot na het verdwijnen van het IJzeren Gordijn, in Hoe de Madonna op de maan belandde (495 p. Mouria, € 25,00). In het (fictieve) Karpatendorp Baia Luna verdwijnt in 1957 een lerares, wordt de dorpspastoor vermoord en steelt iemand de madonna uit de kapel. Wat er precies is gebeurd wordt pas duidelijk als in 1989 de revolutie zegeviert en aan het communisme een einde komt.
Een soort familie
Kees van Beijnum
439 p. De Bezige Bij, € 19,90
Kees van Beijnum, bekend van De oesters van Nam Kee (2000), geeft in Een soort familie een mooi beeld van de jaren tachtig in Nederland. Hoofdpersoon is Teun, die opgroeit in een klein dorp aan de Waddenzee. Het leven van zijn ouders staat in het teken van grote idealen. Ze zijn pacifist en actief in de beweging tegen kernwapens, en offeren er hun hele vrije tijd aan op. Ook Teun en zijn broer moeten meedoen. Elke zaterdag bezoeken ze vredesbijeenkomsten en delen ze folders uit voor een kernwapenvrij Nederland. Dan breekt Teuns broer met zijn ouders en hun idealen als hij verliefd wordt op een meisje uit de grote stad. Haar ouders behoren tot de Nieuwe Rijken, die liever opzichtig consumeren en feesten. Teuns gezin raakt ontwricht en pacifisme wijkt voor geweld.
Wie zij was
Georgina Harding
286 p. Anthos, € 19,95
Op een ochtend in januari 1961 hoort de achtjarige Anna dat haar moeder bij een ongeluk is omgekomen. De volwassenen hullen zich in stilzwijgen en het lijkt erop dat de herinnering aan haar moeder moet worden uitgewist. Dezelfde ochtend komt er een spionagezaak aan het licht, waarbij allerlei gewone mensen zijn betrokken. Anna’s broer Peter komt tot de conclusie dat ook hun moeder – een vluchtelinge uit Oost-Europa – een spionne is geweest. Als de anderen overgaan tot de orde van de dag, vraagt Anna zich af wie haar moeder echt was.
Richard Sorge was Stalins agent op de Duitse ambassade in Tokyo. In 1941 voorspelde hij bijna op de dag af de Duitse invasie in de Sovjet-Unie, maar zijn waarschuwingen werden genegeerd. Isabel Kreitz vertelt in de graphic novel De meesterspion. Stalins ogen in Tokio (256 p. De Bezige Bij, € 19,90) over de laatste maanden van Sorge.
Wrede schoonheid
Mieke de Loof
222 p. De Geus, € 17,90
Goede misdaadroman, die speelt in het decadente Wenen van vlak voor de Eerste Wereldoorlog. Hoofdpersoon is Ksaveri Ignatz, psychiater, jezuïet en geheim agent. Zijn ex-professor Von Graff wordt vermoord. De laatste die hem gezien heeft is de omstreden schilder Egon Schiele. Tegelijkertijd wordt bekend dat er een reeks gruwelijke moorden op jonge meisjes heeft plaatsgevonden. Ook hier is er een verband met Schiele, maar Ignatz heeft sterke aanwijzingen dat Schiele niet de perverse moordenaar is.
Steen is liefde (198 p. Van Gennep, € 17,90) door Eveline Hasler is een geromantiseerde biografie van de Zwitserse schrijfster Regina Ullmann. Die ontmoet in een café in München in 1907 de psychoanalyticus Otto Gross, een van de meest originele leerlingen van Freud. Gross neemt Ullmann in behandeling en er ontstaat een liefdesrelatie. Die houdt niet lang stand, maar inspireert Ullmann wel tot uitzonderlijk literair werk.
Advocaat van de president
Geert-Jan Knoops
288 p. A.W. Bruna, € 17,95
Stroef geschreven, maar wel hoogst interessante thriller van de bekende internationaal strafrechtadvocaat Geert-Jan Knoops. Als in de Verenigde Staten Benjamin Olivier (= Obama) tot president wordt gekozen, start er een uniek strafproces tegen de vorige president Jeremy Sawyer (= Bush) wegens machtsmisbruik. Sawyer viel in 2003 Irak binnen omdat het zou beschikken over massavernietigingswapens. Die worden niet gevonden. De advocaat van Sawyer, Matthew Baldwin, stuit in zijn onderzoek op zaken die het daglicht niet kunnen verdragen. Is Sawyer slachtoffer van een complot?
Gary Berntsen werkte meer dan twintig jaar undercover voor de CIA in het Midden-Oosten en Afghanistan. Samen met Ralph Pezullo schreef hij Hoog spel (304 p. Luitingh, € 18,95) waarbij hij put uit eigen ervaringen. In deze zeer spannende thriller beramen Iraanse fundamentalisten een terroristische aanslag in Amerikaanse steden op 18 september, die ternauwernood voorkomen kan worden.
De Indiëromans
Jeroen Brouwers
800 p. Atlas, € 39,90
Jeroen Brouwers werd op 30 april 2010 zeventig jaar en ter gelegenheid daarvan bundelde uitgeverij Atlas zijn drie romans over Indië. Het verzonkene is een terugblik op de laatste jaren van ‘tempo doeloe’; Bezonken rood gaat over een kindertijd in een Japans interneringskamp en De zondvloed beschrijft de periode na de oorlog, waarin een andere oorlog begon: die van de Indonesiërs voor hun onafhankelijkheid.
Tevens verscheen een bundeling van het polemisch werk van Brouwers in Hamerstukken. Alle polemieken en korzeligheden (768 p. Atlas, € 39,90). Aanvallen op Belgische sterauteurs die niet kunnen schrijven, op Rudy Kousbroek, die een heel ander beeld had van Indië dan Brouwers, en op Ronald Plasterk, die weigerde het geldbedrag van de Prijs der Nederlandse Letteren te verhogen.
