Alle artikelen
De Mongolen wisselden wreedheid af met een sluwe verdeel-en-heerstactiek. Onvoorwaardelijke trouw werd beloond. Vorst Ivan I van Moskou boog het diepst in het stof. Hij inde ijverig belasting voor zijn heersers en voerde namens hen in 1327 een strafexpeditie uit om de opstandige vorst van Tver een lesje te leren.
Ivan werd de belangrijkste bondgenoot van de Mongolen in Rusland en gebruikte die positie om Moskous invloed te vergroten. Hij legde daarmee de basis voor de toekomstige Russische staat. Uit de eeuwen van plundering en vernedering groeide een nationale eenheid die de rivaliserende Russische vorstendommen anders wellicht nooit zouden hebben bereikt.
Vroeg of laat moest het moment komen dat de Russen zich sterk genoeg zouden voelen om hun inmiddels door broedertwisten verzwakte overheersers te verdrijven. In 1378 leden de Tataren een gevoelige nederlaag tegen de Moskouse grootvorst Dmitri. Ze zinden op wraak, maar beten onder aanvoering van khan Mamaj in 1380 opnieuw in het stof nabij de plek waar het riviertje de Neprjadka uitmondt in de Don, in de huidige provincie Toela.
Het verhaal van de Slag op het Snippenveld groeide pas in de vijftiende eeuw uit tot een legende, volgens welke de – later heilig verklaarde – Dmitri afrekende met de ‘goddeloze’ horden uit het oosten. Hij zou daartoe de zegen hebben gehad van de heilige Sergius van Radonezj. Of de twee mannen elkaar ooit ontmoet hebben is zeer de vraag.
De slag is omgeven door tal van onduidelijkheden en controverses. Bijvoorbeeld over de plek van het strijdgewoel. Archeologen hebben op het vermoedelijke ‘Snippenveld’ – waarvan de naam ook een raadsel blijft – niets teruggevonden wat getuigt van een grote veldslag.
Het Tataars-Mongoolse bewind duurde ook na de beroemde slag nog honderd jaar voort. Twee jaar later brandschatten de Tataren Moskou. Pas in 1480 kon grootvorst Ivan III definitief de overwinning claimen. Ook daarna bleven Tataarse ruiters tot ver in de zeventiende eeuw de Russische steppen onveilig maken.
Dit artikel is exclusief voor abonnees
Russen vieren einde Mongools juk
Zoals elk jaar is op 17 september in Rusland de Slag op het Snippenveld in 1380 herdacht. Alle Russische kinderen leren dat de slag het einde inluidde van het ‘Tataars-Mongoolse juk’: de 250 jaar durende overheersing van Rusland door de horden van Dzjengiz Khan en zijn nazaten. De Mongolen wisselden wreedheid af met een sluwe...
VOC-pakhuis herbouwd
Het staat er weer, het stenen pakhuis dat de Hollanders in 1639 in het West-Japanse stadje Hirado hadden gebouwd en na voltooiing op bevel van de Japanners meteen weer afbraken. Het opschrift ‘Anno Christi 1640’ op de gevel was de steen des aanstoots. Het gereconstrueerde VOC-pakhuis is op 17 september jongstleden geopend. Met het ‘Hollands...
Neurenberg leerschool voor internationale strafzaken
Tijdens het proces in Neurenberg tegen de hoge Duitse nazi Hermann Göring wist de verdachte een show op te voeren die hem alleen maar populairder maakte bij zijn aanhangers.
Stelling september: ‘De koning(in) moet deel blijven uitmaken van de regering’
Anton van Hooff:‘Als overtuigd republikein zie ik liever niet dat de monarchie wordt aangepast. Laat het maar goed duidelijk worden hoe onzinnig het is om iemand tot staatshoofd uit te roepen, enkel omdat zijn achternaam Van Oranje-Nassau is. Net als in ieder familiebedrijf duikt er op een gegeven moment een blunderaar op die de dynastie...
Christelijke missionarissen in Nederland
In de zevende en achtste eeuw trokken christelijke missionarissen door de nog heidense streken van de Lage Landen.
De splitsing van de Noordelijke en Zuidelijke Nederlanden
Tot 1585 waren de Noordelijke en de Zuidelijke Nederlanden één in hun opstand tegen Filips II. Maar toen Antwerpen werd heroverd door de Habsburgers werd dat anders. Tijdens het Twaalfjarig Bestand bleek dat noorderlingen en zuiderlingen na 25 jaar gescheiden te zijn in andere werelden leefden, die vaak heftig botsten. Het is meer dan vier...
Tegen Rome, voor Oranje
In 1853 raasde een storm van antipaapse volkswoede over Nederland: de Aprilbeweging. Protestanten beschouwden de rooms-katholieke emancipatie als een bedreiging voor de nationale identiteit. Alleen God en de koning konden het land nog redden. Utrecht gonsde in de nazomer van 1853 van de geruchten. Half september werd koning Willem III verwacht voor een driedaags...
Koehandel rond het kiesrecht
Algemeen kiesrecht is in Nederland zo’n vanzelfsprekende verworvenheid dat men zich kan afvragen waarom het na 1848 zo lang duurde voordat Nederland algemeen kiesrecht kreeg. Maar eind negentiende eeuw was er bij liberalen noch confessionelen behoefte aan kiesrecht voor iedereen. Dat dat er toch kwam was minder een kwestie van idealen dan van een politieke...
Met frisse tegenzin op naar Europa
Hoewel de Nederlandse bevolking en het parlement enthousiast waren over de Europese integratie, moest de regering er lange tijd niets van hebben. Uiteindelijk kwam de opmaat tot de Europese Unie er toch – dankzij een voorstel van de Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken Beyen. Met groot enthousiasme nam de Tweede Kamer op 19 maart 1948...
Jolande Withuis
Mijn vader heeft mij opgevoed met een aantal stevige leuzen. ‘De enige goede Duitser is een dode Duitser’ was er een, en in hetzelfde genre: ‘Hebt u vandaag al uw Duitser gedood?’ (oorspronkelijk, als ik het goed heb, van Sovjetschrijver Ilja Ehrenburg). Dat het proletariaat geen vaderland kent (Marx), en dat politieke macht uit de...
Transsylvaanse adel, een Oostenrijks conservatief, een generaal in Nederlands-Indië
Sinds in 2007 de Libris Geschiedenis Prijs (die toen nog Grote Geschiedenis Prijs heette) is ingesteld, zijn er tot nog toe slechts twee boeken genomineerd die een niet-Nederlands onderwerp behandelden. In dat eerste jaar stond H.L. Wesselings Frankrijk in oorlog op de shortlist, en vorig jaar was dat David van Reybroucks Congo. Hoewel dat laatste...
Een echte Ferguson
Nieuwste boek onevenwichtig, soms plat rechts, maar ook hyperintelligent en uitdagend Dit is geen gewoon boek, en de schrijver ervan is ook geen gewone historicus, maar dit wordt wel een gewone recensie. Dus nee, de naam Ayaan Hirsi Ali gaat hier niet vallen, hoewel de schrijver van Beschaving haar noemt als grote inspiratiebron (hij is...
