Alle artikelen
De laatste jaren verschijnen er steeds meer internetinitiatieven waarbij het mogelijk is om archieven digitaal te raadplegen. In dit soort gedigitaliseerde archieven is elk document gescand en zijn de gegevens waarmee een stuk terug te vinden is meestal handmatig ingevoerd.
Het indexeren van grote stapels soms moeilijk leesbaar archiefmateriaal is monnikenwerk en vereist passie voor geschiedenis, toewijding en geduld. Als iedereen die graag digitaal archieven doorspit een handje helpt is het zo gebeurd. Het Amsterdamse Stadsarchief lanceert daarom op 3 november de website velehanden.nl, een project dat via internet gebruikmaakt van vrijwilligers.
Het idee achter velehanden.nl heet crowdsourcing: iedereen kan helpen archieven online toegankelijk te maken. Stadsarchief zoekt daarvoor vrijwilligers die willen helpen een archief te ontsluiten. Om te beginnen gaat het om de zogenoemde militieregisters: lijsten van alle dienstplichtige mannen uit de periode 1815-1941. Het is leuk en handig om die netjes geordend online te hebben, voor wie bijvoorbeeld snel wil opzoeken of een familielid als dienstplichtige in een verre oorlog heeft gediend.
Vrijwilligers die zich aanmelden voor dit project krijgen online de beschikking over ingescande registers. Naam, geboortedatum en geboorteplaats van een dienstplichtige moeten op een formulier worden ingevuld. Het eerste resultaat is een doorzoekbaar archief, dat eveneens vanaf 3 november te vinden is op de zustersite militieregisters.nl.
Meehelpen met indexeren is makkelijk en het is leuk om op een actieve manier bezig te zijn met oude documenten. Bovendien is het een vermakelijke uitdaging om de sierlijke handschriften te ontcijferen. Alle scans worden ter controle tweemaal ingevoerd door twee verschillende personen. Ingevulde gegevens die niet overeen blijken te komen, worden gecontroleerd en verbeterd. Zo kunnen latere raadplegers erop vertrouwen dat ze een betrouwbaar archief doorzoeken.
De vrijwillige indexeerders van velehanden.nl houden zelf ook iets over aan hun handarbeid. Per ingevoerde scan zijn punten te verdienen. Met deze punten zijn vervolgens op militieregisters.nl gratis scans te downloaden. Een volledig ingevulde registratiekaart van een dienstplichtig familielid is een mooi bezit. De punten kunnen ook ingeruild worden voor een rondleiding door een deelnemend archief of gewoon een kopje koffie.
Hoewel Nederlandse erfgoedinstellingen tot nu toe weinig ervaring hebben met deze manier van publieksinzet, is de methode in het buitenland – met name in de Angelsaksische wereld – al een beproefd concept. De Amerikaanse website fold3.com is hiervan een mooi voorbeeld. Op deze site zijn bergen historische militaire documenten – afkomstig uit de vele oorlogen die de Verenigde Staten hebben gevoerd – door het publiek geïndexeerd en toegankelijk gemaakt.
Tijdens de testfase van velehanden.nl hadden zich binnen korte tijd zoveel vrijwilligers aangemeld dat de inschrijving gesloten moest worden. Het team van velehanden.nl hoopt dat het huidige project militieregisters.nl ook zo’n succes wordt, zodat vrijwilligers in de toekomst met meer archiefbronnen aan de slag kunnen gaan.
Het verleden, opgeslagen in kilometers archiefmateriaal, is van iedereen en voor iedereen. Dat idee spreekt duidelijk veel mensen aan. Wilt u het zelf eens proberen, dan kunt u zich aanmelden op www.velehanden.nl
Dit artikel is exclusief voor abonnees
Website: Vrijwilligers gezocht
De laatste jaren verschijnen er steeds meer internetinitiatieven waarbij het mogelijk is om archieven digitaal te raadplegen. In dit soort gedigitaliseerde archieven is elk document gescand en zijn de gegevens waarmee een stuk terug te vinden is meestal handmatig ingevoerd. Het indexeren van grote stapels soms moeilijk leesbaar archiefmateriaal is monnikenwerk en vereist passie voor...
Tentoonstelling: Losjes opgediende doodsangst
Na vier jaar zijn de verwachtingen hooggespannen. Wat biedt het nieuwe Scheepvaartmuseum? Veel zo blijkt. Als een nieuwe Harrod’s onder de musea kan het zich meten met alle concurrenten. Net als dit Londense warenhuis heeft het een enorm aanbod. Het mikt daarbij meer op het aan prikkels gewende kind en de behendige puber dan op...
Lepenski Vir – een ongewone nederzetting
Op de linkeroever ligt Roemenie, op de rechteroever Servie. De Donau is tegenwoordig een onderdeel van de buitengrens van de Europese Unie. Zoals de rivier honderden jaren geleden de grens markeerde van het Romeinse rijk. Ook de benedenloop van de Donau maakte deel uit van de limes, de reeks grensversterkingen lang de Rijn en de...
De Moderne Devotie in Zwolle
Recent bezocht ik de tentoonstelling over de Moderne Devotie in Zwolle. De tentoonstelling is verspreid over 2 locaties: Museum de Fundatie en het Stedelijk Museum Zwolle. Deze spreiding is niet verkeerd bedacht omdat beide musea met elkaar verbonden zijn door een stadswandeling langs monumenten van de Moderne Devotie. Daarmee beleef je meteen de stad op een...
Is totalitarisme totale onzin?
In de geschiedschrijving van en uit de twintigste eeuw heeft het begrip totalitarisme vaak centraal gestaan in combinatie met een analyse van het nazisme en het communisme. Achter dit begrip schuilen echter constateringen en vergelijkingen waardoor een analyse van het begrip een verfrissende uitwerking kan hebben. Wat is totalitarisme? Kan het nazisme met het communisme...
Unieke briefwisseling over leven in krijgsgevangenschap
De gedocumenteerde ‘Kriegsgefangenenpost‘ in 1943-1945 van een Nederlandse officier in een Duits krijgsgevangenenkamp, met zijn kersverse bruid en zijn ouders in Amsterdam, ontrukt een vergeten episode in de Nederlandse oorlogsgeschiedenis aan de vergetelheid. De website [url=http://oorlogspost.yolasite.com/]Bruidegom achter prikkeldraad – Uitzichtloze briefwisseling met een krijgsgevangene in Stanislau en Neubrandenburg, 1943-1945[/url] vindt zijn oorsprong in een koffer op...
In beeld: Nieuw Nederland
Immigranten uit islamitische landen kwamen Nederland aanvankelijk geruisloos binnen maar staan al meer dan tien jaar in het centrum van de politieke belangstelling. De ‘hype’ over de islam is voorbij, zei VVD-prominent Ben Verwaayen op 17 september in NRC Handelsblad. Of hij gelijk krijgt, valt nog zeer te bezien. Al ruim tien jaar overheersen meningen...
LEZERSFORUM: ‘Ooit komt er weer oorlog’
‘Europese samenwerking heeft gezorgd voor gemeenschappelijke belangen. Anders zouden de verschillende landsbelangen domineren, en dat was zeker een of meer keren uitgelopen op gewapende conflicten.’ Dit schrijft J.M. Robat, een van de 125 lezers die hebben gereageerd op de stelling van deze maand: ‘Zonder Europese samenwerking was Europa geteisterd door nieuwe oorlogen.’ Hiermee is...
Strijdblad van de verloren generatie
‘Rond 1985 was de Nederlandse geschiedschrijving nogal kleurloos,’ zegt Rob Hartmans, auteur van het jubileumboek Niet gehinderd door schroomvalligheid, over twintig jaar Historisch Nieuwsblad. In 1985 werd Palaver opgericht, waaruit zes jaar later Historisch Nieuwsblad voortkwam. De auteurs van Palaver schopten tegen het academisch establishment, dat ze veel te gesloten vonden. ‘Palaver was het verenigingsblaadje...
Media maakten van Brunswijk held
Dat de eerste klap een daalder waard is, is op tal van terreinen waarneembaar. In de communicatiewetenschap heet dit framing. Een frame is een (meestal niet expliciet geformuleerd) interpretatiekader dat vertelt welke waarden er bij een bepaalde kwestie in het geding zijn. Het gaat om sleutelwoorden of beelden die een hele reeks betekenissen oproepen. Hiermee...
Oorlogsheld uit straatbeeld verwijderd
Vrijwel elke Italiaanse stad heeft een plein, boulevard of metrostation dat de naam draagt van Luigi Cadorna, de opperbevelhebber van het Italiaanse leger in de Eerste Wereldoorlog. Maar steeds meer burgers betogen dat de Generalissimo uit het straatbeeld moet worden geschrapt. In Udine, de stad van waaruit Cadorna zijn offensief tegen de Oostenrijkse Alpenlegers leidde,...
Cherokee gooien zwarten uit hun stam
De Amerikaanse Cherokee hebben alle zwarte leden uit hun stam gezet. De afstammelingen van de zwarte slaven van die stam zijn na 140 jaar niet langer welkom. Amerika’s op een na grootste stam wil alleen nog ‘echte’ indianen met de juiste bloedlijnen tellen. De Cherokee proberen al tijden hun zwarte broeders te dumpen. Steeds stak...
