Alle artikelen
Menno Witteveen
402 p. Pallas Publications, € 35,00
Als gouverneur-generaal van de VOC gaf Antonio van Diemen (1593-1645) vanaf 1636 het laatste zetje dat nodig was om van de Compagnie de heerser van de Aziatische zeehandel te maken. Onder zijn leiding voerde de VOC militaire campagnes die voornamelijk waren gericht tegen de grootste handelsconcurrent in Azië, Portugal. Door zijn vastberadenheid daalde het gevaar van de Portugese handelsconcurrent tot een minimum. Van Diemen was dan ook niet erg happig op vrede, zoals die vanaf 1640 in Europa bestond.
Dit artikel is exclusief voor abonnees
Geweldenaar
Menno Witteveen Antonio van Diemen, de opkomst van de VOC in Azië402 p. Pallas Publications, € 35,00Als gouverneur-generaal van de VOC gaf Antonio van Diemen (1593-1645) vanaf 1636 het laatste zetje dat nodig was om van de Compagnie de heerser van de Aziatische zeehandel te maken. Onder zijn leiding voerde de VOC militaire campagnes die...
Liever de nor dan de herberg
Het stereotype van de middeleeuwse gevangenis als een hellegat is onverdiend. Dat schrijft Guy Geltner in Madoc, het tijdschrift over de Middeleeuwen waarvan het laatste nummer in het teken van straffen staat. De eerste Europese gevangenissen ontstonden in de dertiende eeuw en hoewel Spartaans, verschilden de leefomstandigheden er weinig van de levensstandaard in die tijd....
Marjan Schwegman over keuzes maken tijdens de bezetting
Het begon vaak als een vriendendienst. Voor Joodse bekenden die valse papieren nodig hadden bijvoorbeeld, of een onderduikadres. Zo kwamen veel verzetslieden in de illegaliteit terecht. ‘Veel van deze mensen vertelden achteraf dat het voor hen iets vanzelfsprekends was,’ zegt Marjan Schwegman, directeur van het NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies. ‘Omdat het om...
Steling: Nederland heeft geen leger nodig
Anton van Hooff‘De laatste keer dat het Nederlandse leger iets voorstelde en internationaal aanzien vergaarde was in 1600, onder Maurits, tijdens de Slag bij Nieuwpoort. We hebben voor de rest altijd op onze sterke vloot vertrouwd. Nederland heeft geen militaire traditie in de zin van een machtig landleger. Nederlandse jongemannen met opspelende hormonen voeren het...
Presidenten doen er niet toe
Het is gebruikelijk de recente Amerikaanse geschiedenis te structureren aan de hand van de verschillende presidenten en hun ambtstermijnen. Dit is een voor de hand liggende en simpele methode om enige orde te brengen in de historische chaos. Een historicus kan dan mooi beginnen met een biografische schets en de vaak opwindende verkiezingscampagne. Deze historiografische...
Jolande Withuis
Mocht u denken, zoals velen met u, dat wij op 4 mei op de Dam exclusief de doden van de Tweede Wereldoorlog herdenken, dan is dat een vergissing. De herdenking bij het monument dat inderdaad voor hún nagedachtenis werd opgericht, is een ware hutspotherdenking gewor-den. In 1961 werden de gevallenen in Indonesië en Korea binnengesmokkeld;...
Eerst de geografie, dan pas geschiedenis
Vergelijkende beschavingsgeschiedenissen zijn zelden waardevrij. Of je nou de oudste in zijn soort neemt, de Bijbel, of een van de jongere, bijvoorbeeld Botsende beschavingen van Samuel Huntington: altijd is er één civilisatie die model staat; en bijna altijd worden dit soort boekwerken geschreven door gelovigen in de eigen beschaving of de eigen godheid. Herodotus schreef...
Cruijffiaanse antwoorden op historische ‘kernvragen’
H.W. von der DunkDe glimlachende sfinx. Kernvragen in de geschiedenis443 p. Bert Bakker, € 24,95In november 1995 sierde het portret van Von der Dunk het omslag van Historisch Nieuwsblad, met als onderschrift: ‘The Godfather.’ Uit een door het maandblad verricht onderzoek naar de vijftig ‘machtigste’ historici was Von der Dunk, die toen reeds vijf jaar...
Op stap met een dienstmeid
De wereld draait om vrouwen. Tenminste, als mannen er de dienst uitmaken. Dat is wat Eric Palmen in zijn boek over vijf mannen uit vier generaties Van Schoonhoven ons voorhoudt. Auteur en uitgever proberen de belangstellende koper zo lang mogelijk in het ongewisse te laten over de plaats van handeling, maar dit verhaal speelt zich...
Zelfs de mussen moesten dood
In 1995 publiceerde de Franse historicus François Furet een overzichtsgeschiedenis van het communisme in de twintigste eeuw onder de sprekende titel Het verleden van een illusie. Onder veel meer besteedde Furet daarin uitgebreid aandacht aan de roemruchte destalinisatierede die Sovjetleider Nikita Chroesjtsjov uitsprak op 23 februari 1956. Furet beschrijft de grote gevolgen die de aanval...
Briljante politicus, corrupte opportunist
Een kleurrijker personage dan David Lloyd George, de beruchte liberale politicus die Groot-Brittannië als premier tijdens de Eerste Wereldoorlog naar de overwinning leidde, zal een biograaf niet gauw tegenkomen. Lloyd George staat bekend als een briljant politicus, een flamboyante en charismatische, maar zeer sarcastische en onbehouwen redenaar, een bijna pathologische rokkenjager en een nietsontziende en...
Film: ‘Adolf Hitler was een geweldige kerel’
‘Waarom die onmensen aan het woord laten?’ Armando en Hans Sleutelaar kregen in 1967 een storm van kritiek over zich heen over hun boek De ss’ers. Nederlandse vrijwilligers in de Tweede Wereldoorlog. Daarin spraken acht Nederlandse Waffen-SS’ers vrijuit over de redenen van hun aanmelding bij het paramilitaire elitekorps. Ook blikten zij terug op de ervaringen...
