Alle artikelen
Barbara
Christian Petzold
A-Film, € 19,99
Het aangrijpende DDR-bespioneerdrama Das Leben der Anderen wekte met bruin- en grauwtinten de indruk dat in de Oost-Duitse heilstaat de zon nooit scheen. Goed voor de deprimerende sfeer, realistisch was het echter niet. In het DDR-drama Barbara schijnt volop de zon, maar de repressie is er niet minder om.
De in 1980 spelende film voert een Berlijnse vrouwelijke arts op, die naar een provinciaal ziekenhuis wordt verbannen. Het is de straf voor haar visumaanvraag voor West-Duitsland, waar haar vriend woont.
In het provinciestadje lijkt een gemoedelijke ons-kent-ons-sfeer te hangen, maar die verhult de verstikkende controle. Wie kan de arts vertrouwen? Is die vriendelijke collega echt in haar geïnteresseerd of een Stasi-informant?
Barbara is een subtiel drama over alledaagse communistische repressie. Wie geduld opbrengt krijgt het steeds benauwder bij de DDR-werkelijkheid.
Portret van Nederland
TDM, € 23,99
Vallen politici in tijden van economische crisis terug op dezelfde retoriek? De Nederlandse politicus die het in de jaren dertig over de crisis heeft, zou zo in kabinet-Rutte 2 kunnen stappen als hij benadrukt dat de crisis iedereen treft: ‘Alle groepen van de bevolking lijden evenzeer.’ Het fragment staat op de vierdelige dvd-uitgave Portret van Nederland. De geschiedenis van Nederland van 1900 tot nu.
Het eerste fragment toont de inhuldiging van Wilhelmina in 1898; het laatste gaat over het opstappen van de PVV uit het kabinet-Rutte 1. Daartussenin passeren veel zaken uit het collectieve geheugen: het bombardement op Rotterdam, Mussert, de Deltawerken, de rellen bij de kroning van Beatrix – enfin, u kunt het rijtje zelf aanvullen.
Dat is meteen ook het manco van de door Beeld en Geluid samengestelde uitgave: veel fragmenten zijn overbekend. Ook ontbreekt duiding. Zo moeten we gissen naar de politicus die in de jaren dertig over de crisis praat. Colijn is hij niet, maar wie
Dit artikel is exclusief voor abonnees
FILM: Signalementen
Barbara Christian Petzold A-Film, € 19,99 Het aangrijpende DDR-bespioneerdrama Das Leben der Anderen wekte met bruin- en grauwtinten de indruk dat in de Oost-Duitse heilstaat de zon nooit scheen. Goed voor de deprimerende sfeer, realistisch was het echter niet. In het DDR-drama Barbara schijnt volop de zon, maar de repressie is er...
FILM: Wat deed vader in de oorlog?
‘Hij is dood. Wij hebben zijn hart gebroken. Hij die zoveel voor ons heeft gedaan.’ Een Duitse boerenvrouw laat in de speelfilm Lore haar wanhoop en verdriet de vrije loop als ze in 1945 hoort dat Hitler dood is. Het oorlogsdrama van de Australische regisseuse Cate Shortland past in de trend om...
WEBSITE: Hoe klinkt een zanggors?
Meer dan 150.000 gedigitaliseerde dierengeluiden van ruim 9000 soorten bevat de nieuwe online database van de Macaulay Library. Het instituut van Cornell University beschikt daarmee over de grootste en oudste wetenschappelijke natuur-audiodatabank ter wereld. De opnames gaan terug tot 1929 – toen werd het geluid van de zanggors vastgelegd. De nadruk in dit bijzondere historische...
TENTOONSTELLING: Grote nieuwsgierigheid, hevige conflicten
Museum Het Valkhof trekt zich niets aan van de heersende Gouden Eeuw-manie en heeft een tentoonstelling gemaakt over een tijd die vaak als gezapig en weinig inspirerend wordt gezien: de achttiende eeuw. Uit de plooi. De 18de eeuw in beweging heet de expositie. Dat is letterlijk te nemen, want de stijve plooien in de...
De Zonnekoning bracht Frankrijk de nacht
Zijn uitbundige feesten en zijn grootse paleis maakten de Zonnekoning tot de alleenheerser over de goede smaak. Maar hij wilde zich ook militair laten gelden. Lodewijks ambities brachten Frankrijk aan de rand van de afgrond. In de zeventiende eeuw waren de nachten nog zwart. Als de maan het liet afweten, was de duisternis zo volkomen...
De Spaanse Successieoorlog (1702-1713)
Drie eeuwen geleden maakten onderhandelingen een einde aan de allereerste wereldoorlog, zoals historici met gevoel voor drama de Spaanse Successieoorlog noemen. Honderdduizenden kwamen om, raakten verminkt of leden onder plunderingen in een strijd zonder duidelijke winnaar. Nadat de Spaanse koning Karel II op 1 november 1700 op 38-jarige leeftijd was overleden bleek uit een schouw...
De onderschatting van Adolf Hitler
Ruim tachtig jaar geleden werd Adolf Hitler benoemd tot rijkskanselier. Daarmee kwam een einde aan de Republiek van Weimar, de eerste Duitse democratie, en begon het Duizendjarig Rijk. De verwoesting die Hitler aanrichtte in Europa liet tijdgenoten én de generaties daarna achter met de beklemmende vraag hoe de onderschatting van deze man mogelijk was. Adolf...
Opiumhandel VOC in Bengalen
Bengalen was in de zeventiende en achttiende eeuw een van de bloeiendste handelsgebieden op aarde. Aziatische en Europese kooplieden, ook die van de Verenigde Oostindische Compagnie, stroomden naar Bengalen om te profiteren van de handel in suiker, zijde, salpeter en in toenemende mate opium. De handel in het verdovende middel was een bron van enorme...
Executies na de Tweede Wereldoorlog: Juliana en de Vier van Breda
152 oorlogsmisdadigers worden na de Tweede Wereldoorlog ter dood veroordeeld. Maar het kabinet-Schermerhorn-Drees vreest dat de bevolking te veel executies niet zal kunnen dragen en roept op tot ‘terughoudendheid’. Toch komt Drees in conflict met koningin Juliana. Zij ontwikkelt, al dan niet onder invloed van Greet Hofmans, een steeds grotere aversie tegen de doodstraf. ‘Zojuist!...
IN BEELD: Pinochet en de Chicago Boys
Veertig jaar geleden was Chili een democratie met een socialist aan het hoofd. Na de staatsgreep van Augusto Pinochet werd het land een dictatuur met een extreem liberaal economisch beleid. In de vroege ochtend van 11 september 1973 neemt de Chileense marine de stad Valparaíso in en sluit radio- en televisiezenders. Een paar uur later...
LEZERSFORUM: ‘Willy Lages was een onmens’
In februari 1952 verleende koningin Juliana gratie aan de ter dood veroordeelde Duitse oorlogsmisdadiger Willy Lages (zie het artikel op bladzijde 68). Als hoofd van de Zentralstelle für jüdische Auswanderung in Amsterdam was Lages medeverantwoordelijk voor de deportatie van ongeveer 107.000 Nederlandse Joden naar de vernietigingskampen. Juliana nam dan ook een verkeerd...
INTERVIEW: ‘Vrouwen verdienen een monument’
‘Laatst werd ik gebeld door de politie van Amsterdam. Ik schrok me rot. Maar het bleek dat ze een van de vrouwen uit mijn boek wilden adopteren: Tetje de Jong. Zij was de eerste vrouwelijke politiecommissaris van Nederland. Op een van de Amsterdamse bureaus hadden ze geld ingezameld voor ons project.’ Els Kloek...
