Alle artikelen
De Beatrixstraat en de Koningin Wilhelmina Avenue in de Zuid-Afrikaanse hoofdstad Pretoria hebben van het ANC-bestuur nieuwe namen gekregen. Verwoerdburg is omgedoopt in Centurion, Pietersburg heet nu Polokwane. Ook staat het Afrikaans als wetenschaps- en cultuurtaal onder druk. Daarom luidde de stelling van deze maand: ‘Het is zonde dat de Nederlandse sporen in Zuid-Afrika worden uitgewist.’
Maar liefst 81 procent van de respondenten is het hiermee eens. ‘Die sporen zijn belangrijk voor de Zuid-Afrikaanse geschiedenis, ook al denkt het ANC er anders over,’ schrijft E.R. van Dooren. ‘De Nederlandse invloed zal niet altijd positief zijn geweest, maar toch.’ M. Dingjan is het hiermee eens. ‘Het is altijd jammer als sporen van de geschiedenis, of ze nu goed zijn of fout, worden uitgewist. In Nederland staan bijvoorbeeld de Piramide van Austerlitz en kamp Vught er ook nog steeds, als herinnering aan buitenlandse bezettingen.’
Volgens sommigen hebben de Nederlanders in Zuid-Afrika niet alleen maar onderdrukking en apartheid gebracht. ‘Er zullen toch ook wel goede dingen gedaan zijn?’ vraagt E.M. Frings. ‘Het vereiste wel moed om erheen te gaan.’ M.W. de Jong schrijft: ‘“Wij” hebben een belangrijke bijdrage geleverd aan de ontwikkeling van Zuid-Afrika.’ In dit verband spreekt S.W. Hobma van ‘een oud stukje Nederlandse cultuur, dat niet verloren mag gaan’. Fred Westen vindt: ‘De afstammelingen van de Nederlanders, de Boeren, hebben recht op hun roots.’
Ook volgens M.R. van der Werf is ‘niet alles wat met de aanwezigheid van Nederlanders en Boeren in Zuid-Afrika te maken heeft boosaardig’. Bovendien, zo voegt hij eraan toe, is het ‘de kunst om in het reine te komen met moeilijk accepteerbare delen van de geschiedenis. Dat doe je niet door ze uit te wissen.’ P. Vennekens’ reactie sluit hierbij aan: ‘De sporen van wat gebeurd is geven de mogelijkheid tot reflecteren en leren.’
De 10 procent van de respondenten die geen traan laat bij het vervagende Nederlandse verleden van Zuid-Afrika, geeft geen blijken van schaamte voor dat verleden. Bij hen overheerst nuchterheid. J. Kwakman schrijft: ‘Voor ons is het jammer, maar of de doorsnee Zuid-Afrikaan er ook zo over denkt is de vraag. En ten slotte moeten zij vaker tegen die sporen aankijken dan wij.’
EENS 81 %
ONEENS 10 %
GEEN MENING 9 %
OPVALLEND
‘Heb medelijden met de geschiedenisliefhebbende Zuid-Afrikaan van over honderd jaar.’
– Martien Hesseling
Dit artikel is exclusief voor abonnees
LEZERSFORUM: ‘De Boeren hebben recht op hun roots’
De Beatrixstraat en de Koningin Wilhelmina Avenue in de Zuid-Afrikaanse hoofdstad Pretoria hebben van het ANC-bestuur nieuwe namen gekregen. Verwoerdburg is omgedoopt in Centurion, Pietersburg heet nu Polokwane. Ook staat het Afrikaans als wetenschaps- en cultuurtaal onder druk. Daarom luidde de stelling van deze maand: ‘Het is zonde dat de Nederlandse sporen in Zuid-Afrika...
INTERVIEW: ‘Gisbert Cuper zat op een grote berg kennis’
De Deventer geleerde Gisbert Cuper verzamelde rond 1700 gretig informatie van over de hele wereld. Maar het was moeilijk om die informatie op waarde te schatten, ontdekte Harold Cook toen hij Cupers papieren doorspitte. Bij de kust van zuidelijk Afrika zwemmen zoogdieren van een voet of twaalf lang, met een hoofd dat...
ONDERZOEK: Altijd geld van goede kwaliteit
Buitenlandse economen en kooplieden keken in de zeventiende eeuw vaak met afgunst naar de Republiek der Verenigde Nederlanden, waar de economie een ongekende bloei doormaakte. Ze schreven dat succes vaak toe aan twee dingen: de sluwe en gewetenloze listen van de Hollandse kooplieden én het bestaan van de Amsterdamse Wisselbank. De Wisselbank,...
Spanningen in Hatay
De winkelier in de kustplaats Samandag is helder. Als hij moet kiezen, dan vecht hij voor Assad – voor Syrië. Niet voor Turkije, waar hij woont. En hij is geen uitzondering in de grensprovincie Hatay. Veel Arabische alevieten daar steunen het regime van Assad in Damascus. Zij zien de talloze vluchtelingen uit de Syrische...
Natuur gedijt bij conflict
Officieel zijn Noord- en Zuid-Korea nog steeds met elkaar in oorlog, en dieren en planten profiteren daarvan. De grens is uitgegroeid tot een interessant natuurgebied. Wel is onlangs een aanvraag afgewezen van Zuid-Korea bij de UNESCO om de hele gedemilitariseerde zone tussen de landen tot beschermd natuurgebied te verklaren. Vanaf 1950 bevochten Noord-Korea (bijgestaan door...
LESSEN: ‘Kiezersbedrog hoort er gewoon bij’
Minister-president Mark Rutte wordt kiezersbedrog verweten. De VVD kondigde voor de verkiezingen van 12 september vorig jaar aan de belastingen te verlagen, de hypotheekrenteaftrek voor bestaande gevallen intact te laten en geen euro meer te spenderen aan het failliete Griekenland. Na de gewonnen verkiezingen heeft Rutte deze punten laten vallen en dat wordt hem door...
Tanja Nijmeijer is een vrijheidsstrijdster’
Stelling december: ‘Tanja Nijmeijer is een vrijheidsstrijdster’ Anton van Hoof:‘Ja, zo zie ik haar wel. Je zou haar misschien naïef kunnen noemen, en haar revolutionaire idealen kunnen beschouwen als niet meer van deze tijd. Maar ik geloof wel in de zuiverheid van haar motieven. En ik vind het ook heel nobel dat ze alles voor...
Complottheorieën over de moord op JFK
In 1963 werd John F. Kennedy doodgeschoten. De aanslag had enorme impact en leidde tot verschillende samenzweringstheorieën.
COLUMN: Annejet van der Zijl
‘Geschiedenis voor beginners’ – zo noem ik deze column. En zo zal die blijven heten, zolang me deze mooie plek in Historisch Nieuwsblad vergund is en ik er zelf plezier in heb. Hoezo ‘beginners’, denkt u misschien. Die Van der Zijl draait toch al een tijdje mee in het historisch-literair circuit? En daar hebt u...
COLUMN: Martin Sommer
A.Th. van Deursen heb ik nooit ontmoet, en dat spijt mij zeer. Wel had ik hem twee keer aan de telefoon. De eerste keer zou ik hem iets vragen voor de Volkskrant, mijn werkgever. Ik herinner me een korzelige stem, van iemand die wel wat beters te doen had dan met de Volkskrant praten....
BOEKEN Een krant voor de sociale top
Voordat ik één woord schrijf over Het succes van een kwaliteitskrant, de Leidse dissertatie van historica en universitair docent journalistieke cultuur en media aan de Rijksuniversiteit Groningen Pien van der Hoeven, over de ontstaansgeschiedenis van NRC Handelsblad, eerst een bekentenis. I have to declare an interest, zoals de Engelsen dat zeggen,...
BOEKEN: Slordig schrijven is slordig denken
Frank van der Goes (1859-1939) was een interessante figuur. Als telg van een familie die reeds in de vijftiende eeuw regenten had geleverd behoorde hij tot de elite van het negentiende-eeuwse Amsterdam. Na de dood van zijn vader nam hij diens assurantiebedrijf over, maar ondertussen hield hij zich meer bezig met literatuur, toneel en...
