Alle artikelen
Hoera, een historisch boek op nummer 1 van de bestsellerlijsten! Met zijn De vergelding, (onlangs nog in dit blad voorgepubliceerd) verslaat collega Jan Brokken alle tinten grijs, alle vrouwendetectives en alle dieetboeken. Terecht, want hij maakt al jaren mooie boeken, die veel te lang onopgemerkt zijn gebleven. En nu beleeft hij op 63-jarige leeftijd alsnog zijn grote doorbraak. Wie beweerde ook alweer dat succes alleen is weggelegd voor hen die jong en sexy (liefst ook nog allochtoon of vrouw) zijn, en te pas en te onpas hun snoet op televisie vertonen?
Het zijn sowieso mooie tijden voor ons non-fictieschrijvers. De boekenwereld mag dan wel in mineur zijn en de Grote Literatuur in verval, maar boeken met geschiedenis als onderwerp lijken nog altijd niet aan te slepen. Kijk naar Geert Mak (onlangs nog hoofdredacteur van dit blad), die in november, amper twee maanden na de verschijning ervan, al het 100.000ste exemplaar van zijn Reizen zonder John in ontvangst mocht nemen en inmiddels wel ruim over de 200.000 heen zal zijn. Laura Starinks Duitse wortels (óók al onlangs in dit blad) schijnt het ook al zo goed te doen.
Je zou bijna gaan denken dat je naam in Historisch Nieuwsblad de beste weg is naar een status als bestsellerauteur en een kaartje voor het Boekenbal. Maar zo simpel is het ook weer niet. Wel is er iets anders wat deze auteurs gemeen hebben: stuk voor stuk hebben ze een gedegen journalistieke achtergrond.
Ooit begonnen met de vijf W’s (wie-wat-waar-wanneer- waarom, de basis van elk nieuwsbericht), hebben ze eindeloos artikeltjes en artikelen geschreven over de meest onmogelijke en uiteenlopende onderwerpen, en onderweg geleerd de aandacht van de lezer te vangen en een eigen stijl te ontwikkelen.
Het vreemde is dat juist die schrijfstijl in de media bij ‘ons soort boeken’ steevast een ondergeschoven kindje is. Interviewers vragen vooral naar het verhaal (en laten je ook het liefst de afloop verklappen, wat ze bij een romanschrijver echt niet in hun hoofd zouden halen), en zelfs recensenten beperken zich meestal tot een samenvatting, waar alleen maar als je geluk hebt nog ergens iets over de vorm in te vinden is. Meestal iets in de trant van ‘op meeslepende wijze verteld’ of ‘levendig opgeschreven’. Alsof wij niet worstelen met structuur en toon van het boek! Alsof wij niet alles uit de kast moeten halen om het zo op te schrijven dat het de lezer in zijn nekvel pakt!
Over mezelf lees ik vaak: ‘Ze heeft een vlotte pen.’ Of: ‘Haar verhaal leest als een trein.’ Nou, ik zit, zoals dat heet, op dit moment midden in mijn nieuwe boek en ik kan u vertellen: mijn pen is niet in het minst vlot. Hij doet zelfs helemaal niets zonder dat ik het van tevoren bedacht heb. En treinen rijden er ook hoogstzelden aan mijn schrijftafel voorbij.
Er is alleen maar een verhaal, dat ik de afgelopen jaren met liefde heb uitgezocht en waarvan ik vind dat het een plaats in de wereld verdient. En waarvoor ik nu dus mijn uiterste best doe, en wil doen, om het zo vorm te geven dat het die plek ook krijgt.
Voor mij is schrijven zoiets als dansen. Zodra je de zweetdruppels, het eindeloze geoefen en geploeter dat eraan voorafging in het eindresultaat kunt zien, is de betovering verbroken. De kunst is het zo te doen dat het voor de toeschouwer volstrekt moeiteloos lijkt. De danser zweeft, het verhaal krijgt vaart. Dat is wat journalisten hebben geleerd. En dat is wat volgens mij iedere historicus in spe zou moeten leren. Want gedegen onderzoek doen is één ding, het vervolgens helder en aansprekend op papier kunnen zetten iets heel anders.
En dus begrijp ik niet waarom niet elke geschiedenisfaculteit ‘schrijfles’ op zijn programma heeft staan. Gewoon, beginnen met die vijf W’s. Daar kom je al een heel eind mee.
Dit artikel is exclusief voor abonnees
COLUMN: Annejet van der Zijl
Hoera, een historisch boek op nummer 1 van de bestsellerlijsten! Met zijn De vergelding, (onlangs nog in dit blad voorgepubliceerd) verslaat collega Jan Brokken alle tinten grijs, alle vrouwendetectives en alle dieetboeken. Terecht, want hij maakt al jaren mooie boeken, die veel te lang onopgemerkt zijn gebleven. En nu beleeft hij op 63-jarige leeftijd alsnog...
COLUMN: Martin Sommer
Nog een paar nachtjes slapen en dan barst de heisa rondom de troonopvolging los. De eerste gedenkboeken, biografieën en niemendalletjes liggen al bij de boekhandel. Kunt u zich voorstellen dat de belangstelling voor het koningshuis nog niet zo heel lang geleden beperkt was tot complotdenkers à la Wim Klinkenberg en chroniqueurs als J.G. Kikkert,...
COLUMN: Maarten van Rossem
Slechts 10 procent van de Nederlanders gaat een of meer malen per week ter kerke. Om dit percentage niet al te dramatisch te laten klinken, kan vermeld worden dat 4 procent twee tot drie keer per maand naar de kerk gaat. Hoe dan ook mag geconcludeerd worden dat het overgrote deel van de bevolking...
BOEKEN: Altijd een rel met Mina in de buurt
Ook al was Mina Kruseman een verwoed schrijfster, actrice en zangeres, ze is toch vooral bekend gebleven als rumoeropwekkend feministe. Misstanden die ze aan de orde stelde reduceerde ze altijd tot persoonlijke kwesties, ‘waardoor ze verzand raakte in zinloze vetes en onbeduidende schermutselingen’. Dat concludeert Annet Mooij in haar zojuist verschenen biografie Branie. Het...
BOEKEN: Het was kloteweer in augustus
Volgend jaar zullen er ongetwijfeld veel boeken verschijnen die de aandacht vestigen op het feit dat het dan honderd jaar geleden is dat de Eerste Wereldoorlog uitbrak. De Duitse journalist en kunsthandelaar Florian Illies heeft deze vloedgolf voor willen zijn, en kwam daarom met een boek over het laatste vredesjaar. Helemaal origineel is dat natuurlijk...
BOEKEN: Bruisend, hedonistisch en avontuurlijk
Met de trein naar Londen? Ideaal is het niet met de trammelant rond de Fyra, de wachttijd in Brussel en de dure kaartjes. Maar alle ongemakken zijn vergeten wanneer je de trein op St. Pancras verlaat. Daar waant de reiziger zich door de grandeur even in Victoriaans Londen. Dat het 145 jaar oude station...
BOEKEN: Misverstanden, stijfkoppigheid, betweterige goede bedoelingen
Er is iets eigenaardigs met ons koloniaal verleden. Dat, zoals in buurland België, een boek over het voormalige koloniale rijk een bestseller wordt, is bij ons moeilijk voor te stellen. Een verklaring daarvoor is nog niet eens zo makkelijk te geven. Het eerste wat opvalt bij vergelijking is dat we kennelijk geen inktzwart koloniaal...
IJzeren Gordijn van Anne Applebaum
Je hoort tegenwoordig weinig meer over ze, maar in de jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw sloegen ze met veel kracht op de trom: de zogenoemde revisionistische historici. Die dikwijls linkse geschiedschrijvers probeerden het beeld te nuanceren dat de Koude Oorlog en het IJzeren Gordijn een onvermijdelijk gevolg waren van de principiële verschillen...
BOEKEN: Signalementen
Zwarte canon. Over de schaduwzijde van de geschiedenisChris van der Heijden176 p. Atlas Contact, € 12,50 Dit boek verscheen ter gelegenheid van de Boekenweek, die als thema ‘Gouden Tijden, Zwarte Bladzijden’ had. Van der Heijden is bekend van Grijs verleden, waarin Loe de Jong het zwarte schaap was. In zijn nieuwe werk is Frits van...
FILM: Signalementen
Kon-Tiki Joachim Ronning, Espen Sandberg Vanaf 4 april in de bioscoop Geen avonturier gaat in onze tijd van huis zonder satelliettelefoon. Dat was in 1947, toen Thor Heyerdahl wilde aantonen dat je op een vlot van Peru naar de eilandengroep Polynesië kunt drijven, niet het geval. Het maakte de tocht, die...
FILM: Meedrijven met de tijdgeest
Hoe moeten we de jaren zestig beoordelen? Wie het aan babyboomers vraagt, hoeft niet lang te wachten voor de heldenverhalen losbarsten. Wat een tijd! Vrijheid! De revolutie stond op uitbreken. De wereld werd seksueel bevrijd. Autoriteiten sidderden van angst. Een nieuwe wereld was in aantocht. De 72-jarige filmmaker Bernardo Bertolucci zei het begin dit...
WEBSITES: Van Advocatenblad tot De Socialistische Gids
Op de nieuwe KB-subsite http://tijdschriften.kb.nl zijn de eerste 1,5 miljoen pagina’s van tachtig Nederlandse tijdschriften uit de periode 1850-1950 doorzoekbaar gemaakt. De collectie omvat tijdschriften van uiteenlopende aard en zal regelmatig worden aangevuld met nieuwe titels. Bij ‘Uitgebreid zoeken’ is het handig om onder de knop ‘Al deze woorden’ de functie ‘Geen van deze...
