Home Ophef over ‘SS’ers’ van Armando

Ophef over ‘SS’ers’ van Armando

  • Gepubliceerd op: 21 mei 2019
  • Laatste update 07 apr 2020
  • Auteur:
    Guido van Hengel
Ophef over ‘SS’ers’ van Armando

In april zou er in kamp Amersfoort een eerbetoon plaatsvinden aan de in 2018 overleden kunstenaar Armando. Maar ‘antifascisten’ protesteerden, omdat ze meenden dat de ‘SS-bewonderaar’ niet kon worden geëerd in een voormalig kamp.

De actiegroep refereerde hiermee aan de door Armando en Hans Sleutelaar samengestelde bundel De SS’ers uit 1967. Hierin lieten de auteurs nog levende SS’ers aan het woord. Volgens de critici heeft Armando nooit afstand genomen van de antisemitische opmerkingen die in het boek zonder tekst en uitleg zijn opgetekend. De organisatie heeft het eerbetoon aan Armando in kamp Amersfoort vooralsnog om onbekende redenen uitgesteld.

Hoe dan ook, de critici hebben ongelijk. Al in 1990, in een dubbelinterview voor HP/De Tijd, vertelde Armando dat hij het boek had geschreven om de ‘vijand’ beter te begrijpen. Sleutelaar zei in datzelfde interview ook dat kritiek steeds weer zou terugkeren, omdat het boek commentaarloos geschreven is. ‘Dan zeggen ze: “Als een jongeling dat leest zonder kennis van zaken, dan is het gevaar groot dat-ie erin gaat geloven.” Bijzonder onnozel standpunt.’

Regisseur Joost Seelen won in 2011 een Gouden Kalf met zijn documentaire Zwarte Soldaten, waarin hij – net als Armando – SS’ers aan het woord liet. ‘Ik vermoedde toen wel dat er ophef zou komen, maar die bleef uit. Ik was verbaasd. In plaats van kritiek kreeg ik zelfs reacties van overlevenden die blij waren dat hun beeld van de SS’ers bevestigd werd. Dat er echt mensen zijn die zo konden zijn, en dat die er nog steeds zijn.’

Maar tegenwoordig zijn de reacties anders. De Armando-rel in Amersfoort was een storm in een lokaal glas water, maar ophef zegt veel over de tijd waarin die ontstaat. Zo concludeerde ook Armando in 1990: ‘Pas in het kader van de algemene ’68-gekte […]  ging iedereen ineens in het verzet, iedereen werd ineens antifascist. […] Als je in ’74, ’75 met De SS’ers was gekomen, had je de poppen pas echt aan het dansen gehad.’

Dit artikel is exclusief voor abonnees

Dit artikel op Historischnieuwsblad.nl is alleen toegankelijk voor abonnees. Met liefde en zorg werken wij iedere dag weer aan de beste historische verhalen door toonaangevende historici. Steun ons door lid te worden voor maar €4,99 per maand, de eerste maand €1,99. Log in om als abonnee direct verder te kunnen lezen of sluit een abonnement af.

Nieuwste berichten

Ossietzky in het concentratiekamp, 1934.
Ossietzky in het concentratiekamp, 1934.
Artikel

Dissident ging liever naar het strafkamp dan op de vlucht

Net als Aleksej Navalny besloot de Duitse dissident Carl von Ossietzky zijn land niet te ontvluchten toen hij gevaar liep. Hij wist dat hij bovenaan de zwarte lijst van de nazi’s stond, maar bleef toch in Berlijn toen Hitler in 1933 de macht greep. ‘De opposant die over de grens vlucht, werpt al snel holle frasen zijn land in,’ meende hij. Die moed bekocht hij met de dood in een concentratiekamp.

Lees meer
Waffen SS'ers in Vught
Waffen SS'ers in Vught
Interview

‘Waffen-SS’ers dachten dat het verleden niet lang aan hen zou kleven’

Hoewel ze geen paspoort meer hebben, blijven veel Syriëgangers toch in Nederland. Ook in 1945 verloren mannen die zich bij de Duitsers hadden aangesloten hun Nederlanderschap. Maar de omgang met deze Waffen-SS’ers en de Syriëgangers verschilt volgens historicus Peter Romijn. ‘De huidige wetgeving draait om uitstoting, maar na de Tweede Wereldoorlog was ook sprake van re-integratie.’

Lees meer
Truman poseert met de Chicago Daily Tribune
Truman poseert met de Chicago Daily Tribune
Artikel

Een presidentskandidaat dump je niet zomaar

Terwijl Donald Trump en Joe Biden zich opmaken voor de verkiezingsstrijd, gaan er bij hun partijen stemmen op om alsnog voor een andere presidentskandidaat te kiezen. Maar het verleden leert dat het lastig is om een leidende kandidaat opzij te zetten.

Lees meer
Gaius spreekt het volk toe. Ets door Silvestre David Mirys, 1799.
Gaius spreekt het volk toe. Ets door Silvestre David Mirys, 1799.
Artikel

De populistische Gracchen beloofden gouden bergen

Populistische politici zijn van alle tijden. Na een mislukte carrière zag de Romein Tiberius Gracchus nog maar één uitweg: hij werd een volkstribuun die het volk beloofde wat het wilde horen. Of zijn plannen uitvoerbaar waren, deed er niet toe. Het ging hem om de macht. En dat gold ook voor zijn broer en opvolger Gaius.

Lees meer