Abram de Swaan, emeritus universiteitshoogleraar sociale wetenschap, betoogt in zijn boek Tegen de vrouwen dat mannen zich bedreigd voelen door de vrouwenemancipatie en dat afreageren in het jihadisme en extreem-rechtse stromingen. Hij bewondert de Amerikaanse Democraat Nancy Pelosi, de eerste vrouwelijke voorzitter van het Huis van Afgevaardigden, om haar visie, kracht en standvastigheid.
Wanneer hoorde u van Nancy Pelosi?
‘Ik heb in de Verenigde Staten gewoond en ook daarom volg ik de Amerikaanse politiek met veel belangstelling. De leider van de Amerikaanse Democraten, Nancy Pelosi (1940), doemde onvermijdelijk op toen ik mijn laatste boek schreef, Tegen de vrouwen. Ik bewonder vrouwen die met grote moed de mannenmaatschappij hebben opengebroken en dapper voor vrouwenrechten streden. De kiesrechtstrijdsters uit de vorige eeuw vind ik heldinnen, en nu de activistes in Saoedi-Arabië, en ook Angela Merkel en Nancy Pelosi.’
Wat is Pelosi’s belangrijkste wapenfeit?
‘Als eerste vrouw werd ze in 2006 gekozen tot leider van de Democratische fractie in het Huis van Afgevaardigden. Daarmee werd ze ook voorzitter (speaker) van het Huis. Een historische mijlpaal. Pelosi heeft veel belangrijke wetten aanvaard gekregen en is nu de belangrijkste opponent van Donald Trump. Ik denk dat zij de machtigste vrouw is in de Amerikaanse geschiedenis.’
Indrukwekkend?
‘Een zeer knappe prestatie. Er zijn natuurlijk meer invloedrijke Amerikaanse vrouwen geweest – denk aan de presidentsvrouwen Eleonor Roosevelt en Hillary Clinton. Die zijn er niet op eigen kracht gekomen, maar aan de arm van hun man. Nadat Pelosi haar vijf kinderen had grootgebracht, begon ze als grootmoeder aan een weergaloze politieke opmars.’
Hoe heeft ze dat voor elkaar gekregen?
‘Pelosi is hyperintelligent, heeft strategisch inzicht, en niet onbelangrijk: ze is in staat stevig op te treden. Achter de schermen gaat het er keihard aan toe; ze deinst er niet voor terug om partijleden krachtdadig in het gareel te dwingen.’
She is in control.
‘Zonder twijfel. Ze beschikt over alle eigenschappen die mannelijke politiek leiders sieren, maar die vrouwen juist worden aangerekend. Een vrouw aan de macht is nog altijd moeilijk te accepteren. Ze wordt weggezet als sekseloos.’
U vertelde dat u meer heldinnen hebt. Waarom hebt u uiteindelijk voor Pelosi gekozen?
‘Ik twijfelde tussen Merkel en haar. Merkel is een monumentaal politiek leider, een reus die in de woeste golven een grote rust uitstraalt. Een heel verstandig mens, pragmatisch en rationeel, maar ook principieel toen ze besloot een miljoen vluchtelingen, meest Syriërs, toe te laten: “Wir schaffen das.” Toen volgde ze haar overtuiging. Merkel wordt toch wel zalig verklaard, daarom kies ik Pelosi. Ze is minder zichtbaar, maar desondanks een krachtige vrouw in een unieke machtspositie.’
Alies Pegtel is historicus en journalist.
