Alle artikelen
Honderd jaar geleden verscheen The Waste Land van T.S. Eliot. Dit sombere, lange gedicht was meteen een klassieker. Historicus Rob Hartmans beschrijft het leven van de lastige, maar briljante dichter.
Kunnen en mogen we nog van T.S. Eliot houden, vraagt Hartmans zich in de inleiding af. Want de dichter was bepaald geen heilige, en dat heeft in de Angelsaksische wereld tot boekenkasten vol polemieken geleid. In het Nederlands is tot nu toe weinig over hem geschreven. Dit boek is dan ook een welkome aanvulling. De ondertitel luidt: De vele gezichten van een conservatieve modernist. De tegenstelling conservatief-modern vat Eliots karakter goed samen. Vooral vanwege zijn conservatieve opvattingen zouden sommigen hem tegenwoordig het liefst cancellen.
Wilt u meer recensies van historische boeken lezen? Schrijf u dan in voor onze gratis maandelijkse boekennieuwsbrief.
Eliot werd in 1888 geboren in de VS in een streng protestants milieu. Hij stak over naar Groot-Brittannië, waar hij werkte als dichter, redacteur en directeur van een uitgeverij. In 1922 brak hij door met het modernistische, gecompliceerde gedicht The Waste Land, dat vol literaire verwijzingen zit en de gedesillusioneerde sfeer na de Eerste Wereldoorlog beschrijft. Eliot vond het belangrijk dat een dichter van historisch besef getuigde en niet alleen gevoel had voor ‘the pastness of the past, but of its presence’. In 1948 kreeg hij de Nobelprijs voor de literatuur.
Dit artikel is exclusief voor abonnees
Het zijn vooral zijn opinies en gedrag die wrevel wekken. Eliot deed antisemitische uitlatingen, was vaak vrouwonvriendelijk en hield er na zijn bekering tot het Anglo-katholicisme nogal behoudende opvattingen op na. Hij kon zich kil en stijf gedragen. Maar Hartmans laat zien dat hij tegenover bekenden loyaal, behulpzaam en geestig kon zijn. De tegenstrijdigheden in zijn karakter waren voor tijdgenoten lang niet altijd een probleem. Zo was hij ondanks zijn conservatisme hecht bevriend met leden van de progressieve Bloomsbury-groep, en dan speciaal met Virginia en Leonard Woolf en John Maynard Keynes. Zijn geestige kant spreekt uit zijn Old Possum’s Book of Practical Cats, met typeringen van kattentypes – dat later door Andrew Lloyd Webber is bewerkt tot de musical Cats.
Na een slecht huwelijk en een stroeve langeafstandsrelatie trouwde hij op zijn 68ste met zijn 38 jaar jongere secretaresse – en was pas de laatste jaren van zijn leven echt gelukkig. Zo gelukkig dat hij nog maar één gedicht publiceerde, opgedragen aan zijn vrouw, over ‘lovers whose bodies smell of each other’. Juist zijn menselijkheid maakt dat je Hartmans aan het eind van het boek gelijk geeft: T.S. Eliot is nog steeds een dichter om van te houden.
T.S. Eliot. De vele gezichten van een conservatieve modernist
Rob Hartmans
268 p. Spectrum, € 24,99
De vele kanten van T.S. Eliot
Honderd jaar geleden verscheen The Waste Land van T.S. Eliot. Historicus Rob Hartmans beschrijft het leven van de lastige, maar briljante dichter.
Het noodlot van Lemberg
Ooit was lviv een multiculturele metropool met een rijke Joodse geschiedenis. De twintigste eeuw bracht het noodlot: de Polen werden massaal verdreven en de Joden werden vrijwel uitgeroeid.
Alleen wonen was in de jaren zestig al in trek
Vanwege de krapte op de woningmarkt stellen jongeren het samenwonen steeds langer uit. Alleen wonen is populair, een trend die al in de jaren zestig door de overheid werd aangewakkerd.
‘Rusland stookte conflict in Nagorny Karabach steeds op’
Op 1 januari 2024 houdt de zelfverklaarde republiek Nagorny-Karabach op te bestaan. Het conflict over de enclave kent een lange geschiedenis die begint bij de Russische tsaren.
‘Sterke vrouwen en idealisten vormden de opstand van de geuzen’
In verhalen over de Tachtigjarige Oorlog worden geuzen vaak omschreven als bloeddorstige mannen. Wie waren de geuzen werkelijk?
Historischnieuwsblad.nl is vernieuwd
Met trots presenteren we u het nieuwe ontwerp van historischnieuwsblad.nl.
De ontwrichtende erfenis van Albanië
Premier Rutte neemt deel aan een top in Albanië die in het teken staat van de samenwerking tussen de EU en de Westelijke Balkanlanden. Albanië wil dolgraag lid worden van de Europese Unie, maar zit al sinds 2004 in de wachtkamer omdat het corruptie en zware misdaad niet effectief weet te bestrijden. Die zijn een erfenis van de jaren negentig, toen het land in totale anarchie verkeerde.
Musk is niet de eerste mediamagnaat die het vuurtje opstookt
Eind negentiende eeuw zetten twee Amerikaanse mediamagnaten de verhoudingen met Spanje op scherp. Uit sensatiezucht duwden Joseph Pulitzer en William Hearst de VS richting een oorlog.
Op naar een nieuw bestaan
Vol goede moed vertrekken talloze landverhuizers begin twintigste eeuw vanuit Amsterdam naar Amerika.
Overal rode hangsloten
Philip Dröge schrijft in zijn column over Salzach, dat steeds meer is gaan lijken op andere steden.
Kwestie Taiwan: hoe China in tweeën spleet
China houdt militaire trainingen in de zee rond Taiwan. Hoe komt het eigenlijk dat er twee China’s zijn? Daarvoor moeten we terug naar de Tweede Wereldoorlog.
Mathieu Segers: ‘De Balkan blijft de achilleshiel van Europa’
Mathieu Segers vertelt over de geopolitiek en het belang van de Europese Unie na de invasie van Oekraïne.
