Alle artikelen
Donald Trump klaagt de Wall Street Journal aan, en eiste in 2022 ook al minstens 475 miljoen dollar schadevergoeding van CNN. Volgens de voormalig president probeerde de nieuwszender zijn kansen bij de verkiezingen in 2024 te verkleinen door hem vals te beschuldigen, weg te zetten als ‘Russische lakei’ en te vergelijken met Adolf Hitler.
Machtswellusteling
Voorlopig is dé smaadkwestie uit de Amerikaanse geschiedenis er een van bijna driehonderd jaar geleden: the Crown versus John Peter Zenger. De heibel begon in 1732 met een nieuwe door de Engelse koning aangestelde gouverneur van New York. Deze William Cosby ontpopte zich in een mum van tijd tot een machtswellusteling en corrupte bestuurder. New Yorks opperrechter weigerde mee te gaan in Cosby’s juridische vervolging van een van zijn voorgangers Rip van Dam, een interim-gouverneur met Nederlandse wortels. De opperrechter werd daarop ontslagen.
Dit artikel is exclusief voor abonnees
Tegenstanders probeerden Cosby aan te pakken via de pers, maar de belangrijkste krant van de kolonie, de New-York Gazette, was in handen van een supporter van de gouverneur. Drukker John Peter Zenger werd wel bereid gevonden om een tegenhanger van zijn persen te laten rollen: de New-York Weekly Journal.
Omdat onduidelijk was wie de kritische artikelen in de New-York Weekly Journal schreef, werd Zenger in 1734 gearresteerd. Eerder hadden woedende voorstanders van de gouverneur al kranten verbrand in het openbaar. Na negen maanden in voorarrest te hebben gezeten, stond de drukker in 1735 terecht.
‘De zaak van vrijheid’
Dat de drukker werd vrijgesproken was de verdienste van de briljante advocaat Andrew Hamilton. Die wist de jury er niet alleen van te overtuigen dat wat Zenger in zijn krant over Cosby beweerde waar was, maar dat dit juridische gevecht niet over een drukker of over New York ging, maar over ‘de beste zaak, de zaak van vrijheid’.
De uitspraak liet zijn sporen na. De verschillende kampen stonden met deze juridische strijd aan de basis van de partijvorming in Amerika. Gezag was bovendien niet langer boven elke discussie verheven: een gouverneur die er een potje van maakte, kon rekenen op een publieke roep om vervanging. In de wet stonden nog altijd dezelfde artikelen over smaad, maar de koloniale justitie aarzelde sterk of ze nog smaadzaken moest beginnen.
Al deze ingrediënten droegen bij aan het klimaat dat vier decennia later de Amerikaanse Revolutie mogelijk maakte. En toen in 1791 via de Bill of Rights de grondwet werd aangescherpt, regelde het eerste amendement de persvrijheid: het Congres mocht geen wetten maken ‘die de vrijheid van meningsuiting, of die van de pers beperkten’.
Een smaadzaak uit 1735 gaf Amerikaanse redacties veel vrijheid
Donald Trump klaagt de Wall Street Journal aan, en eiste in 2022 ook al minstens 475 miljoen dollar schadevergoeding van CNN. Volgens de voormalig president probeerde de nieuwszender zijn kansen bij de verkiezingen in 2024 te verkleinen door hem vals te beschuldigen, weg te zetten als ‘Russische lakei’ en te vergelijken met Adolf Hitler. Machtswellusteling...
Ian Kershaw: ‘De schaduw van Churchill hangt over Engeland’
Volgens Sir Ian Kershaw moeten we de dreiging van autocratisch leiderschap retorisch te lijf gaan door de triomfen van de democratie te vieren.
Presentaties Collegedag – De Bataafs-Franse Tijd
Hartelijk dank voor uw bezoek aan de collegedag op vrijdag 27 oktober 2023. Benieuwd naar toekomstige collegedagen en historische reizen van Historisch Nieuwsblad? Bekijk onze evenementenpagina hier
Bedankt dat u abonnee bent!
Op deze pagina kunt u de colleges van Beatrice de Graaf en Luc Panhuysen op het Geschiedenis Festival 2022 terugluisteren. Beatrice de Graaf over crises Luc Panhuysen over het Rampjaar 1672 Luister de lezing van Luc Panhuysen in twee delen Dit artikel is exclusief voor abonnees Begrijp het heden, begin bij het verleden: met HN...
Vissers versloegen Spaanse galjoenen
Op 11 oktober 1573 vochten meer dan dertig schepen de Slag op de Zuiderzee uit. Volgens historicus Luc Panhuysen wat het een belangrijk moment in de Nederlandse Opstand.
‘Baudet flirt met de ideeën van nazi’s’
Nog voordat Nederlanders hun stem hadden uitgebracht, zaaide Forum voor Democratie al twijfel over de geldigheid van de verkiezingen. Volgens historicus Robin te Slaa heeft Forum fascistische kenmerken. 'De partij doet er alles aan om het vertrouwen in de politiek verder te ondermijnen.'
Middeleeuwse kunstenaars maakten alle slaven zwart
Kunstenaars deden dat om de morele verschillen tussen slaven en vrije mensen te benadrukken.
‘Nationalisten vertellen een verdraaid verhaal’
In De macht van het verleden vertelt Ivo van de Wijdeven hoe regeringsleiders de geschiedenis gebruiken voor politieke doeleinden.
De hysterische nineties
De KRO-NCRV maakte een nieuwe serie over de Bijlmerramp. Na het bekijken van de eerste beelden houdt onze columnist Beatrice de Graaf haar hart vast.
‘Wij willen het verzet rehabiliteren’
In het Verzetsmuseum Amsterdam is vanaf 2 december een nieuwe vaste tentoonstelling te zien. Directeur Liesbeth van der Horst vertelt erover.
‘Ik voelde me in de negentiende eeuw’
In elk nummer vraagt Alies Pegtel een historicus naar zijn of haar historische sensatie. Naar het moment waarop, zoals Johan Huizinga het formuleerde, heden en verleden lijken samen te vallen. Een gevoel dat vaak onverwacht wordt opgewekt door een document, voorwerp, geluid, geur, locatie of inzicht. Deze maand Suzanna Jansen. ‘Als ik door Amsterdam fiets,...
Kenmerken van bijzondere leiders
Ze waren doelbewust, wilskrachtig, gedreven en autoritair. En ook nog eens vervuld van zichzelf. De Britse hoogleraar Ian Kershaw onderzocht het karakter en de levensloop van twaalf belangrijke Europese politici. ‘Buitengewone leiders’ komen vaak aan de macht tijdens een systeemcrisis. Daardoor kunnen ze een historische verandering inzetten. Dat laat Ian Kershaw zien in Persoonlijkheid en...
