Paul Moeyes

Gereformeerden waren eeuw geleden tegen verplichte vaccinatie

Ouders en artsen maken zich zorgen over de dalende vaccinatiegraad onder kinderen. Deze kwestie zorgde meer dan honderd jaar geleden ook al voor beroering.

Einde van de Eerste Wereldoorlog: het laatste Duitse offensief

De Duitsers stuurden aan het einde van de Eerste Wereldoorlog aan op een ‘Entscheidungsschlacht’, een veldslag die de oorlog zou beslissen. Tijdens een grootscheeps offensief maaiden ze de Britse troepen omver – toch faalden ze. Eind 1917 besefte de Duitse legerleiding dat zij nog één kans zou krijgen om de Grote Oorlog in haar voordeel...

Kille vechtmachines versus dienstweigeraars

Iedere schrijver die zich waagt aan een overzichtswerk over de Eerste Wereldoorlog ziet zich geconfronteerd met een aantal incidenten en veldslagen die in ieder geval aan bod moeten komen, maar al eindeloos vaak zijn beschreven: het pang-pang in Sarajevo van juni 1914 leidt naar het pats-boem-knal van Marne, Aisne, Ieper, Loos, Verdun en Somme, die...

Laatste partijloze premier was Cort van der Linden

Dick Schoof moet de plannen van zijn kabinet verdedigen tijdens de algemene beschouwingen. De laatste partijloze premier was Cort van der Linden in 1913. Hij was een felle tegenstander van partijpolitiek.

Helmen 1914

Deze in een fraaie trommel verpakte dvd-collectie van Amerikaanse makelij vertelt in kort bestek het verhaal van de Eerste Wereldoorlog (en dus niet alleen over de strijd aan het westelijk front, zoals de Nederlandse titel enigszins misleidend suggereert). De makers hebben een aanzienlijke hoeveelheid beeldmateriaal bijeengebracht en het zijn deze zwart-wit filmbeelden die de collectie...

Nederland kon Indië niet verdedigen

De wereldbrand van 1914 sloeg niet over naar Nederland, maar in 1918 bleek de waterschade niettemin aanzienlijk. Datzelfde gold, in misschien nog wel sterkere mate, voor Nederlands-Indië. Aan het wel en wee van de parel in het Nederlandse koloniale bezit in die periode is nooit veel aandacht besteed, en om die reden alleen al is...

Achterkamertjes politiek

In maart 2002 kozen de leden van de Eerste en Tweede Kamer in een door Historisch Nieuwsblad uitgeschreven enquête Pieter Wilhelm Adrianus Cort van der Linden (1846-1935) tot de ‘beste premier van Nederland uit de twintigste eeuw’. Als leider van het naar hem genoemde extraparlementaire kabinet (1913-1918) was deze liberale staatsman erin geslaagd twee kwesties...

Maartje M. AbbenhuisThe Art of Staying Neutral: the Netherlands in the First World War, 1914-1918

Maartje M. Abbenhuis The Art of Staying Neutral: the Netherlands in the First World War, 1914-1918 423 p. Amsterdam University Press, € 39,50    Ismee Tames Oorlog voor Onze Gedachten: oorlog, neutraliteit en identiteit in het Nederlandse publieke debat 1914-1918 300 p. Uitgeverij Verloren, € 28,00   Nu de zorgen over de militaire uitzending...

Een wapenstilstand van twintig jaar

224 p. Matrijs, euro 24,95/ 668 p. Mouria, euro 29,50De Vrede van Versailles, die na de Eerste Wereldoorlog de rust in de wereld moest herstellen, heeft altijd een bijzonder slechte pers gehad. Het falen van de Volkenbond, het protectionisme van de vele nieuwe staten dat de economische wereldcrisis verergerde, de revanchegedachte in Duitsland en de...

De Nederlandse missie in Albanië

In 1913 stuurde Nederland zeventien militairen naar Albanië, om er te helpen bij de opbouw van het net gestichte vorstendom. De leidende officieren kregen echter ruzie, en de binnenlandse problemen bleken zo groot dat de missie gedoemd was te mislukken. Door een handige constructie hoefde de Nederlandse regering geen verantwoordelijkheid te nemen voor het echec....

Strijders van de Eerste Wereldoorlog

In hun memoires en romans over de Eerste Wereldoorlog manoeuvreerden oud-strijders zich in de slachtofferrol. Zij legden de verantwoordelijkheid voor het bloedvergieten bij de bevelhebbers; tussen de vijandelijke soldaten zelf heerste een stille solidariteit. Maar of dat werkelijk zo was, is hoogst twijfelachtig. De Duitse dichter Heinrich Heine was misschien wat al te optimistisch toen...

Nationale hartstochten

De omslagfoto van ’14-’18: de Grote Oorlog opnieuw bezien toont een in een gasmasker gehulde verpleegster. Het beperkte zicht dat zij daarmee had, symboliseert het onvolledige en onduidelijke beeld van de Eerste Wereldoorlog dat zo lang heeft bestaan. De Franse historici Audoin-Rouzeau en Becker proberen in een lang essay dit beeld bij te stellen. Volgens...