Artikelen geschreven door Paul van der Steen
De gemeenteraad veranderde van een elitair onderonsje in een politieke arena
Nederland mag weer naar de stembus voor de gemeenteraadsverkiezingen. De eerste lokale verkiezingen waren een elitaire aangelegenheid waarbij weinig stemgerechtigden kwamen opdagen. Maar in de loop van de twintigste eeuw werd de gemeente steeds belangrijker en de stembusstrijd steeds feller. Voorafgaand aan de lokale verkiezingen van 1927 ging het communistische gemeenteraadslid Meijer Lisser ook ’s...
Criminelen belandden in strafkamp aan de andere kant van de oceaan
Europese mogendheden zetten misdadigers eeuwenlang op de boot naar hun overzeese gebieden. Die moesten er hard werken in strafkolonies. De hoop was dat ze door de barre omstandigheden hun leven beterden. Het moest een wetenschappelijke missie lijken. In werkelijkheid had de veertig maanden durende tocht van het korvet Principessa Clotilde naar Azië een heel ander doel. De Italiaanse kapitein Carlo Alberto Racchia had van zijn regering de opdracht gekregen om...
Ignatius van Loyola was de generaal van de omstreden jezuïeten
In een periode van religieuze strijd stichtte Ignatius van Loyola een nieuwe kerkelijke orde: de jezuïeten. Ze beloofden eeuwige armoede, kuisheid en gehoorzaamheid. Maar als onderwijzers en biechtvaders van wereldlijke heersers kregen ze ook veel macht – en dat riep weerstand op. Inigo Lopéz van Loyola las het liefst ridderromans over strijdbare edelmannen en aantrekkelijke...
Rechtse partijen schilderen de PvdA ook nu weer af als een gevaar
Na de Tweede Kamerverkiezingen op 29 oktober zijn GroenLinks-PvdA en VVD mogelijk beide nodig om een werkbare coalitie te vormen. Maar VVD-leider Dilan Yesilgöz laat weten dat ze niets voelt voor de linkse ‘radicale krachten’. Rechtse partijen hebben links vaker verketterd, maar ze zijn er dikwijls mee gaan regeren. CDA-leider Maxime Verhagen verwees in 2010...
Hoe de peilingen de politiek gingen bepalen
Zolang er verkiezingspeilingen worden gehouden in Nederland, zolang klinkt er kritiek. Ze zouden onnauwkeurig zijn, of de uitslag te veel sturen. Maar na tachtig jaar is de kans klein dat de politieke peiling ooit weer zal verdwijnen. Bij verkiezingen behaalde de PVV de afgelopen decennia geregeld meer zetels dan de peilingen vooraf hadden voorspeld. Analisten...
Strenge asielpoliticus noemde zichzelf ‘de bestbetaalde portier van Nederland’
Asielmigratie groeide in de jaren zeventig en tachtig van de vorige eeuw langzaam uit tot een hoofdpijndossier. Maar in verkiezingscampagnes ging het er nauwelijks over. Ze excuseerde zich voor haar strengheid met de woorden: ‘Sorry, maar ik heb al zo’n vol land.’ Ze vond een strenger toelatingsbeleid nodig: ‘Nederland kan toch niet de hele wereld...
Staan Rafah en Alligator Alcatraz in een traditie van concentratiekampen?
Israël wil honderdduizenden Palestijnen samendrijven in Rafah en zo ‘een humanitaire stad’ creëren. Critici noemen het een ‘concentratiekamp’ – tot verontwaardiging van Israël. Het vindt dat deze term verwijst naar de nazi’s en de Holocaust. Maar dat klopt niet: de eerste concentratiekampen ontstonden al in de negentiende eeuw. Toen Cubaanse rebellen de onafhankelijkheid van Spanje...
Waarom het experiment om iedereen Engels te leren mislukte
Nederland moest vooruit in Europa. Daarom moest iedereen Engels leren, vond de Arnhemse PvdA-voorman Herman Koch. Het kwam in zijn stad in 1958 tot een experiment op lagere scholen – dat al snel vastliep. ‘Good morning, meneer!’, ‘Good morning, children!’ De begroeting tussen de kinderen van de derde klas van de openbare lagere school aan...
De NAVO leidde haar troepen vanuit een grottenstelsel bij Maastricht
Vanuit het voormalige NAVO-hoofdkwartier in de Cannerberg werd decennialang de Koude Oorlog gecoördineerd.
De omstreden overstap naar de gregoriaanse kalender
In 1582 werd de gregoriaanse kalender ingevoerd. Maar de correctie was zo omstreden dat die nog jaren voor chaos zorgde.
Een Hollandse arts bestreed vampiers
In de Republiek kon de arts Gerard van Swieten geen carrière maken omdat hij katholiek was. Maar keizerin Maria Theresia vond zijn religie juist een pre. Ze haalde hem naar Oostenrijk, waar hij de gevestigde orde flink opschudde en stelling nam tegen bijgeloof.
Jan Ernst Matzeliger: een vergeten schoenenreus
Een uitvinding van de Surinaamse fabrieksarbeider Jan Ernst Matzeliger maakte hem een rijk man, maar hij kon niet lang van zijn fortuin genieten.